II SA/Ol 51/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. W. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zezwolenia na zajęcie nieruchomości postanawia zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w kwocie 100 zł oraz odmówić zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, F. W., zwany dalej skarżącym, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]". W uzasadnieniu podniósł, iż jedynymi źródłami utrzymania jego i jego żony są renta i emerytura. Syn jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem. W rubryce nr 7.1. ("Nieruchomości") wykazał dom o powierzchni "[...]" oraz nieruchomość rolną o powierzchni "[...]", natomiast w rubryce nr 10 ("Dochody") – dochód własny z tytułu renty i dochód żony z tytułu emerytury w łącznej wysokości "[...]", dodając w rubrykach nr 5 i 9, iż świadczenia emerytalno-rentowe są w części zajęte. W rubryce nr 11 skarżący wskazał rodzaje ponoszonych wydatków – obowiązkowe opłaty (podatek od nieruchomości, opał, woda, energia elektryczna, telefon, wywóz odpadów) oraz wydatki na leczenie i wyżywienie. Do przedmiotowego wniosku skarżący załączył kopie przekazów pocztowych renty i emerytury, zgodnie z którymi łączna wysokość tych świadczeń (do wypłaty) wynosi "[...]". Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle art. 211 w związku z art. 212 § 1 ppsa, koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, którymi są wpis i opłata kancelaryjna, oraz zwrot wydatków. Stosownie do art. 245 § 3 ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Zauważyć należy, iż z treści art. 246 § 1 pkt 2 ppsa wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona tym samym powinna przekonać Sąd, że nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Skoro zatem strona ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej otrzymanie prawa pomocy, to nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, postanowieniami z dnia "[...]", zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w sprawach o sygn. akt "[...]". Sąd uznał, iż "skarżący wykazał, że nie ma możliwości finansowych poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jego sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na koszty sądowe. W tych okolicznościach odmowa przyznania prawa pomocy powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania." Ustalenie, że okoliczności faktyczne przyjęte za podstawę sformułowania tejże oceny nie zmieniły się, czyniłoby zasadnym uwzględnienie wniosku skarżącego również w niniejszej sprawie. Mając na uwadze sytuację materialną skarżącego i jego rodziny, przyjąć należałoby bowiem, iż również w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca zwolnienie go od kosztów sądowych w całości, a majątek rodziny oraz dochód skarżącego i jego żony, na których utrzymaniu pozostaje dodatkowo bezrobotny syn, nie pozwalają na ich pokrycie bez uszczerbku koniecznego dla nich utrzymania. W warunkach niniejszej sprawy, pomimo, że w opisanej wyżej sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego generalnie nie zaszły zmiany, należy mieć jednak na uwadze to, że skarżącemu przysługuje obecnie, co wynika z akt niniejszej sprawy, prawo do odszkodowania za "[...]". W tych natomiast okolicznościach, mając na uwadze etap postępowania sądowego w niniejszej sprawie i wysokość kosztów związanych z jej prowadzeniem wymaganych obecnie i przyszłych oraz możliwości płatnicze skarżącego, na które korzystnie może wpłynąć wypłata odszkodowania, uznano, że w warunkach niniejszej sprawy uzasadnione jest zwolnienie skarżącego jedynie od wpisu od skargi w kwocie 100 zł, którego uiszczenie warunkuje na obecnym etapie postępowania sądowego nadanie sprawie dalszego biegu, oraz odmowa zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Uznano bowiem, że dzięki wypłaconemu odszkodowaniu możliwe może być partycypowanie przez skarżącego w ewentualnych dalszych kosztach postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla jego 3-osobowej rodziny. W sytuacji zaś, gdy odszkodowanie nie zostanie wypłacone skarżącemu lub pomimo jego wypłaty sytuacja materialna jego rodziny nie ulegnie zasadniczej poprawie, na dalszym etapie postępowania sądowego skarżący będzie mógł jeśli uzna to za konieczne ponownie wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.