II SA/Ol 503/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.K. i A.W. na uchwałę Rady Powiatu w O. z 6 maja 2024 r., nr I/6/2024 w przedmiocie wynagrodzenia Starosty O. postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącym: P.K. 200 zł (dwieście złotych) i A.W. 200 zł (dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego. P.K. i A.W. – radni Rady Powiatu O. (dalej: skarżący) wnieśli skargę na uchwałę Rady Powiatu w O. z 6 maja 2024 r. nr I/6/2024 w przedmiocie wynagrodzenia Starosty O. Zarzucili, że uchwała ta została podjęta z istotnym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie – jej oddalenie. Stwierdziła, że reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika skarżący nie wykazali, aby zaskarżona uchwała dotyczyła ich własnego, indywidualnego, konkretnego interesu prawnego i naruszała ten interes prawny. Dodała, że radny nie jest wyodrębnionym podmiotem uprawnionym do zaskarżania uchwał, w których podejmowaniu uczestniczył, które nie naruszają bezpośrednio jego interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") kognicji sądów administracyjnych poddane zostały akty organów jednostek samorządu terytorialnego inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zaskarżona uchwała stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego, o którym mowa w ww. przepisie i przedmiotowo mieści się w katalogu spraw należących do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Ogólne stwierdzenie o zaskarżalności uchwały do sądu administracyjnego nie oznacza jednak, że skarga każdego podmiotu może być automatycznie uznana za dopuszczalną. Skuteczne wniesienie skargi wymaga bowiem spełnienia przesłanek podmiotowych. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Obowiązkiem Sądu jest zatem sprawdzenie, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżących, co dawałoby im legitymację do wniesienia skargi. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 107), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W świetle tego przepisu, przesłanką do merytorycznej oceny przez sąd zaskarżonego aktu jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia przysługującego skarżącemu. Strona skarżąca musi zatem wykazać nie tylko indywidualny interes prawny lub uprawnienie, ale także naruszenie któregoś z nich. Interes, o którym mowa w powołanym przepisie, musi być konkretny i realny, a związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożonych obowiązków. Ponadto, wykazanie posiadania interesu prawnego ma charakter materialnoprawny i z tego względu oznacza powołanie się na przepisy prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Podkreślić również należy, że obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem w dacie wnoszenia skargi, ale także jego naruszeniem, spoczywa na skarżącym W złożonej skardze skarżący ograniczyli się do zarzutów naruszenia prawa przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały i nie zawarli żadnych argumentów wskazujących, aby uchwała ta dotyczyła ich własnego, indywidualnego, konkretnego interesu prawnego i naruszała ten interes prawny. Zaznaczyć ponadto należy, że legitymacji skargowej w oparciu o art. 86 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym nie można wywodzić z samego faktu bycia radnym. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że radny nie posiada legitymacji skargowej do zaskarżania uchwał, w których podejmowaniu uczestniczył ani też innych uchwał organu stanowiącego lub wykonawczego, które nie naruszają bezpośrednio jego interesu prawnego. Radny nie jest wyodrębnionym podmiotem uprawnionym do zaskarżania do sądu administracyjnego uchwał rady gminy podjętych wbrew jego woli ujawnionej podczas głosowania. W systemie samorządu terytorialnego kompetencje do podejmowania uchwał i ich wykonywania przypisane są ustawowo organom samorządu i nie są sumą cząstkowych uprawnień radnych uczestniczących w podejmowaniu uchwał. To te organy mogą podejmować działania zmierzające do obrony ich kompetencji, a nie radni. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że radny – tak jak każdy inny zainteresowany podmiot – musi wykazać naruszenie taką uchwałą jego interesu prawnego lub uprawnienia, co sprowadza się do ograniczenia lub pozbawienia jego własnych uprawnień. Legitymowanie się mandatem radnego nie ujmuje ani nie zwiększa uprawnień podmiotu określonego w art. 86 ust. 1 ww. ustawy. Samo kwestionowanie legalności uchwały rady gminy przez jej radnego nie narusza jeszcze jego interesu prawnego lub uprawnienia w świetle ww. przepisu. Zaznaczyć należy, że legitymację radnego w zaskarżeniu uchwały można uznać wyjątkowo, gdy dotyczy ona go personalnie w aspekcie organizacyjnym – dotyczy to na przykład uchwał, w których skargę składa radny będący przewodniczącym rady na uchwałę o jego odwołaniu (por. np. wyrok NSA z 15.09.2009 r., II OSK 461/09 dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Jednocześnie, wobec faktu, że skarga została odrzucona, skarżącym przysługuje zwrot uiszczonego wpisu, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.