II SA/Ol 50/13
PostanowienieWSA w Olsztynie2013-03-04
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać odrzucony z powodu nieprzedłożenia przez stronę dodatkowych dokumentów i oświadczeń, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca, mimo wezwania, nie przedłożyła wymaganych dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji materialnej. Brak tych dokumentów uniemożliwił zweryfikowanie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz ocenę rzeczywistych zdolności płatniczych strony, co jest warunkiem koniecznym do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powołując się na niski dochód z renty i ponoszone wydatki. Do wniosku dołączył dokumenty dotyczące jego sytuacji materialnej. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia informacji na temat sytuacji majątkowej i finansowej jego i żony oraz do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych. Skarżący nie przedłożył żądanych dokumentów ani nie wyjaśnił przyczyn ich braku.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie przedłożenia oceny technicznej komina postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy.
We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, J. W., powołując się w uzasadnieniu na niski dochód z tytułu renty oraz ponoszone wydatki, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. W rubryce nr 7.1. podniósł, iż mieszka w domu, którego właścicielkami są "[...]" i którego koszty utrzymania ponoszą wspólnie z żoną. W rubryce nr 10 wykazał dochód własny z tytułu renty w kwocie "[...]" i dochód żony z tytułu emerytury w kwocie "[...]". Do przedmiotowego wniosku załączone zostały kserokopie: wypisu z treści orzeczenia lekarskiego, z którego wynika, że skarżący jest inwalidą "[...]", decyzji o przyznaniu skarżącemu świadczenia pieniężnego "[...]" oraz zaświadczenia o wysokości jego renty w 2011 r., z którego wynika, że świadczenie wyniosło wówczas "[...]" (kwota ta wykazana została w rubryce nr 10).
W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego i jego żony oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, skarżący wezwany został do przedłożenia, w wyznaczonym terminie, dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej [w zakresie odnoszącym się do działki, na której posadowiony jest dom, w którym skarżący mieszka wspólnie z żoną, oraz "[...]" działki, które zgodnie z dokumentami znajdującymi się w aktach administracyjnych stanowią własność skarżącego i jego żony (k. 1 i 4)] i finansowej (w zakresie dotyczącym aktualnej wysokości dochodów skarżącego i jego żony, ponoszonych przez małżonków wydatków, "[...]", ewentualnego wsparcia "[...]" w sfinansowaniu kosztów postępowania w niniejszej sprawie, a także wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i jego żony z okresu ostatnich trzech miesięcy). W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy.
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej.
W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie w całości lub w części. To, że skarżący, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej jego i jego żony, a także aktualnej wysokości dochodów małżonków i ponoszonych przez nich wydatków, ewentualnych możliwości pozyskania środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania sądowego oraz wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jego oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji materialnej i tym samym ocenę jego rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i żony. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło