II SA/Ol 502/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Asesor WSA Beata Jezielska Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia - odrzucić skargę Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w O., działając z upoważnienia Burmistrza, zobowiązał B. F. do zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w kwocie 290,52 zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu wskazał, iż strona jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego we wskazanej wysokości, bowiem w wyniku postępowania, wznowionego postanowieniem z dnia 2 lipca 2004 r., stwierdzono, że dodatek pobierany przez stronę na podstawie decyzji z dnia 19 października 1999 r. przyznany został na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w jej wniosku. W wyniku rozpatrzenia odwołania, złożonego przez B. F., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 25 maja 2005 r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, iż ustawodawca, wprowadzając regulację wyrażoną w art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, miał na celu stworzenie możliwości ukarania osób, które świadomie doprowadziły do "wyłudzenia" nienależnego im dodatku mieszkaniowego. Treść tej normy wskazuje, iż ma ona charakter sankcji administracyjnej, przy stosowaniu której organ administracji powinien niezwykle dokładnie przeanalizować możliwość jej zastosowania. Organ odwoławczy zauważył, że w niniejszej sprawie, Sąd Rejonowy w wyroku karnym wskazał sprawcę odpowiedzialnego za poświadczenie nieprawdy we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego w osobie administratora wspólnoty mieszkaniowej. Tym samym, mając na uwadze ogólne zasady postępowania administracyjnego, a przede wszystkim interes społeczny i słuszny interes obywateli w państwie prawa, Kolegium stwierdziło, że w mniejszej sprawie nie można obciążać strony odpowiedzialnością za błędy przez nią nie zawinione. Podniosło również, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasada państwa prawnego wyklucza możliwość obciążenia obywatela skutkami błędu spowodowanego przez pracownika urzędu. Skargę na decyzję organu odwoławczego złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Gmina O., która zarzucając przedmiotowej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wniosła o jej uchylenie. W obszernej skardze, pełnomocnik skarżącej, poza zarzutami natury merytorycznej, wskazał, iż Gmina O. jest legitymowana do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, gdyż jej interes prawny wynika z art. 7 ust. 9 powołanej wyżej ustawy i wyraża się w pozbawieniu skarżącej prawa do odzyskania jej należności na drodze postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że Gmina O. nie ma legitymacji procesowej do wniesienia skargi w sprawie indywidualnej dotyczącej osoby trzeciej, w której organ tej gminy wydał decyzję administracyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi musi być poprzedzone w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Wskazać należy, że skarga jest niedopuszczalna m.in. w sytuacji, gdy zostanie wniesiona przez podmiot niemający legitymacji skargowej, tj. przez podmiot, który w świetle art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), nie jest podmiotem uprawnionym do jej wniesienia. W niniejszej sprawie, Sąd stwierdził, iż Gmina O. nie jest legitymowana do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie, w której decyzja w I instancji wydana została z upoważnienia Burmistrza. Zauważyć należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz: np. uzasadnienia uchwał NSA z dnia 9 października 2000 r., OPK 14/00 oraz z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03), które nie straciło na aktualności po reformie sądownictwa administracyjnego, za podmiot posiadający legitymację skargową nie może być uznana gmina w sytuacji, gdy obowiązujące prawo powierza jej organowi kompetencję do rozstrzygania w drodze decyzji o prawach i obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej. Organ wydający decyzję nie czyni tego bowiem celem ochrony lub urzeczywistnienia własnego interesu prawnego, czy też interesu gminy, lecz celem realizacji ustawowych kompetencji, których wykonywanie podlega ocenie między innymi w ramach kontroli instancyjnej. W świetle art. 9a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, póz. 734 ze zm.) wypłata dodatków mieszkaniowych jest zadaniem własnym gminy. Jest to zadanie publiczne nałożone na gminę przez ustawodawcę. W sprawie, w której przedmiot stanowi prawo do dodatku mieszkaniowego, gmina nie jest zatem podmiotem żądającym czynności właściwego organu administracji publicznej, gdyż jako podmiot administrujący wykonuje w tym zakresie zadania własne. Wykonując zadania publiczne gmina może natomiast korzystać z prawnych form działania o charakterze władczym. Podmiotem administrującym jest bowiem gmina, natomiast wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest organem gminy, uprawnionym z mocy przepisu szczególnego do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych. Z upoważnienia wskazanego organu gminy, decyzje w tych sprawach mogą być wydawane również przez inną osobę. Zgodnie natomiast z uzasadnieniem uchwały NSA z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03, powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji do sądu administracyjnego. Brak po stronie Gminy O. legitymacji skargowej czyni zatem jej skargę niedopuszczalną, a to skutkować musi jej odrzuceniem. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na mocy art. 58 § l pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.