II SA/Ol 5/13

WyrokWSA w Olsztynie2013-02-12

Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Beata Jezielska, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., gdy materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji merytorycznej?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., jeśli materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji merytorycznej. W sytuacji braku konieczności uzupełnienia materiału dowodowego organ odwoławczy powinien rozstrzygnąć sprawę merytorycznie. Decyzja o warunkach zabudowy nie jest decyzją uznaniową i organ ma obowiązek wydać pozytywną decyzję, jeśli spełnione są wszystkie ustawowe przesłanki.
Stan faktyczny
P.S. i P.A. złożyli wniosek do Wójta Gminy E. o ustalenie warunków zabudowy dla instalacji siłowni wiatrowej o mocy do 1,6 MW na działce nr [...]. Wójt odmówił ustalenia warunków zabudowy, powołując się na konieczność lokalizacji siłowni wiatrowej na podstawie planu miejscowego oraz brak spełnienia warunku kontynuacji funkcji zabudowy sąsiednich działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wójt ponownie odmówił, wskazując na protesty mieszkańców i zmiany przepisów. Kolegium ponownie uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący złożyli skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i orzekł, że decyzja ta nie podlega wykonaniu; zasądził od Kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. sprawy ze skargi P. P. A. i P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących P. P. A. i P. S. solidarnie kwotę 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 15 listopada 2011 r. P.S. i P.A. zwrócili się do Wójta Gminy E. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na instalacji siłowni wiatrowej o maksymalnej mocy do 1,6 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz włączeniem do sieci energetycznej, na działce nr "[...]". Decyzją z dnia 6 lutego 2012 r. Wójt Gminy E. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Organ pierwszej instancji wywiódł bowiem, że zgodnie z art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenie lokalizacji siłowni wiatrowej może nastąpić wyłącznie na podstawie zapisów planu miejscowego. Ponadto stwierdził, że również na podstawie art. 61 ust. 1 powołanej ustawy nie było możliwe ustalenie warunków zabudowy, gdyż nie został spełniony warunek kontynuacji funkcji i cech zabudowy istniejącej na działkach sąsiednich. Organ wziął też pod uwagę protesty części mieszkańców przeciw proponowanej lokalizacji siłowni wiatrowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. decyzją z dnia 30 kwietnia 2012 r. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium podniosło m.in., że lokalizacja przedmiotowej inwestycji została uzgodniona z właściwymi organami administracji, a Wójt Gminy E. decyzją z dnia 27 października 2011 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Wskazało również, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji sporządzone zostały trzy projekty decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, z których dwa zakładały możliwość ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Ponadto, bez wyjaśnienia zmiany stanowiska autor dwóch projektów przyjął, że zamierzenie jest obiektem infrastruktury technicznej, zaś w kolejnym projekcie zajął odmienne stanowisko. Powyższe rozbieżności nie zostały przez organ wyjaśnione. Organ odwoławczy zarzucił również, że bez podstawy faktycznej i prawnej Wójt uwzględnił przy rozstrzyganiu sprawy protest mieszkańców, którzy nie byli stroną tego postępowania. Kolegium zauważyło przy tym, że inwestorzy przedłożyli dokument wskazujący, iż część mieszkańców J. nie protestuje przeciwko tej inwestycji. Decyzją z dnia 2 sierpnia 2012 r. Wójt Gminy E. ponownie odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na lokalizacji jednej siłowni wiatrowej o maksymalnej mocy do 1,6 MW i maksymalnej wysokości masztu 77,5 m wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i włączeniem do sieci energetycznej, na opisanej wyżej działce. Organ pierwszej instancji stwierdził w uzasadnieniu, że projekt decyzji nr x o warunkach zabudowy został sporządzony w sprawie z wniosku inwestorów z dnia 24 czerwca 2008 r., zbędna więc była jego analiza i porównanie z dokumentami sporządzonymi w postępowaniu toczącym się z wniosku na wniosek z dnia 16 listopada 2011 r. Wójt zauważył przy tym, że zmiana przepisów prawa i orzecznictwa w zakresie lokalizacji siłowni wiatrowych skutkowała zmianą projektów i stanowisk osób uprawnionych do sporządzania projektów decyzji. Dodał, że projekt decyzji nie przesądza o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy, gdyż decyzję autoryzuje organ, który zgodnie z art. 7 ustawy o samorządzie gminnym odpowiada za ład przestrzenny w gminie, zaś projekt decyzji dotyczy tylko niewielkiego obszaru i pojedynczej inwestycji. Wójt wywiódł ponadto z treści art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, że lokalizacja siłowni wiatrowych o mocy powyżej 100 kW winna nastąpić na podstawie ustaleń planu miejscowego. Obowiązujące Studium Gminy E. nie wyznacza jednak obszarów dla rozmieszczenia tego typu urządzeń, lecz Rada Gminy E. dnia 25 lutego 2010 r. podjęła uchwałę nr XXXVII/206/2010 w sprawie przystąpienia do zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy E. i podjęła prace projektowe. Wójt dodał, że Marszałek Województwa W. w piśmie z dnia 6 kwietnia 2012 r. wystąpił do samorządów z apelem o wstrzymanie wydawania decyzji w sprawach lokalizacji siłowni wiatrowych do czasu uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego województwa warmińsko - mazurskiego. Sejmik Województwa W. w piśmie z dnia 24 kwietnia 2012 r. podzielił powyższe stanowisko. Organ pierwszej instancji dodał, że lokalizacja siłowni wiatrowych na terenie gminy spotkała się z niezadowoleniem części mieszkańców. Wójt stwierdził, że jego podstawowym zadaniem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, zatem wiąże go zbiorowy sprzeciw społeczeństwa domagającego się udziału w tworzeniu ładu przestrzennego w gminie. Wolą protestujących jest zaś ustalenie lokalizacji w drodze procedury uchwalania plan miejscowego. Organ dodał, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych siłownie wiatrowe zalicza się do urządzeń infrastruktury technicznej, wobec czego stosownie do art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie ma potrzeby badania zabudowy na sąsiednich działkach i dostępu do drogi publicznej. Niemniej jednak, w ocenie organu, należało zastosować art. 61 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Z przeprowadzonej, stosownie do § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, analizy funkcji i cech zabudowy wynikało natomiast, że przedmiotowa działka nie sąsiaduje z działką sąsiednią dostępną z tej samej drogi publicznej zabudowaną w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów i cech zagospodarowania terenu. Teren objęty wnioskiem sąsiaduje bowiem z kompleksem rolnym, a najbliższa zabudowa mieszkaniowa zlokalizowana jest w odległości ok. 0,3 km. Wobec powyższego planowane przedsięwzięcie wyróżniałoby się, stanowiąc dominantę wysokościową i element dynamiczny w typowo statycznym krajobrazie i odbiegałoby od dotychczasowego sposobu zagospodarowania terenu w zakresie kontynuacji funkcji i form przestrzennych. Wójt dodał, że siłownia wiatrowa spowodowałaby nie tylko nieodwracalną zmianę krajobrazu, ale również spadek wartości sąsiednich działek, przez co naruszyłaby interes społeczny. Organ pierwszej instancji stwierdził, że inwestycja spełnia warunki przewidziane w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, lecz w jego ocenie, w aktualnym stanie prawnym właściwy udział mieszkańców w kształtowaniu i organizacji przestrzeni zapewnia tylko procedura sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W złożonym odwołaniu inwestorzy zarzucili decyzji organu pierwszej instancji naruszenie art. 7 Konstytucji i art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm.) dalej powoływanej jako K.p.a., gdyż została ona wydana na podstawie przesłanek pozaprawnych. W ocenie odwołujących się organ pierwszej instancji naruszył też art. 8 K.p.a., gdyż prowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej. Nadto, z uchybieniem art. 86 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie respektował własnej decyzji z dnia 27 października 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ ten naruszył również art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż skoro elektrownia wiatrowa jest urządzeniem infrastruktury technicznej, to nie było podstaw do stosowania art. 61 ust. 1 pkt 1. Podnieśli też, że z naruszeniem art. 52 ust. 3 i art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 powołanej ustawy Wójt odmówił wydania decyzji o warunkach zabudowy pomimo tego, że zamierzenie inwestycyjne objęte wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Zdaniem odwołujących się, organ pierwszej instancji błędnie wywiódł z treści art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3 pkt 3a i art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, że lokalizacja inwestycji polegającej na budowie siłowni wiatrowych o mocy przewyższającej 100 kW może nastąpić wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, bezpodstawnie przyjął, że lokalizacja siłowni wiatrowej będzie niezgodna z zasadą "dobrego sąsiedztwa". Odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wójta Gminy E. w całości i wydanie decyzji o warunkach zabudowy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Decyzją z dnia 22 października 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Kolegium stwierdziło, że planowane zamierzenie inwestycyjne polega na realizacji urządzenia infrastruktury technicznej, zatem zastosowanie ma art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W konsekwencji nie musi być spełniony warunek, że co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, a także warunek dostępu do drogi publicznej. Kolegium przyznało, że nie istnieją ustawowe ograniczenia stosowania w sprawie art. 138 § 2 pkt 1 K.p.a., lecz zastosowanie tego przepisu pozostawione zostało uznaniu organu odwoławczego. Biorąc pod uwagę specyfikę postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, Kolegium stanęło zaś na stanowisku, że organ odwoławczy nie powinien ustalać warunków zabudowy, w sytuacji gdy miałoby to prowadzić do wydania decyzji uchylającej w całości decyzję pierwszoinstancyjną i orzekającej co do istoty sprawy. Organ odwoławczy uszanował bowiem suwerenność gminy w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na jej terenie, jak też suwerenność samorządu województwa do kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na terenie województwa. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji miał prawo wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli także w sprawie, w której rozstrzygnięcie nie było pozostawione uznaniu organu administracji. Kolegium wyjaśniło, że przesłanką uchylenia decyzji organu pierwszej instancji był fakt, że przeprowadzona analiza, stanowiąca podstawę do wydania decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy opierała się na badaniu spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa, mimo że siłownia wiatrowa została zaliczona do urządzeń infrastruktury technicznej. Wobec tego uznało, że analiza zawiera wady, które uniemożliwiają przyjęcie jej jako podstawy decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy. Kolegium zaznaczyło, że zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 tej ustawy, a więc również organ wydający decyzję o warunkach zabudowy na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W badanej sprawie była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i został sporządzany raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Analizowane były zatem również potencjalne konflikty społeczne i wpływ przedsięwzięcia na krajobraz. Skoro decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter wiążący dla organu właściwego do ustalania warunków zabudowy, to treść tej decyzji nie może zostać pominięta przy wydawaniu decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy, a określone zagadnienia nie mogą zostać ocenione odmiennie. Ocenie winny podlegać wyłącznie zagadnienia, które nie były oceniane w postępowaniu zakończonym decyzją środowiskową, a przede wszystkim te, które podlegają wyłącznym ustaleniom w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana przedwcześnie, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Wskazało na konieczność przeprowadzenia prawidłowej analizy, o której mowa w art. 53 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z pominięciem warunków wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy oraz na obowiązek odniesienia się do treści decyzji środowiskowej. Kolegium zaznaczyło, że w pozostałych kwestiach, które organ pierwszej instancji uzna za istotne dla rozpatrzenia sprawy, np. zmiana studium lub plan zagospodarowania przestrzennego województwa, winien wskazać na stan zaawansowania prac planistycznych i wynikające z tego uwarunkowania dla rozstrzygnięcia sprawy. W złożonej skardze P.S. i P.A. zarzucili, że bezpodstawnie Kolegium zastosowało art. 138 § 2 K.p.a. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż w sprawie nie zaistniały okoliczności wymagające wyjaśnienia. Skarżący podnieśli, że inwestycja spełnia przesłanki warunkujące wydanie decyzji o warunkach zabudowy, co nie było kwestionowane przez organ odwoławczy. Zauważyli, że organ ten nie wyjaśnił, dlaczego nie wydał merytorycznej decyzji, skoro stwierdził brak ku temu przeszkód prawnych. W ocenie skarżących w sprawie nie zaistniała potrzeba wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, skoro zaś Kolegium zajęło odmienne stanowisko winne było zastosować art. 136 K.p.a. i uzupełnić materiał dowodowy. Stwierdzili, że nie ma potrzeby wykonywania powtórnej analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy, gdyż dokument taki został już sporządzony przez biegłego urbanistę. Skarżący ocenili jako bezpodstawne wskazanie dotyczące obowiązku wyważenia przez organ pierwszej instancji interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w sprawie dotyczącej wydania związanej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Zaznaczyło, że postępowanie w sprawie toczyło się z udziałem Prokuratora, nie należało zatem domniemywać istotnych naruszeń prawa przez organ pierwszej instancji i organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E., którą uchylono decyzję organu pierwszej instancji i przekazano sprawę do ponownego rozparzenia temu organowi. Kontroli Sądu podlegało więc czy organ wydający decyzję kasacyjną nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art. 138 § 2 K.p.a. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy powtórnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.,. Przepis ten, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), pozwala organowi odwoławczemu uchylić zakwestionowaną odwołaniem decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji tylko wtedy, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dopiero łączne spełnienie tych dwu przesłanek daje organowi drugiej instancji możliwość od uwolnienia się od obowiązku merytorycznego załatwienia sprawy. Zaznaczyć należy, że nowelizacja art. 138 § 2 K.p.a. miała na celu ograniczenie zbyt częstego korzystania z decyzji kasacyjnych przez organy odwoławcze. W uzasadnieniu projektu zmiany (zob. druk sejmowy nr 2987 Sejmu RP VI kadencji) stwierdzono, że "projekt zmiany zmierza do większego skrępowania organu odwoławczego przy podejmowaniu decyzji kasacyjnej (stanowiącej przecież wyjątek od zasady merytorycznego załatwienia sprawy przez organ odwoławczy)". Celem tej zmiany było skrócenie czasu trwania postępowań administracyjnych przez dalsze ograniczenie możliwości przekazywania spraw do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji bez koniecznej potrzeby. Warunkiem koniecznym dopuszczalności wydania decyzji w omawianym trybie jest zatem stwierdzenie, że sprawa nie może być załatwiona w sposób merytoryczny. Dodać należy, że w piśmiennictwie podkreśla się, że instytucja kasacji przewidziana w art. 138 § 2 K.p.a. jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 519 - 520), co oznacza, że przed organem odwoławczym powinno zapaść powtórne rozstrzygnięcie merytoryczne. W związku ze zmianą stanu prawnego, z dniem 11 kwietnia 2011 r. zmieniły się wprawdzie przesłanki dopuszczalności wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, lecz aktualne pozostało dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych, dotyczące dopuszczalności wydania decyzji kasacyjnej ze względu na braki postępowania wyjaśniającego (zob. P. Przybysz, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 366). Rozstrzygnięcia kasacyjne traktowane są jako wyjątki od zasady merytorycznego charakteru postępowania odwoławczego (zob. G. Łaszczyca, [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, s. 208 i nast. oraz powołane tam orzecznictwo). W sytuacji więc gdy uprawniony podmiot wniósł odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji zadaniem organu odwoławczego było ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Organ odwoławczy powinien więc ocenić materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji i w zależności od wyniku tej oceny podjąć dalsze czynności. Błędni jest zatem pogląd Kolegium o uznaniowym charakterze art. 138 § 2 K.p.a. Podnieść również należy, że rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 § 2 K.p.a., może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej. W niniejszej sprawie w toku postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zarzuciło temu organowi, że przeprowadził analizę funkcji w szerszym rozmiarze, niż nakazywały to obowiązujące przepisy. Zbędnie bowiem badano spełnienie warunku dobrego sąsiedztwa, skoro siłownia wiatrowa stanowi urządzenie infrastruktury technicznej. Kolegium ponadto, wskazując na wiążący w sprawie charakter decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nakazało uwzględnienie jej treści przy załatwianiu sprawy. Zaznaczyło też, że w pozostałych kwestiach, które organ pierwszej instancji uzna za istotne dla rozpatrzenia sprawy, winien wskazać na stan zaawansowania prac planistycznych i wynikające z tego uwarunkowania dla rozstrzygnięcia sprawy. Powyższe, wskazane przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji okoliczności nie stanowiły przesłanki zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. W ust. 3 tego artykułu ustawodawca wyłączył wprost stosowanie ust. 1 pkt 1 i 2 m.in. do urządzeń infrastruktury technicznej. W rozpoznawanej sprawie organ administracji winien więc ocenić wyłącznie czy istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 oraz czy decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Podnieść przy tym należy, że decyzja o warunkach zabudowy nie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ właściwy do wydania takiej decyzji zobowiązany jest wydać pozytywną decyzję, jeśli wnioskowane zamierzenie inwestycyjne czyni zadość wszystkim wymogom wynikającym z konkretnych przepisów prawa, a ma obowiązek odmówić ustalenia warunków zabudowy tylko wówczas, gdy wnioskowana inwestycja nie spełnia chociażby jednej ustawowej przesłanki wynikającej ze skonkretyzowanej normy prawnej (tak NSA w wyroku z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 229/11, LEX nr 1216331). Wobec powyższego, w niniejszej sprawie nie ma potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, to jest powoływania po raz kolejny biegłego urbanisty w celu porządzenia czwartej już analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 3-5 ustawy, skoro na podstawie już zgromadzonego materiału dowodowego organy obu instancji oceniły, że warunki te zostały spełnione. Dodać też należy, że projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji został uprzednio uzgodniony bez uwag przez właściwe organy administracji. Zaznaczenia wymaga, na co zwrócono również uwagę w zaskarżonej decyzji, że dla przedmiotowej inwestycji wydana została decyzja Wójta Gminy E. z dnia 27 października 2011 r. ustalająca środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. W postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji obligatoryjnie zapewniono udział społeczeństwa i - jak wynika z uzasadnienia tej decyzji - Wójt Gminy E. odniósł się obszernie do uwag mieszkańców J. oraz zastrzeżeń Stowarzyszenia "[...]" zgłaszanych w toku postępowania. Organ pierwszej instancji ocenił, że zastrzeżenia były nieuzasadnione i nie zawierały argumentów, które uzasadniałyby wydanie negatywnej dla inwestora decyzji. W świetle dokonanych wyżej rozważań, za niewłaściwe należy uznać stanowisko Kolegium, że w niniejszej sprawie niezbędne było wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., skoro materiał dowodowy nie wymaga uzupełnienia, lecz powtórnej oceny. Natomiast tylko ocena zaistnienia określonych braków w materiale dowodowym obliguje organ odwoławczy do wydania decyzji w trybie art. 138 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy nie wykazał jednak, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest niewystarczający do wydania w tej sprawie decyzji merytorycznej. Nie zwalnia natomiast Kolegium z obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy zajęte stanowisko dotyczące suwerenności gminy w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na jej terenie i suwerenność samorządu województwa do kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na terenie województwa. Wobec powyższego należy stwierdzić, że uchylając się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, organ odwoławczy naruszył art. 138 § 1 K.p.a., błędnie stosując w rozpoznawanej sprawie art. 138 § 2 K.p.a., a uchybienie tym przepisom mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w sentencji. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 wskazanej wyżej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło