II SA/Ol 510/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. N. na uchwałę Rady Miasta Olsztyna z dnia 29 stycznia 2025 r. nr X/136/25 w przedmiocie zmiany przebiegu drogi gminnej nr [...] (ul. [...]) w Olsztynie postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu M. N. uiszczoną kwotę wpisu sądowego w wysokości 300 zł (słownie: trzysta złotych). WSA/post.1 - sentencja postanowienia M. N. (dalej jako: "skarżący") wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta Olsztyna z dnia 29 stycznia 2025 r. nr X/136/25 w przedmiocie zmiany przebiegu drogi gminnej nr [...] (ul. [...]) w Olsztynie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości. Wskazał, że jego interes prawny w wywiedzeniu skargi jest oczywisty i bezpośredni, ponieważ prowadzi działalność gospodarczą skoncentrowaną na świadczeniu usług związanych z ubezpieczeniami, zlokalizowaną w Olsztynie przy ulicy [...]. Dodatkowo wskazał, że zamieszkuje ten lokal, a zatem znajduje się on bezpośrednio w sąsiedztwie działek objętych zaskarżoną uchwałą, co sprawia, że skutki uchwały oddziałują na niego zarówno jako przedsiębiorcę, jak i osobę prywatną. Wskazał, że prowadzone przez niego biuro ubezpieczeniowe znajduje się w ścisłym centrum miasta, na obszarze o bardzo ograniczonej dostępności miejsc parkingowych. Podniósł, że z uwagi na zwartą zabudowę staromiejską jego klienci nie mają fizycznej możliwości korzystania z innych ogólnodostępnych parkingów w okolicy, poza tymi, które zostały objęte zakresem zaskarżonej uchwały. W szczególności w sezonie turystycznym brak jest jakichkolwiek wolnych miejsc parkingowych, co dodatkowo potęguje problem dostępności do jego biura. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi podstawa do jej odrzucenia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej jako: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim unormowaniem szczególnym jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm. – dalej: "u.s.g."), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z powyższych przepisów wynika, że niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, prowadzi do wniosku, iż skarżący nie ma legitymacji procesowej (skargowej) do zaskarżenia uchwały, co z kolei skutkuje odrzuceniem takiej skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. O istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa powszechnie obowiązującego, zaś o dopuszczalności skargi przesądza wykazanie przez stronę naruszenia zaskarżonym aktem konkretnej normy prawnej, wpływającej negatywnie na jej sytuację prawną. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy musi być bezpośredni, indywidualny, realny i aktualny oraz wynikać z normy prawa kształtującej sytuację prawną tego podmiotu, a zatem odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego dany akt i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który występuje, gdy podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego czy procesowego dotyczącego jego sytuacji prawnej. Z kolei naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługujące podmiotowi z mocy prawa ochrony i następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Skarga na uchwałę organu gminy nie ma więc charakteru actio popularis (skargi powszechnej), gdyż do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem i odwoływanie się do interesu społecznego lub interesu publicznego. Każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., musi bowiem wykazać, że w tym konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, tj. opartą na konkretnym przepisie prawa (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a skarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała bezpośrednio ingeruje w sferę jego własnych praw lub obowiązków. Nie jest przy tym wystarczające wykazanie potencjalnego naruszenia interesu prawnego. Konieczne jest wykazanie, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony własny, indywidualny i konkretny interes albo uprawnienie skarżącego oraz wykazanie, że skarżona uchwała powoduje ograniczenie lub pozbawienie go uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa i to aktualnie, a nie w przyszłości. Odnosząc powyższe do stanu niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącego. Podstawę prawną przedmiotowej uchwały stanowiły przepisy art. 7 ust. 3 oraz art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 320 ze zm.). Na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o drogach publicznych ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy. Niewątpliwie skarżący, w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, nie był i nadal nie jest współwłaścicielem przedmiotowych nieruchomości, na których ustalono przebieg drogi gminnej. Był jedynie właścicielem lokalu położonego na nieruchomości sąsiedniej. Nie ma więc interesu prawnego do kontroli legalności kwestionowanej uchwały, wydanej na podstawie powyższego przepisu. Podobnie fakt, że prowadzone przez niego biuro ubezpieczeniowe znajduje się w ścisłym centrum miasta, na obszarze o bardzo ograniczonej dostępności miejsc parkingowych, nie stanowi o zaistnieniu jego interesu prawnego w odniesieniu do zaskarżonej uchwały. Może być tu mowa jedynie o interesie faktycznym, który nie daje jednak legitymacji do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy (Miasta). Skarżący nie wskazał zatem istnienia konkretnego przepisu prawa, z którego - w świetle przepisów zaskarżonej uchwały - mógłby wywodzić żądanie określonego działania ze strony organów administracji, lub przepisu prawa, którym został zobowiązany do powstrzymania się od określonego działania. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał naruszenia interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, a zatem Sąd nie mógł dokonać merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. w pkt 1 odrzucił skargę a stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. w pkt 2 orzekł o zwrocie na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi.