II SA/Ol 5/04

WyrokWSA w Olsztynie2004-09-07

Skład orzekający: Janina Kosowska, Adam Matuszak, Beata Jezielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne, jeśli nie zostało ono formalnie wszczęte poprzez wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania lub odmowę jego wszczęcia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może umorzyć postępowania administracyjnego, które nie zostało formalnie wszczęte. W przypadku wniosku o wznowienie postępowania, organ powinien wydać postanowienie o wszczęciu postępowania lub decyzję o odmowie jego wszczęcia. Umorzenie postępowania, które nigdy nie zostało wszczęte, jest niezgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka 63/1. Wójt Gminy K. umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ decyzja rozgraniczeniowa dotyczyła jedynie działki 63/2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Janina Kosowska Adam Matuszak Beata Jezielska (spr.) Karolina Alboszta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2004r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania I. Uchyla zaskarżoną decyzję. II. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. II SA/Ol 5/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 4 listopada 2003r. Wójt Gminy K. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka 63/1, położonej we wsi M., stanowiącej własność S. K. W uzasadnieniu podano, iż pełnomocnik strony wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji przez Kierownika Urzędu Rejonowego w B. w dniu 12 października 1998r. Jednakże z dokumentów znajdujących się w posiadaniu organu nie wynika, aby przedmiotowa działka była przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego wydaniem powołanej decyzji. Wyjaśniono, iż z protokołu granicznego wynika, iż przebieg granicy przedmiotowej działki został ustalony na podstawie odszukanych znaków granicznych, w związku z czym przebieg tej granicy był bezsporny, zgodny z dokumentami znajdującymi się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym i nie był przedmiotem rozgraniczenia, a jedynie wznowienia znaków granicznych. Zatem w odniesieniu do działki nr 63/1 nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne, a wniosek o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego jest bezprzedmiotowy. Od decyzji tej odwołał się pełnomocnik strony, kwestionując ustalenia organu pierwszej instancji, iż postępowanie zakończone decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w B. nie dotyczyło działki 63/1 oraz zarzucając niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Decyzją z dnia 15 grudnia 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż pełnomocnik strony jako uzasadnienie wniosku o wznowienie postępowania wskazał na ujawnienie nowej okoliczności, a mianowicie powołał się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2003r. sygn. akt "[...]" w którym stwierdzono, iż przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego nie została objęta działka nr 63/1, chociaż zlecenie ze strony S. K. dotyczyło rozgraniczenia działki nr 63/2 wraz z działką 63/1. Podniesiono, iż z treści dokumentów przedłożonych przez organ pierwszej instancji wynika, iż postępowanie rozgraniczeniowe dotyczyło jedynie działki 63/2 i tylko do tej działki odnosi się decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 12 października 1998r. Natomiast w odniesieniu do działki nr 63/1 nie wydawano żadnej decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 145 § l Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie wznawia się w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Skoro zatem brak jest takiej decyzji, to w ocenie Kolegium postępowanie wszczęte na skutek wniosku pełnomocnika strony jest bezprzedmiotowe. Na tę decyzję skargę wniósł S. K., zarzucając naruszenie prawa. Podniósł, iż organ odwoławczy bezzasadnie przyjął, iż w sprawie rozgraniczenia przedmiotowej nieruchomości nie toczyło się postępowanie administracyjne. Powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2003r. wskazał, iż postępowanie rozgraniczeniowe dotyczyło zarówno działki 63/2, jak i 63/1 jednakże w odniesieniu do tej ostatniej postępowanie to nie zostało zakończone wydaniem decyzji. Skoro art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazuje załatwienie sprawy przez wydanie decyzji, a decyzja wydana w sprawie nie załatwiała sprawy rozgraniczenia działki nr 63/1 to, w ocenie skarżącego, istnieje przesłanka do wznowienia tego postępowania. Ponadto zarzucił, iż pomimo wniosku o rozgraniczenie działki nr 63/1 organ - z naruszeniem przepisów prawa - dokonał jedynie wznowienia jej granic, pomimo rozbieżności co do przebiegu granicy działki w różnych dokumentach. W związku z tym w ocenie skarżącego nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, bądź też procesowego, obowiązujące w dacie jej wydania. Podnieść należy, iż żądanie skarżącego dotyczy wznowienia postępowania w przedmiocie rozgraniczenia należącej do niego nieruchomości, oznaczonej jako działka 63/1 położonej we wsi M. Zatem w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy art. 145-153 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zważyć należy, iż wznowienie postępowania jako jeden z nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji administracyjnych uregulowane jest nieco odmiennie od zwykłego postępowania administracyjnego. Odmienności te dotyczą między innymi wszczęcia postępowania. W odróżnieniu bowiem od zwykłego postępowania, sam wniosek strony wniesiony do właściwego organu nie wszczyna postępowania wznowieniowego. Zgodnie bowiem z art. 149 Kodeksu postępowania administracyjnego wszczęcie tego postępowania leży w gestii organu administracji, który wszczyna postępowanie wydając w tym zakresie postanowienie (art. 149 § l Kpa), bądź odmawia jego wszczęcia w drodze decyzji (art. 149 § 3). Z akt sprawy wynika, iż po złożeniu przez stronę wniosku w dniu 5 sierpnia 2003r. nie zostało wszczęte postępowanie wznowieniowe. Decyzją bowiem z dnia 20 sierpnia 2003r. Wójt Gminy K. odmówił wznowienia postępowania. Fakt, iż decyzja ta została następnie uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 września 2003r. nie spowodowało wszczęcia postępowania wznowieniowego. Brak było zatem podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, skoro takie w ogóle w tej sprawie się nie toczyło. Natomiast art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego pozwala na odmowę wszczęcia postępowania, w przypadku gdy jest ono niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Jednym z takich powodów może być okoliczność, iż zadnie dotyczy wznowienia postępowania w sprawie, w której nie zapadała decyzja ostateczna. Skoro zatem organ odwoławczy podzielił pogląd organu pierwszej instancji odnośnie braku podstaw do wszczęcia postępowania, winien był odpowiednio zweryfikować rozstrzygnięcie organu pierwszoinstancyjnego w tym zakresie. Ponadto zważyć należy, iż zarówno z akt sprawy, jak i z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2003r. "[...]", na który powołuje się organ odwoławczy i sam skarżący jednoznacznie wynika, iż rozgraniczenie nieruchomości zakończone wydaniem decyzji przez Kierownika Urzędu Rejonowego w B. w dniu 12 października 1998r. dotyczyło jedynie działki 63/2, a nie działki 63/1 o którą chodzi skarżącemu. Okoliczności tej zresztą nie kwestionuje sam skarżący. Z jego wniosku wynika zaś, iż wprawdzie wyraźnie domaga się wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej rozgraniczenia działki nr 63/1, lecz argumenty jakie powołuje nie odnoszą się do wznowienia postępowania, lecz do kwestii rozgraniczenia tej działki. Zatem kierując się zasadą określoną w art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, który nakłada na organy administracji obowiązek czuwania, aby strony i inni uczestnicy nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości prawa oraz udzielania w tym celu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, organ odwoławczy winien ustalić czy faktycznie wniosek strony dotyczy wznowienia postępowania, czy też jest ponowieniem wniosku o rozgraniczenie działki nr 63/1. Skoro bowiem argumenty skarżącego sprowadzają się do kwestionowania ustaleń organu co do przebiegu granicy przedmiotowej działki, to jego intencją jest raczej dokonanie rozgraniczenia działki nr 63/1, a nie wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej działki sąsiedniej. Chociaż ostatecznie to strona decyduje o treści swojego żądania, lecz organ nie może poprzestać na jego rozpatrzeniu zgodnie z literalnym brzemieniem w przypadku rozbieżności pomiędzy osnową wniosku, a jego uzasadnieniem, bez wyjaśnienia rzeczywistej woli strony. Organ administracji winien bowiem czynić starania, aby nieumiejętność formułowania wniosków nie prowadziła do nadmiernego przedłużania postępowania, lecz dążyć do jak najszybszego merytorycznego załatwienia sprawy. Przy czym należałoby objaśnić stronie, iż wprawdzie art. 145 i następne Kodeksu postępowania administracyjnego regulują kwestię wznowienia postępowania, lecz mają one na celu wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej. W przypadku zaś, gdy wprawdzie toczy się postępowanie administracyjne, ale nie zostaje zakończone wydaniem decyzji, nie ma potrzeby wznawiania postępowania. Postępowanie takie nie jest bowiem jeszcze zakończone w zwykłym trybie, a w związku z tym nie ma podstaw do uruchamiania trybu nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania. Należałoby także wskazać, iż strona może domagać się zakończenia zwykłego postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji, a w przypadku zwłoki organu - skorzystać z instytucji zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Wobec powyższego uznać należy, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270). Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty stosownie do art. 200 tej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło