II SA/Ol 499/16
WyrokWSA w Olsztynie2016-12-15
Skład orzekający: Beata Jezielska, Ewa Osipuk, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ochrony przeciwpożarowej może nakazać wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej w budynku istniejącym, który został wybudowany i użytkowany na podstawie przepisów obowiązujących w przeszłości, w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy, jeśli zmiana przepisów dotyczy sposobu pomiaru wysokości budynku i poziomu terenu, a nie bezpośrednio katalogu zabezpieczeń przeciwpożarowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, w tym te dotyczące wysokości budynków i poziomu terenu, nie są neutralne z punktu widzenia ochrony przeciwpożarowej. Zmiana definicji poziomu terenu i wysokości budynku, nawet jeśli nie dotyczy bezpośrednio katalogu zabezpieczeń, może wpływać na klasyfikację budynku (np. jako "wysoki") i tym samym na zakres obowiązujących wymogów ochrony przeciwpożarowej. Organy ochrony przeciwpożarowej mają prawo nakładać obowiązki na podstawie aktualnych przepisów, nawet w odniesieniu do budynków istniejących, jeśli stwierdzą naruszenia przepisów przeciwpożarowych, ponieważ celem tych przepisów jest zapewnienie bezpieczeństwa w każdym czasie. Działanie takie jest retrospektywne, a nie retroaktywne, i nie narusza zasady niedziałania prawa wstecz, zwłaszcza gdy przemawia za tym ważny interes publiczny, jakim jest ochrona życia i zdrowia ludzkiego.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę Banku na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej nakazującą wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Organ pierwszej instancji nakazał m.in. obudowę klatek schodowych, wyposażenie ich w urządzenia zapobiegające zadymieniu, zastosowanie rozwiązań techniczno-budowlanych zabezpieczających przed zadymieniem poziomych dróg ewakuacyjnych, wyposażenie budynku w zawory hydrantowe oraz zapewnienie zapasu wody. Skarżący kwestionował klasyfikację budynku jako "wysokiego", twierdząc, że jest "średniowysoki" i że wcześniejsze decyzje organów potwierdzały tę klasyfikację. Organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej obudowy klatek schodowych, precyzując wymogi, a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie zasady ochrony praw słusznie nabytych oraz zasad postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant st. referent Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Banku. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.
Decyzją z dnia 17 listopada 2015 r., Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w "[...]" nakazał dla "[...]" właściciela obiektu, wykonanie w "[...]" w terminie do 30 grudnia 2016 r., niżej określonych obowiązków:
1.klatki schodowe w budynku obudować ścianami o odporności ogniowej El 60 oraz zamknąć drzwiami o klasie odporności ogniowej El 30;
Klatki schodowe oddzielić od pomieszczeń i korytarzy przedsionkiem przeciwpożarowym.
2.klatki schodowe oraz przedsionki przeciwpożarowe w budynku, wyposażyć w urządzenia zapobiegające ich zadymieniu;
3. w obrębie poziomych dróg ewakuacyjnych w budynku zastosować rozwiązania techniczno-budowlane zabezpieczające przed zadymieniem;
4. budynek wyposażyć w zawory hydrantowe 52, umieszczone na nawodnionych pionach, spełniające wymagania Polskich Norm dotyczących tych urządzeń;
5. zapewnić zapas wody do zasilania instalacji wodociągowej przeciwpożarowej
z zamontowanymi zaworami hydrantowymi 52, o pojemności nie mniejszej niż 100 m3,
zgromadzony w zbiorniku, przeznaczony wyłącznie do tego celu.
W uzasadnieniu decyzji, organ pierwszej instancji stwierdził, że Budynek "[...]", należy uznać za budynek należący do grupy wysokości: wysokie (W), ze względu na wysokość wynoszącą 27,6 m.
Wskazano, że w myśl § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – (Dz. U z 2015 r., poz. 1422), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, wysokość budynku, służąca do przyporządkowania temu budynkowi odpowiednich wymagań rozporządzenia, mierzy się od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku lub jego części, znajdującym się na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku, do górnej powierzchni najwyżej położonego stropu, łącznie z grubością izolacji cieplnej i warstwy ją osłaniającej bez uwzględniania wyniesionych ponad tę płaszczyznę maszynowni dźwigów i innych pomieszczeń technicznych, bądź do najwyżej położonego punktu stropodachu, lub konstrukcji przekrycia budynku znajdującego się bezpośrednio nad pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Organ stwierdził, że budynek "[...]" nie zawiera kondygnacji podziemnej, gdyż żadna z kondygnacji nie spełnia wymogu, zawartego w § 3 pkt 17 ww. rozporządzenia. W związku z tym, wszystkie kondygnacje opisywanego budynku są kondygnacjami nadziemnymi zgodnie z definicją zawartą § 3 pkt 18) rozporządzenia w sprawi warunków technicznych.
Wobec powyższego organ stwierdził, że właściwym jest wyznaczanie wysokości
budynku od poziomu terenu przy wejściu do restauracji pracowniczej "[...]" znajdującej
się na pierwszej kondygnacji nadziemnej, do górnej powierzchni najwyżej położonego stropodachu znajdującego się nad pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Wysokość ta wynosi 27,6m.
Organ, dokonując ustalenia wysokości budynku, dokonał analizy zapisów Ekspertyzy
stanu ochrony przeciwpożarowej wykonanej 12 marca 2001 r.
Wskazano, iż w sprawie wydana została decyzja "[...]" Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej "[...]" z dnia 02 kwietnia 2008 roku - przed nowelizacją rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Decyzja ta uchylała punkty 10,12 i 13 decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w "[...]" z dnia 7 lutego 2008 r., dotyczące wyposażenia budynku w zawory hydrantowe, zastosowania rozwiązań techniczno-budowlanych zabezpieczających poziome drogi ewakuacyjne przed zadymieniem i nakazujące oddzielenie poziomych klatek schodowych od poziomu dróg komunikacji ogólnej oraz pomieszczeń przedsionkami przeciwpożarowymi. W tym czasie obowiązywała inna definicja dotycząca wysokości budynku, jak i inna definicja, dotycząca poziomu terenu.
Nowe definicje, dotyczące poziomu terenu, kondygnacji podziemnej, kondygnacji
nadziemnej oraz wysokości budynku, weszły w życie na podstawie
rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki
i ich usytuowanie (Dz. U. 2009, nr 56, poz. 461).
Na podstawie zapisów § 6 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 4), pkt 5) rozporządzenia Ministra
Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony
przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz.
719), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, przedmiotowy budynek należy uznać za zagrażający życiu ludzi, gdyż występują
w nim następujące warunki techniczne, które nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi:
- brak jest wydzielenia klatek schodowych, w sposób określony w § 246, ust. 1
rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, który mówi, że w budynku wysokim powinny być co najmniej dwie klatki schodowe obudowane i oddzielone od poziomych dróg ewakuacyjnych oraz pomieszczeń, przedsionkiem przeciwpożarowym, odpowiadającym wymaganiom § 232, tego rozporządzenia;
- brak jest zabezpieczenia przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych w sposób
określony w § 246, ww. rozporządzenia, który mówi, że klatki schodowe i przedsionki przeciwpożarowe, stanowiące drogę ewakuacyjną powinny być wyposażone w urządzenia zapobiegające zadymieniu;
- brak jest zabezpieczenia przed zadymieniem poziomych dróg ewakuacyjnych
w sposób określony w § 247, ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zgodnie z którym w budynku wysokim w strefach pożarowych innych niż ZL IV, należy zastosować rozwiązania techniczno- budowlane zabezpieczające przed zadymieniem poziomych dróg ewakuacyjnych.
Organ stwierdził, że - biorąc pod uwagę parametry zastosowanych w klatkach schodowych urządzeń do usuwania dymu - żadna z dwóch klatek schodowych w głównej bryle budynku, nie posiada sprawnego i efektywnego urządzenia do usuwania zadymienia.
Zastosowane rozwiązania nie spełniają podstawowych założeń najczęściej stosowanej normy technicznej dotyczącej oddymiania grawitacyjnego tzn. Polskiej Normy PN-B-02877-
4:200J/AzJ:2006P Ochrona przeciwpożarowa budynków. Największe nieprawidłowości to zbyt małe przekroje otworów pod klapę dymową. Brak jest rozwiązania technicznego zapewniającego napływ powietrza do poszczególnych klatek schodowych w celu pełnego wykorzystania powierzchni czynnej klap dymowych. Zastosowane w tych dwóch klatkach klapy dymowe nie posiadają oznaczeń, tabliczek znamionowych, a nie przedstawiono dokumentów potwierdzających ich parametry techniczne. Dodatkowo, zastosowane układy sterowania klapami nie zapewniają pełnego otwarcia poszczególnych klap dymowych,
w wyniku czego nie ma możliwości wykorzystania w pełni powierzchni otworów oddymiających. Klatka schodowa znajdująca się w północnej części budynku (klatka "A") nie jest wyposażona w urządzenia do usuwania zadymienia bądź urządzenia zapobiegające zadymieniu. Poziome drogi ewakuacyjne na dwóch najniższych kondygnacjach budynku nie posiadają rozwiązań techniczno-budowlanych zabezpieczających przed zadymieniem. Pozostałe kondygnacje budynku posiadają układ przestrzenny z pomieszczeniami przylegającymi bezpośrednio do klatek schodowych bez wyodrębniania korytarzy-tzw. "open space".
Organ podniósł też, że w myśl § 20 ust. l pkt 1) rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, zawory hydrantowe powinny być umieszczane
przy drogach komunikacji ogólnej, w szczególności przy wejściach do budynku i do klatek schodowych na każdej kondygnacji, przy czym w budynkach wysokich zaleca się lokalizacje zaworów 52 w przedsionkach przeciwpożarowych. Zawory te winny być umieszczone na nawodnionych pionach o średnicy, co najmniej DN 80, co reguluje § 25 ust. 4 ww. rozporządzenia. Podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany obiekt nie jest wyposażony w zawory hydrantowe na nawodnionych pionach.
Zgodnie zaś z § 2 ust. 1 pkt 9) ww. rozporządzenia, zawory hydrantowe są urządzeniem przeciwpożarowym i w myśl § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, powinny być
wykonane w obiekcie zgodnie z projektem uzgodnionym pod względem ochrony
przeciwpożarowej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych,
a warunkiem dopuszczenia do ich użytkowania jest przeprowadzenie badań potwierdzających osiągnięcie wymaganych parametrów.
Organ podniósł też, że zgodnie z par. 24 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej, do zasilania w wodę instalacji wodociągowej przeciwpożarowej
w budynkach wysokich powinien być zapewniony zapas wody zgromadzony o łącznej pojemności nic mniejszej niż 100 m3 w jednym lub kilku zbiornikach przeznaczony wyłącznie do tego celu. Podczas przeprowadzonych czynności stwierdzono, że obiekt nie jest wyposażony w zbiornik wody do celów przeciwpożarowych.
Organ wskazał, że niezależnie od powyższego, zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań dotyczących zasilania instalacji wodociągowej przeciwpożarowej wskazanych w ekspertyzie technicznej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionej z "[...]" Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.
Powyższe nieprawidłowości stanowią, w ocenie organu pierwszej instancji, naruszenie przepisów wymienionych w decyzji oraz w sposób istotny wpływają na warunki bezpieczeństwa osób przebywających w obiekcie oraz na skuteczność działań ratowniczo-gaśniczych w I fazie rozwoju pożaru.
W związku ze stwierdzonym stanem faktycznym a także z uwagi na obowiązujący
stan prawny, obowiązki nałożone na "[...]" organ uznał za w pełni uzasadnione.
W odwołaniu, złożonym od przedmiotowej decyzji z dnia 17 listopada 2015 r., "[...]" wywiódł, że podstawą nałożenia obowiązków był fakt, że przedmiotowy budynek został sklasyfikowany jako budynek wysoki, gdy tymczasem był wybudowany i użytkowany jako średniowysoki. Wskazał też na decyzję "[...]" Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej z 2 kwietnia 2008 r., gdzie stwierdzono, że zakwalifikowanie budynku do grupy wysokości "budynki wysokie" doprowadziłoby do przyjęcia zbyt rygorystycznych zabezpieczeń, nieadekwatnych do poziomu realnego zagrożenia".
Decyzją z dnia 10 lutego 2016 r., "[...]" Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej uchylił zaskarżoną decyzję w części w punkcie 1. i w tym zakresie orzekł: klatki schodowe w budynku "[...]" obudować ścianami o klasie odporności ogniowej REI60 oraz zamknąć drzwiami o klasie odporności ogniowej EI30. Klatki schodowe oddzielić od pomieszczeń i korytarzy przedsionkiem przeciwpożarowym.
W pozostałym zakresie organ drugiej instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ stwierdził, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji "[...]" Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej z dnia 2 kwietnia 2008 r. nie ma żadnego wpływu na obecną sprawę, gdyż dotyczyło innego stanu faktycznego oraz prawnego, jednocześnie postępowanie to zakończono decyzją ostateczną. W związku z powyższym, w obecnie prowadzonym postępowaniu, organy obydwu instancji nie mogą brać pod uwagę ww. decyzji.
Analizując akta sprawy, organ drugiej instancji stwierdził, że określony w punkcie 1. zaskarżonej decyzji obowiązek oraz jego podstawa prawna są niepełne. Komendant Miejski PSP w "[...]" nakazując wykonanie obudowy klatek schodowych ścianami
o klasie odporności ogniowej EI60, pominął wymagany parametr nośności ogniowej R (REI60). Ponadto, w podstawie prawnej nie ujęto przepisu § 249 ust. 1 rozporządzenia
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, wskazującego bezpośrednio wymaganą klasę odporności ogniowej. Mając na uwadze powyższe, Komendant Wojewódzki uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 1. i orzekł w tym zakresie jak wyżej.
W nawiązaniu do podnoszonej kwestii sklasyfikowania budynku jako wysoki, Komendant Wojewódzki PSP w "[...]" podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji oraz
zasadność nałożonych w związku z tym obowiązków. Wskazał, że z ustaleń służb kontrolujących wynika, że przedmiotowy budynek jest obiektem ośmiokondygnacyjnym, bez kondygnacji podziemnych. Wysokość budynku (27,6 m), ustalono na podstawie dokumentu: "Inwentaryzacja i Analiza pod względem dopuszczalnej ilości pracowników pomieszczeń biurowych budynku "[...]" autorstwa "[...]" z września 2007 r. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że wysokość budynku określona została prawidłowo, zgodnie z treścią przepisu § 6 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Słusznie przy tym założono, że należy mierzyć ją od wejścia do restauracji "[...]", które usytuowane jest w poziomie pierwszej kondygnacji nadziemnej, zgodnie z definicjami zawartymi w § 3 pkt 17 i 18 ww. przepisu. Ustalenie powyższe pozwala, zdaniem organu odwoławczego, w sposób niebudzący wątpliwości zdefiniować ww. obiekt jako wysoki i stosować względem niego wynikające z tej klasyfikacji aktualnie obowiązujące wymagania ochrony przeciwpożarowej.
W związku z faktem, że ustawa o ochronie przeciwpożarowej nie reguluje stosowania
jej do budynków wybudowanych przed wejściem ustawy w życie, należy stosować
zasadę bezpośredniego działania nowego prawa. Takie regulacje nie naruszają zasady niedziałania prawa wstecz, lecz wiążą się z tzw. retrospektywnym działaniem prawa (a nie retroaktywnym) i zasadą bezpośredniego stosowania prawa.
Zatem ustawodawca może stanowić normy retrospektywne, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, a takim interesem jest bez wątpienia ochrona życia i zdrowia ludzkiego oraz mienia przed niebezpieczeństwem pożaru. To na właścicielu
budynku obiektu budowlanego lub terenu - zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie
przeciwpożarowej - ciąży obowiązek realizacji wymogów ochrony przeciwpożarowej, co
polega m.in. na zapewnieniu osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji. Stosownie zaś do § 207
ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa
w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie odrębnych przepisów uznaje się za zagrażające życiu ludzi.
W skardze, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję "[...]" Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej z dnia 10 lutego 2016 r., "[...]" zarzucił naruszenie:
- art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z § 2 ust. 2 i 3a, § 3 pkt. 15, § 8 pkt. 2 i 3 oraz § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zw. z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, poprzez uznanie budynku stanowiącego własność Skarżącego za zagrażający życiu ludzi oraz niecelowe - zbyt rygorystyczne i nieadekwatne do poziomu realnego zagrożenia - nałożenie na Skarżącego wykonania określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej pomimo tego, że w zakresie przedmiotowego budynku:
- jako zaliczanego do kategorii wysokości "średniowysokie" zatwierdzono wcześniej odmienne wymagania ochrony przeciwpożarowej, w wyniku których Skarżący nabył słuszne prawa do korzystania z tego budynku z uwzględnieniem obowiązku wdrożenia zastępczych warunków ochronnych, umożliwiających faktyczne uznanie wymagań bezpieczeństwa przeciwpożarowego za spełnione,
- wcześniejsze rozstrzygnięcia organów administracji jednoznacznie uznawały zakwalifikowanie tego budynku do wyższej kategorii wysokościowej ("wysokie") za zbędne, doprowadzające do przyjęcia zbyt rygorystycznych i nieadekwatnych do poziomu realnego zagrożenia zabezpieczeń ochrony przeciwpożarowej,
- nałożenie na Skarżącego, w drodze zaskarżonej decyzji, określonych obowiązków nie miało miejsca z uwagi na jakąkolwiek uprzednią zmianę stanu faktycznego związanego z przedmiotowym budynkiem lub inną merytorycznie istotną zmianę przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej, a wywołane zostało jedynie dokonaniem przez prawodawcę modyfikacji treściowej - neutralnej z punktu widzenia takiej ochrony - legalnej definicji poziomu terenu (§ 8 pkt. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), wpływającej wyłącznie na odmienne od dotychczasowego określenie początkowego punktu pomiaru wysokości istniejącego budynku, nie zaś odwołującej się do jakiegokolwiek wprost określonego i wyraźnie odnoszącego się do tego budynku katalogu zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Tym samym, w ocenie Skarżącego - zaskarżona decyzja, wobec braku jakiejkolwiek poprzedzającej jej wydanie zmiany stanu faktycznego związanego z przedmiotowym budynkiem, przede wszystkim zaś wobec braku jakiejkolwiek merytorycznej zmiany przepisów materialnoprawnych w zakresie ochrony przeciwpożarowej - nie tylko nie
uwzględnia słusznych interesów strony postępowania, ale przede wszystkim narusza
konstytucyjną zasadę ochrony praw słusznie nabytych przez Skarżącego.
"[...]" zarzucił również naruszenie przepisu art. 15 w zw. z art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nałożenie na Skarżącego w postępowaniu odwoławczym obowiązku o szerszym zakresie oraz odmiennej podstawie materialnoprawnej niż łącznie określone w poddanym kontroli rozstrzygnięciu organu I instancji pomimo tego, że
w wypadku uznania przez organ odwoławczy, iż zaskarżona decyzja została wydana
w oparciu o niewłaściwy i niepełny przepis prawa materialnego, a tym samym zaistniała
konieczność zastosowania względem Skarżącego obowiązków o zakresie szerszym
niż pierwotnie poddane kontroli, organ ten - kierując się zasadą dwuinstancyjności
postępowania administracyjnego - powinien wydać w sprawie orzeczenie
kasatoryjne, nie zaś merytorycznie orzekać co do istoty sprawy, a tym samym
orzekać na niekorzyść strony odwołującej się.
Mając powyższe na uwadze, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie według norm przepisanych.
W ocenie Skarżącego, wbrew twierdzeniom organów administracji obu instancji, przedmiotowy budynek nie może i nie powinien być uznawany za zagrażający życiu ludzi, a w związku z tym na Skarżącego nie powinny być nakładane jakiekolwiek obowiązki dodatkowej ochrony przeciwpożarowej. Wynika to z faktu, że budynek ten od kilkunastu lat zgodnie ze swoim przeznaczeniem oraz dokumentacją budowlaną funkcjonował jako budynek zakwalifikowany do kategorii wysokości "średniowysokie" i w zakresie takiej właśnie kategorii poddawany był dotychczas odpowiednim wymaganiom ochrony
przeciwpożarowej. W konsekwencji, w zakresie tego budynku nie powinny być nakładane na Skarżącego żadne dodatkowe obowiązki do zapewnienia wzmożonej – nieadekwatnej
do rzeczywistego poziomu zagrożenia – ochrony przeciwpożarowej, bowiem w zakresie przedmiotowego budynku nie uległ zmianie żaden przepis prawa materialnego, który wprost odnosiłby się do modyfikacji jakiegokolwiek konkretnego katalogu zabezpieczeń lub norm przeciwpożarowych. Podstawą do zaliczenia budynku do kategorii "wysokie" było jedynie dokonanie przez prawodawcę modyfikacji treściowej legalnej definicji poziomu terenu wpływającej wyłącznie na odmienne od dotychczasowego określenie początku punktu pomiaru wysokości istniejącego budynku.
Mając na uwadze, że restauracja pracownicza "[...]" to dawna piwnica i garaż,
oddzielone faktycznie i przeciwpożarowo od pozostałej części przedmiotowego
budynku - bezspornym i czysto zdroworozsądkowym jest, że budynek ten nadal
mieści się w kategorii wysokości "średniowysokie".
Poza przesłankami merytorycznymi, zdaniem Skarżących, decyzja podlega uchyleniu także ze względów formalnych. Rozstrzygnięcie obarczone bowiem zostało istotnym naruszeniem fundamentalnych przepisów postępowania, zakładających jego dwuinstancyjność oraz generalny zakaz rozstrzygania na niekorzyść strony odwołującej się. Nie można uznać prawidłowe takiego działania, w wyniku którego organ odwoławczy rozszerza w swoim rozstrzygnięciu kwestionowane przez Skarżącego obowiązki
o dodatkowe parametry nośności ogniowej, jak również powiązaną z takimi parametrami dodatkową podstawę materialnoprawną. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, że
w wyniku takiego działania, Skarżący w praktyce został pozbawiony możliwości wniesienia odwołania zakresie zasadności zmodyfikowanego obowiązku, natomiast jego nałożenie na stronę postępowania - jako obowiązku szerszego od wcześniej kwestionowanego i objętego rozstrzygnięciem organu I instancji - bezspornie oznacza wydanie przez organ odwoławczy orzeczenia na niekorzyść strony odwołującej się.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Podniósł, że w zakresie pkt 1. zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia zasady instancyjności, ani też do wydania decyzji na niekorzyść strony. Zmiana dotyczy bowiem jedynie zmiany klasy odporności ogniowej ścian wynikającej z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa z EI60 na REI60. Jednakże jest to w istocie ten sam obowiązek, dotyczy tych samych prac i takiego samego zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku. Brak więc podstaw do uznania, że na stronę został nałożony jakikolwiek dodatkowy obowiązek.
Organ wskazał też, że sprawa zakończona decyzją "[...]" Komendanta Wojewódzkiego z dnia 2 kwietnia 2008 r. i sprawa obecna nie są ze sobą tożsame, a rozstrzygnięcie z 2008 r. nie ma żadnego wpływu na obecną sprawę, gdyż dotyczyło innego stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie to postępowanie zakończono decyzją ostateczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami
a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu administracji publicznej.
Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Skarga nie jest zasadna, gdyż przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest przepis art. 26
ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1340 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.s.p. Zgodnie z tym przepisem - komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do:
1) nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie; 2) wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru. Z przepisu art. 23 ust. 1, ust. 2 pkt 7 u.p.s.p. i ust. 3 wynika z kolei, że w celu rozpoznawania zagrożeń, realizacji nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych oraz przygotowania do działań ratowniczych Państwowa Straż Pożarna przeprowadza czynności kontrolno-rozpoznawcze oraz ćwiczenia. Czynności kontrolno-rozpoznawcze są przeprowadzane na podstawie (...) wystąpienia istotnych nowych okoliczności w zakresie stanu bezpieczeństwa na terenie działania komendy powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej.
Jak wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji przeprowadził w dniach 5-9 października 2015 r. czynności kontrolno-rozpoznawcze w zakresie ochrony przeciwpożarowej w "[...]" i stwierdzając, że budynek nie spełnia wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej nakazał decyzją z dnia 23 października 2015 r..:
1. klatki schodowe w budynku obudować ścianami o odporności ogniowej El 60 oraz zamknąć drzwiami o klasie odporności ogniowej EI30. Klatki schodowe oddzielić od pomieszczeń i korytarzy przedsionkiem przeciwpożarowym – na podstawie § 16 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków w zw.
z § 246 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych;
2. klatki schodowe oraz przedsionki przeciwpożarowe w budynku wyposażyć w urządzenia zapobiegające ich zadymieniu – na podstawie § 16 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej w zw. z § 246 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych;
3. w obrębie poziomych dróg ewakuacyjnych w budynku zastosować rozwiązania techniczno-budowlane zabezpieczające przed zadymieniem – na podstawie § 16 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków w zw.
z § 247 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych;
4. budynek wyposażyć w zawory hydrantowe 52, umieszczone na nawodnionych pionach, spełniające wymagania Polskich Norm dotyczących tych urządzeń – na podstawie § 18 ust. 1 pkt 3 i ust. 3, § 20 ust. 1 pkt 1, § 24 oraz § 25 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej;
5. zapewnić zapas wody do zasilania instalacji wodociągowej przeciwpożarowej
z zamontowanymi zaworami hydrantowymi 52, o pojemności nie mniejszej niż 100 m3,
zgromadzony w zbiorniku, przeznaczony wyłącznie do tego celu – na podstawie § 24 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków.
Termin wykonania powyższych obowiązków ustalono na dzień 31 grudnia 2015 r.
Zaskarżoną decyzją, organ drugiej instancji uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części w punkcie 1. i w tym zakresie orzekł: klatki schodowe
w budynku "[...]" obudować ścianami o klasie odporności ogniowej REI60 oraz zamknąć drzwiami o klasie odporności ogniowej EI30. Klatki schodowe oddzielić od pomieszczeń i korytarzy przedsionkiem przeciwpożarowym.
W pozostałym zakresie "[...]" Komendant Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wbrew zarzutom skargi, nałożenie powyższych nakazów na podstawie powołanych przepisów było - w ocenie Sądu - uzasadnione. Skarżący nie kwestionował przy tym wyników kontroli przeprowadzonej w dniach 5-9 października 2015 r., natomiast kwestionuje możliwość zastosowania aktualnie obowiązujących przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej do budynku, który wcześniej, jak wynika z decyzji "[...]" Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia 2 kwietnia 2008 r., spełniał ówczesne wymogi w tym zakresie.
W ocenie Sądu, stanowisko Skarżącego nie jest słuszne.
Z art. 1 ust. 2 pkt 5 u.p.s.p. wynika wprost, że jednym z podstawowych obowiązków Państwowej Straży Pożarnej jest nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych. Przepis ten nie uzależnia tego nadzoru od daty oddania obiektu budowlanego do użytkowania, co jest zrozumiałe, skoro celem przepisów przeciwpożarowych jest zapewnienie w każdym czasie bezpieczeństwa ludzi i mienia.
Wynika to również z § 207 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, określającego ogólne zasady w zakresie bezpieczeństwa pożarowego budynków, który stanowi, że zasady te (w zakresie m.in. ograniczenia rozprzestrzeniania się ognia i dymu
w budynku, ograniczenia rozprzestrzeniania się pożaru na sąsiednie budynki, możliwości ewakuacji ludzi) stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. W wyroku z dnia
3 sierpnia 2010 r., II OSK 327/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "przepis
§ 207 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonania oceny stanu technicznego każdego budynku z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego i w przypadku wystąpienia zagrożenia życia, podjęcia stosownych działań, przy czym konieczne jest stwierdzenie użytkowania budynku". Z tego względu, o ile zostanie ustalone, że istniejące budynki nie spełniają aktualnych norm w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego, właściwa jednostka Państwowej Straży Pożarnej, niezależnie od tego czy budynek jest "stary" (wybudowany
i oddany do użytkowania w okresie obowiązywania przepisów już nieaktualnych), czy też "nowy", ma prawo wydać decyzję na podstawie powołanego art. 26 ust. 1 u.p.s.p.
Jak słusznie zaś wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września
2014 r. w sprawie II OSK 5126/13 - istnienie budynku, który wprawdzie został wybudowany pod rządami "starego" prawa, ale istnieje i jest użytkowany pod rządami "nowego" prawa jest zdarzeniem "ciągłym" albo sytuacją trwającą także po wejściu w życie nowych przepisów. Zatem wprowadzenie nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej dla takich budynków jest działaniem retrospektywnym prawa, a nie działaniem retroaktywnym. Taka regulacja nie narusza zasady niedziałania prawa wstecz.
W wyroku tym NSA wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż o retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów.
Z retrospektywnością prawa zaś mamy do czynienia wtedy, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym, takie, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które rozpoczęły się, powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy. (Tak przyjęto w uzasadnieniu uchwały NSA z 10 kwietnia 2006 r. w sprawie I OPS 1/06, opublikowanej w ONSAiWSA nr 3 z 2006 r., poz. 71). Podobnie ujmuje się to
w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Przyjmuje się bowiem, że naruszenie zasady nieretroaktywności następuje wtedy, gdy aktowi normatywnemu nadano moc obowiązującą wobec stosunków prawnych zaistniałych i trwających w czasie do wejścia tego aktu
w życie. Retrospektywność prawa polega zaś na tym, że prawodawca stanowi akty normatywne mające zastosowanie do sytuacji trwających po wejściu w życie tych aktów. (Tak w uzasadnieniu wyroku TK z 18 października 2006 r. w sprawie P 27/05, opublikowanego w OTK-A nr 9 z 2006 r., poz. 124). Z retrospektywnym działaniem prawa wiąże się zasada bezpośredniego stosowania prawa. W tym przypadku prawo jest stosowane na przyszłość (pro futuro) od chwili wejścia nowej ustawy w życie.
W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, iż ustawodawca może stanowić normy retrospektywne, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki. (Tak w powołanym wyroku TK).
Stanowisko to należy w pełni podzielić i stwierdzić, że ma pełne uzasadnienie
w przedmiotowej sprawie.
Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, że nałożenie na nią obowiązków
z zakresu ochrony przeciwpożarowej nie miało miejsca z uwagi na merytorycznie istotną zmianę przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej, a wywołane zostało jedynie dokonaniem przez prawodawcę modyfikacji treściowej, neutralnej z punktu widzenia takiej ochrony, legalnej definicji poziomu terenu, wpływającej wyłącznie na odmienne od dotychczasowego określenie początkowego punktu pomiaru wysokości istniejącego budynku, nie zaś odwołującej się do jakiegokolwiek wprost określnego i wyraźnie odnoszącego się do tego budynku katalogu zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Wskazać należy, że w myśl postanowień § 3 pkt 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia 2 kwietnia 2008 r. - ilekroć w rozporządzeniu jest mowa
o poziomie terenu - należy przez to rozumieć poziom projektowanego lub urządzonego terenu przed wejściem głównym do budynku, niebędącym wejściem wyłącznie do pomieszczeń gospodarczych lub pomieszczeń technicznych.
Przepis ten został zmieniony rozporządzeniem z dnia 12 marca 2009 r. zmieniającym to rozporządzenie z dniem 8 lipca 2008 r. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisu – ilekroć
w rozporządzeniu jest mowa o poziomie terenu - należy przez to rozumieć przyjętą
w projekcie rzędną terenu w danym miejscu działki budowlanej.
Zmianie uległy też postanowienia § 6 dotyczące wysokości budynku. W wersji poprzedniej, wysokość budynku mierzy się od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku lub jego części pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku do górnej płaszczyzny stropu bądź najwyżej położonej krawędzi stropodachu nad najwyższą kondygnacją użytkową, łącznie z grubością izolacji cieplnej i warstwy ją osłaniającej, albo do najwyżej położonej górnej powierzchni innego przekrycia.
Zgodnie zaś z przepisami zmieniającymi z dnia 12 marca 2009 r. - wysokość budynku, służącą do przyporządkowania temu budynkowi odpowiednich wymagań rozporządzenia, mierzy się od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku lub jego części, znajdującym się na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku, do górnej powierzchni najwyżej położonego stropu, łącznie z grubością izolacji cieplnej i warstwy ją osłaniającej, bez uwzględniania wyniesionych ponad tę płaszczyznę maszynowni dźwigów i innych pomieszczeń technicznych, bądź do najwyżej położonego punktu stropodachu lub konstrukcji przekrycia budynku znajdującego się bezpośrednio nad pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi.
W ocenie Sądu, powyższe zmiany przepisów nie stanowią zmian wyłącznie neutralnych
z punktu widzenia ochrony przeciwpożarowej.
Zgodnie z § 208 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych - przepisy niniejszego działu (tj. Działu VI. Bezpieczeństwo pożarowe) określają wymagania dotyczące bezpieczeństwa pożarowego budynków lub ich części, wynikające z ich przeznaczenia i sposobu użytkowania, wysokości lub liczby kondygnacji, a także położenia w stosunku do poziomu terenu oraz do innych obiektów budowlanych.
Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że wymagania dotyczące bezpieczeństwa pożarowego obejmują również kwestie związane z wysokością budynków. Oznacza to, że przepisy określające sposób ustalania wysokości budynków, czy też poziom terenu nie są przepisami neutralnymi z punktu widzenia ochrony przeciwpożarowej. Ich zmiana nie jest zaś obojętna ze względu na wcześniejsze ustalenia dotyczące tej ochrony.
Biorąc zaś pod uwagę postanowienia § 207 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych - przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi.
Ponieważ postanowienia rozporządzenia z dnia 12 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych nie zawierają przepisów przejściowych, dotyczących jego stosowania w przedmiotowym zakresie, należy przyjąć, że wprost, od daty ich wejścia w życie, stosuje się postanowienia dotyczące sposobu ustalania poziomu terenu, czy wysokości budynku.
Tym samym, przyjąć należy, że budynek "[...]" jest budynkiem wysokim w rozumieniu postanowień § 8 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zgodnie z tym przepisem - w celu określenia wymagań technicznych i użytkowych wprowadza się następujący podział budynków na grupy wysokości: niskie (N) - do 12 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości do 4 kondygnacji nadziemnych włącznie; 2) średniowysokie (SW) - ponad 12 m do 25 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości ponad 4 do 9 kondygnacji nadziemnych włącznie; 3) wysokie (W) - ponad 25 m do 55 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości ponad 9 do 18 kondygnacji nadziemnych włącznie; 4) wysokościowe (WW) - powyżej 55 m nad poziomem terenu.
Wskazać w tym miejscu należy, że – jak wynika z Inwentaryzacji i Analizy sporządzonej przez "[...]" we wrześniu 2007 r., budynek "[...]" ma wysokość 31,44 m. Natomiast w Ekspertyzie stanu ochrony przeciwpożarowej dla przedmiotowego budynku, wykonanej dnia 12 marca 2001 r. podano, że wysokość budynku wynosi 24,50 m. Z protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia 23 października 2015 r., sporządzonym przez kontrolujących z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w "[...]", stwierdzono zaś, że wysokość budynku od poziomu wejścia do restauracji "[...]" do górnej powierzchni najwyżej położonego stropodach znajdującego się nad pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi wynosi 27,6 m. Bar "[...]" znajduje się na pierwszej kondygnacji nadziemnej.
Jak wynika z powyższego, wysokość budynku była mierzona inaczej w poszczególnych przypadkach. Nie zmienia to jednak faktu, że wysokość budynku jest wyższa niż 25 m, co oznacza, że prawidłowo organ ustalił, iż jest to budynek wysoki.
Biorąc powyższe pod uwagę, nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony, że zmiana przepisów dotyczących sposobu ustalania wysokości budynku nie może mieć
w niniejszej sprawie wpływu na obowiązki Skarżącego z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Wydanie zaś przez organ decyzji w dniu 2 kwietnia 2008 r. w przedmiocie wykonania w przedmiotowym budynku czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej pozostaje bez wpływu na niniejszą sprawę. Decyzja ta jest decyzją ostateczną, wydaną
w innym stanie faktycznym i prawnym i nie może oznaczać, że organ nie ma obecnie prawa podejmować w stosunku do przedmiotowego budynku żadnych nowych działań
z zakresu ochrony przeciwpożarowej. W decyzji tej wskazano, że przy ustalaniu wysokości można pominąć wejścia prowadzące do części technicznych na poziomie "0", a wysokość mierzyć od poziomu wejścia głównego do budynku. Wskazać należy, że obecnie na pierwszej kondygnacji nadziemnej znajduje się bar "[...]".
Tym samym, organ słusznie uznał przedmiotowy budynek, jako zagrażający
życiu ludzi w rozumieniu § 16 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 4 i pkt 5 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej, gdyż występują w nim warunki techniczne, które nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi. Organ odwoławczy słusznie wskazał na konieczność obudowy klatek schodowych ścianami o klasie odporności ogniowej REI60 oraz zamknięcia drzwiami o klasie odporności ogniowej EI30 - § 246 ust. 1 oraz § 249 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Organ pierwszej instancji wskazał na brak zabezpieczenia przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych w sposób określony w § 246 ust. 2 tego rozporządzenia i brak zabezpieczenia przed zadymieniem poziomych dróg ewakuacyjnych w sposób określony w § 247 § 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wskazano, że zastosowane rozwiązania nie spełniają podstawowych założeń najczęściej stosowanej normy technicznej dotyczącej oddymiania grawitacyjnego nawet dla budynku średniowysokiego. Największe nieprawidłowości to zbyt małe przekroje otworów pod klapę dymową. Brak jest rozwiązania technicznego, zapewniającego napływ powietrza do poszczególnych klatek schodowych w celu pełnego wykorzystania powierzchni czynnej klap dymowych. Zastosowane w dwóch klatkach klapy dymowe nie posiadają oznaczeń, tabliczek znamionowych i nie przedstawiono dokumentów, potwierdzających ich parametry techniczne. Zastosowane układy sterowania klapami nie zapewniają zaś pełnego otwarcia poszczególnych klap dymowych, w wyniku czego nie ma możliwości pełnego wykorzystania w pełni powierzchni otworów oddymiających. Klatka schodowa w północnej części budynku nie jest wyposażona w urządzenia do usuwania zadymienia bądź urządzenia zapobiegające zadymieniu. Poziome drogi ewakuacyjne na dwóch najniższych kondygnacjach nie posiadają rozwiązań techniczno-budowlanych zabezpieczających przed zadymieniem, a pozostałe kondygnacje posiadają układ przestrzenny z pomieszczeniami przylegającymi bezpośrednio do klatek schodowych bez wyodrębnienia korytarzy.
Powyższe oznacza, że organ pierwszej instancji sformułował w sposób jednoznaczny i precyzyjny obowiązki, jakie zostały nałożone na stronę w tym zakresie.
Obiekt nie jest też wyposażony w zawory hydrantowe na nawodnionych pionach zgodnie z wymogami, określonymi w § 20 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków. Obiekt nie jest też wyposażony w zbiornik wody do celów przeciwpożarowych zgodnie z wymaganiami określonymi w§ 24 ust. 2 rozporządzenia
w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków.
Powyższe naruszenia w pełni uzasadniają nałożenie powyższych obowiązków.
Sąd nie podziela przy tym stanowiska Skarżącego o naruszeniu przez organ drugiej instancji art. 15 w zw. z art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nałożenie na Skarżącego obowiązku o szerszym zakresie i odmiennej podstawie materialnoprawnej, zamiast wydania orzeczenia kasatoryjnego.
Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu drugiej instancji, iż określony w punkcie 1. zaskarżonej decyzji obowiązek oraz jego podstawa są niepełne, bowiem Komendant Miejski w "[...]", nakazując wykonanie obudowy klatek schodowych ścianami o klasie odporności ogniowej EI60, pominął wymagany parametr nośności ogniowej R (REI60). Na stronę nie został nałożony jakikolwiek nowy obowiązek. Dlatego też w tym zakresie organ odwoławczy mógł orzec merytorycznie, bez potrzeby przekazywania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Tym samym, nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.
Biorąc powyższe pod uwagę, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi, że wykonanie nałożonych obowiązków związane jest z koniecznością przygotowania odrębnych, szczegółowych projektów oraz dochowania administracyjnej procedury budowlanej, czy też spowoduje ono nadmierne i nieadekwatne do poziomu realnego zagrożenia, zabezpieczenia ochrony przeciwpożarowej budynku, związane
z koniecznością poniesienia nadmiernych nakładów finansowych.
Okoliczności te, w obliczu konieczności zapewnienia większego bezpieczeństwa przeciwpożarowego, pozostają bez znaczenia w sprawie i koszty, mające służyć zwiększeniu tego bezpieczeństwa, powinny zostać poniesione.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło