II SA/Ol 512/04
WyrokWSA w Olsztynie2004-10-28
Skład orzekający: Janina Kosowska, Alicja Jaszczak - Sikora, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres czasowego zwolnienia z odbywania zasadniczej służby wojskowej z powodu niezdolności do służby z przyczyn zdrowotnych może być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, jeśli w tym okresie nie pobierano zasiłku chorobowego?Ratio decidendi
Okres czasowego zwolnienia z odbywania zasadniczej służby wojskowej z powodu niezdolności do służby z przyczyn zdrowotnych nie może być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, jeśli w tym okresie nie pobierano zasiłku chorobowego. Organ prowadzący postępowanie powinien jednak ustalić, czy skarżący ubiegał się o zasiłek chorobowy i w razie potrzeby pouczyć go o możliwości wystąpienia do ZUS, ewentualnie zawieszając postępowanie.Stan faktyczny
Starosta odmówił K. G. prawa do zasiłku dla bezrobotnych, uznając, że suma okresów uprawniających do zasiłku w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację jest krótsza niż wymagane 365 dni. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując, że okres zasadniczej służby wojskowej, mimo jej przerwy z powodu niezdolności do służby z przyczyn zdrowotnych, nie spełniał wymogów ustawowych do przyznania zasiłku. Skarżący podniósł, że przerwa w służbie była spowodowana wypadkiem i leczeniem, a odmowa przyznania zasiłku jest krzywdząca.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych I. Uchyla zaskarżoną decyzję II. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
II SA/Ol 512/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15 kwietnia 2004r. Starosta E. uznał K. G. za osobę bezrobotną z dniem 14 kwietnia 2004r. i odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu podano, iż w dniu rejestracji wnioskodawca spełniał przesłanki uzasadniające uznanie go za osobę bezrobotną. Jednakże suma okresów o których mowa w art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przypadających o okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jest krótsza niż 365 dni, co stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa do zasiłku.
Od decyzji tej odwołał się K. G. Podniósł, iż do dnia 3 lipca 2002r. był uznany za osobę bezrobotną, a od dnia 4 lipca 2002r. odbywał zasadniczą służbę wojskową. Jednakże z dniem 20 grudnia 2002r. został uznany czasowo za niezdolnego do odbywania służby wojskowej na okres 6 miesięcy z powodu odmy opłucnowej. W okresie niezdolności do służby leczył się także z powodu schorzenia nerek, stąd też został ponownie powołany do odbycia służby wojskowej dopiero od 1 października 2003r. i odbywał ją do 11 kwietnia 2004r. W związku z tym odwołujący się zakwestionował fakt niewliczenia okresu choroby do okresu, od którego zależy prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
Decyzją z dnia 15 czerwca 2004r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, iż art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu dopuszcza dwie możliwości uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych po odbyciu zasadniczej służby wojskowej, a mianowicie okres służby wojskowej zalicza się do 365 dni wymaganych do uzyskania prawa do zasiłku lub też prawo to przyznaje się, gdy w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację okres odbywania zasadniczej służbowej wojskowej wynosił co najmniej 350 dni. Ustalono, iż w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację w urzędzie pracy K. G. uzyskał okres uprawniający do zasiłku wynoszący 262 dni wobec wymaganych ustawą 350 dni. Wskazano przy tym, iż okres czasowej niezdolności do odbywania służby wojskowej mógłby być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku, jeżeli za okres ten odwołujący się pobierałby zasiłek chorobowym którego podstawę stanowiłaby kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia.
Na tę decyzję skargę wniósł K. G. Podał, iż w trakcie odbywania służby wojskowej uległ wypadkowi, w wyniku czego doznał odmy opłucnowej. Z powodu tego schorzenia został uznany za niezdolnego do służby wojskowej i uzyskał jej odroczenie na okres 6 miesięcy, a następnie na kolejne 2 miesiące. Podał, iż czuje się pokrzywdzony, gdyż wojsko nie potwierdziło, iż jego schorzenie powstało na skutek wypadku, jaki miał miejsce w trakcie odbywania służby wojskowej, zaś organ odmówił mu przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W ocenie skarżącego jest to szczególnie krzywdzące, gdyż nie uchylał się od odbycia służby wojskowej, a obecnie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniono, iż pomimo zrozumienia trudnej sytuacji skarżącego organ administracji zobowiązany jest do wydawania decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji.
Podnieść należy, iż podstawowym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest podjęcie wszelkich kroków celem zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co wynika z dyspozycji art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto organ administracji ma obowiązek czuwania, aby strony i inni uczestnicy nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości prawa oraz udzielania w tym celu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego). Należy wskazać, iż podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy okres przerwy w odbywaniu służby wojskowej z powodu uznania skarżącego przez wojskową komisję lekarską za czasowo niezdolnego do służby wojskowej może być zaliczony do okresów uprawniających do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Treść art. 23 ust. 2 i 4a ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001r. Nr 6 poz. 56 ze zm.) nie pozostawia wątpliwości, iż do okresów uprawniających do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych zalicza się okres zasadniczej służby wojskowej. Okres ten musi wnosić 365 dni (art. 23 ust. 2) lub 350 dni (art. 23 ust. 4a) i przypadać w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania. Natomiast brak jest regulacji co do możliwości zaliczenia do okresu uprawniającego do przyznania prawa do zasiłku okresów czasowego zwolnienia – ze względów zdrowotnych - z odbywania służby wojskowej. Jednakże jak wskazał sam organ, okresem zaliczanym do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych jest także okres pobierania zasiłku chorobowego, jeżeli podstawą jego wymiaru stanowiła kwota w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia (art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu). Należy podnieść, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. Nr 60 poz. 636 ze zm.) świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby, zaś do świadczeń tych zalicza się między innymi zasiłek chorobowy (art. 2 pkt 1 ustawy). Przy czym świadczenie przysługuje także w określonym czasie po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego. Z kolei art. 13 pkt 11 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137 poz. 887 ze zm.) stanowi iż obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu podlegają żołnierze niezawodowi w służbie czynnej oraz osoby odbywające zastępcze formy służby wojskowej – od dnia powołania lub skierowania do tej służby do dnia zwolnienia ze służby. Zatem wątpliwości winien budzić fakt, iż skarżący nie otrzymywał zasiłku chorobowego w okresie zwolnienia go ze służby wojskowej, skoro zwolnienie to było związane z czasową niezdolnością do służby z przyczyn zdrowotnych. Wprawdzie kwestia dotycząca uprawnień do zasiłku chorobowego nie należy do kompetencji organu zatrudnienia, lecz rozstrzygnięcie w tym przedmiocie warunkuje ewentualną możliwość nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zatem kierując się zasadą wyrażoną w art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego organ winien ustalić, czy skarżący w ogóle ubiegał się o zasiłek chorobowy w okresie zwolnienia ze służby wojskowej, a jeśli nie – pouczyć go o możliwości wystąpienia w tej sprawie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i ewentualnie rozważyć możliwość zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie do czasu podjęcia decyzji przez ten organ. Z uwagi na fakt, iż ustalenia powyższe nie wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części Sąd uchylił jedynie decyzję organu odwoławczego.
Wobec powyższego w ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło