II SA/Ol 501/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego postanawia umorzyć postępowanie sądowe. K. R. wnioskiem z dnia 26 lutego 2008 r wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie jej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności. Podała, że przebywa w Domu Pomocy Społecznej. Do wniosku dołączyła kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oraz decyzję ZUS z dnia "[...]"marca 2006r. o przyznaniu renty socjalnej. W wyniku rozpoznania tego wniosku Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia "[...]" odmówiła K. R. świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego jako osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniem niepełnosprawności. W uzasadnieniu wskazano, iż w toku postępowania wyjaśniającego zostało ustalone, że pobyt K. R. w Domu Pomocy Społecznej finansowany jest w 70 % przez nią, a pozostała część finansowana jest z budżetu państwa lub budżetu gminy. W związku z powyższym w ocenie organu, brak jest podstaw do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, bowiem zgodnie z art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeśli pobyt osoby i udzielane przez tę instytucję świadczenia częściowo lub w całości finansowane są z budżetu państwa albo z Narodowego Funduszu Zdrowia. W związku z powyższym organ stwierdzono, iż brak jest podstaw do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Od powyższej decyzji odwołała się K. R. wskazując, iż przebywając w Domu Pomocy Społecznej od "[...]"1987r. w 70% pokrywa koszt swojego pobytu z otrzymywanej renty socjalnej. W związku z tym zakwestionowała twierdzenie organu, iż placówka, w której przebywa jest instytucją zapewniającą jej całodobowe utrzymanie. Podała, że jest osobą niepełnosprawną, całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji. Podkreśliła, iż do jej dyspozycji z otrzymywanej renty socjalnej pozostaje miesięcznie, zaledwie kwota 136, 54 zł. czyli 30 % przysługującego jej świadczenia rentowego, którą przeznacza na zakup leków. Po rozpoznaniu tego odwołania decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych Dom Pomocy Społecznej jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie. Jak wynika bowiem z akt sprawy pobyt w tym domu finansowany jest z dwóch źródeł czyli przez mieszkańca – w wysokości 70% dochodu netto oraz z budżetu państwa lub budżetu gminy kierującej mieszkańca do domu pomocy społecznej. Z uwagi na to, iż pobyt K. R. w domu pomocy społecznej finansowany jest w części z budżetu państwa uznano, iż odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia jest zasadna. W ocenie bowiem Kolegium przepis art. 16 ust. 5 wskazanej ustawy wyraźnie stanowi, iż zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeśli pobyt osoby i udzielane przez tę instytucję świadczenia częściowo lub w całości finansowane są z budżetu państwa albo z Narodowego Funduszu Zdrowia. Podkreślono też że, materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 16 ust. 5, który jest przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zawiera on definicję instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, która obejmuje szeroki krąg instytucji, ośrodków i placówek, zapewniających swoim podopiecznym nieodpłatnie pełne utrzymanie i opiekę. Jedną z takich instytucji jest właśnie dom pomocy społecznej. W sytuacji zaś, gdy ustawodawca nie określił co należy rozumieć pod pojęciem "całodobowego utrzymania", czy też "pełnego utrzymania", należy sięgnąć do definicji słownikowej, zgodnie z którą oznacza to wyżywienie i zakwaterowanie (środki do życia, koszt egzystencji). W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, iż Dom Pomocy Społecznej jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a fakt częściowego ponoszenia przez odwołującą się opłat, nie pozbawia placówki statusu instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. W przepisie tym nie mówi się bowiem o całkowitej nieodpłatności pełnego utrzymania w wymienionych instytucjach. Zatem utrzymanie takie może być nieodpłatne w całości, jak również w części, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie. W dalszych wywodach Kolegium podniosło, że należy brać pod uwagę pomocniczy charakter powołanego przepisu art. 3 pkt 7 i jego stosunek do innych przepisów tej ustawy. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosła K. R., żądając jej uchylenia. Skarżąca podniosła, iż do Domu Pomocy Społecznej została przyjęta przed dniem 1 stycznia 2004r. ("na starych zasadach"), zaś Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej potrąca z jej dochodu, jakim jest zasiłek stały, 70% dochodu na pokrycie kosztów pobytu w domu pomocy społecznej. Ponadto zobowiązana jest do częściowej zapłaty za niektóre leki powyżej limitu ceny. Odmowa przyznania wnioskowanego zasiłku pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy w części pokrywa swój koszt pobytu w domu pomocy społecznej z własnych środków jest bezpodstawna. Skarżąca podniosła, iż z otrzymanego przez jednego z mieszkańców Domu Pomocy Społecznej pisma Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Departamentu Świadczeń Rodzinnych wynika jaka powinna być stosowana interpretacja zapisu art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście znowelizowanej definicji instytucji zapewniających całodobowe utrzymanie. W związku z tym w ocenie skarżącej przysługuje jej zasiłek pielęgnacyjny, gdyż z własnych środków pokrywa w części koszt pobytu w domu pomocy społecznej, który nie jest placówką zapewniającą nieodpłatne pełne utrzymanie. Przekazując skargę sądowi w ramach odpowiedzi na tę skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na jej uwzględnienie w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do pisma dołączono decyzję Kolegium z dnia "[...]"lipca 2008r. ("[...]"), którą uwzględniono skargę w całości, uchylono własną decyzję z dnia "[...]"maja 2008r. oraz decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]"2008r. i orzeczono co do istoty sprawy w ten sposób iż przyznano K. R. świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego dla osoby niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności na okres od dnia "[...]"lutego 2008r. na czas nieokreślony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Przepis art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) umożliwia organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze skorzystało z uprawnień określonych w powołanym przepisie i decyzją z dnia "[...]"lipca 2008r. (a więc przed wyznaczeniem terminu rozprawy) uwzględniło skargę w całości, uchylając zaskarżoną decyzję własną z dnia "[...]"maja 2008r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia "[...]"marca 2008r. i orzekło co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej. Tym samym należy stwierdzić, iż nastąpiło wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, co oznacza również, iż postępowanie sądowe wywołane wniesieniem skargi stało się bezprzedmiotowe. W związku z powyższym na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.