II SA/Ol 512/07

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Irena Szczepkowska Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2007 r. sprawy ze skargi M.L. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę Decyzją z dnia "[...]" Starosta Powiatu E. orzekł o uznaniu M.L. z dniem 31 stycznia 2006 roku za osobę bezrobotną i o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 lutego 2006r. W uzasadnieniu podano, iż z przedstawionych w dniu rejestracji dokumentów wynika, że stawił się on w Powiatowym Urzędzie Pracy w E. w okresie 30 dni od dnia zwolnienia z Aresztu Śledczego oraz legitymuje się okresem wymaganym do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych zgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Postanowieniem z dnia "[...]" Starosta Powiatu E. wznowił postępowanie zakończone wydaniem wyżej wskazanej decyzji. W uzasadnieniu podano, iż w dniu "[...]" organ powziął wiadomość, iż od dnia "[...]" M.L. decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. ma przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wskazano, iż jest to nowa okoliczność, nieznana organowi w momencie wydania decyzji ostatecznej. Decyzją z dnia "[...]" Starosta Powiatu E. uchylił własną decyzję z dnia "[...]" o uznaniu M.L. za osobę bezrobotną i o przyznaniu mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz orzekł o odmowie uznania M.L. za osobę bezrobotną z dniem 31 stycznia 2006 roku z powodu otrzymania renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu wskazano, iż decyzją z dnia "[...]" M.L. został uznany za osobę bezrobotną od dnia 31 stycznia 2006r. i przyznano mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 lutego 2006r. Jednakże decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. z dnia "[...]"przyznano mu prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 stycznia 2006r. Podano, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej jeżeli nie nabyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wskazano, iż na dzień rejestracji, tj. 31 stycznia 2006r. M.L. nie spełniał warunków, aby posiadać status osoby bezrobotnej, a tym samym nie miał uprawnień do otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych. W związku z tym należało uchylić przedmiotową decyzję. Od powyższej decyzji odwołanie złożył M.L., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Podał, iż nabył prawo do renty z tytułu "częściowej niezdolności do pracy", a nie z tytułu "niezdolności do pracy". Jego zdaniem oznacza to, iż nie zostały spełnione przesłanki wskazane w ustawie. Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osobą bezrobotną nie może być osoba, która jest uprawniona do renty tytułu niezdolności do pracy. Wskazano, iż ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji wynika, iż M.L. nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Zatem nie spełnia wymogów niezbędnych do uznania go za osobę bezrobotną i nie mógł posiadać statusu osoby bezrobotnej w dniu 31 stycznia 2006r. Podniesiono, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych osobą niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Natomiast stosownie do art. 4 pkt 10 tej ustawy pod pojęciem renty należy rozumieć rentę z tytułu niezdolności do pracy i rentę rodzinną. W świetle tych przepisów osobą niezdolną do pracy jest zatem zarówno osoba całkowicie, jak i częściowo niezdolna do pracy. Ustawodawca nie rozróżnia także dwóch rodzajów rent z tytułu niezdolności do pracy (całkowitej i częściowej). W ocenie organu nie ma zatem znaczenia fakt, iż M.L. jest uprawniony do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jednoznacznie wskazują, iż status bezrobotnego może posiadać osoba, jeżeli nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Podniesiono, iż odwołujący się został poinformowany o warunkach jakie musi spełniać w celu nabycia statusu osoby bezrobotnej, o czym świadczy jego podpis w karcie rejestracyjnej. W związku z tym uznano, iż decyzja organu pierwszej instancji jest zasadna. Na powyższą decyzję skargę wniósł M. L., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w niniejszej sprawie. Zarzucił, iż podstawą decyzji była błędna interpretacja przepisów prawa. Zdaniem skarżącego ustawodawca używając w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy określenia "niezdolny do pracy" miał na myśli osobę całkowicie niezdolną do pracy. Jako osoba częściowo niezdolna do wykonywania niektórych rodzajów pracy nie spełniał on zatem warunku wyłączającego stosowanie wskazanej ustawy. W ocenie skarżącego zastosowana interpretacja przepisów przedmiotowej ustawy jest sprzeczna z Konstytucją i decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym. Skarżący podkreślił, iż społecznym celem renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest wyrównanie szans osób niepełnosprawnych tylko częściowo zdolnych do pracy w stosunku do osób pełnosprawnych. Wskazał, iż wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest zbyt mała, aby pokryć pełne koszty utrzymania. W jego wypadku otrzymywana kwota była niższa od minimum socjalnego, zaś zdaniem skarżącego państwo polskie nie tworzy ustaw, tak aby obywatele byli zmuszeni do życia w warunkach niegodnych człowieka. W ocenie skarżącego godności obywatela broni Konstytucja i zasady współżycia społecznego, stąd wykładnia przyjęta przez Wojewodę jest błędna. Wskazał, iż renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie jest przeznaczona na zaspokojenie egzystencji obywatela, lecz na pokrycie pogorszenia zdolności zarobkowych osoby niepełnosprawnej oraz koszty leczenia tej niepełnosprawności. W związku z tym wywody organów prowadzą do skutków sprzecznych z Konstytucją i zasadami współżycia społecznego, na straży których mają stać. Ponadto skarżący zarzucił, iż w zaskarżonej decyzji nie podano daty uchwalenia ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co jego zdaniem stanowi wadę formalną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, iż zgodnie z art. 67 ust. 2 Konstytucji obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Zatem sama Konstytucja odsyła do ustawy, jako aktu szczegółowo określającego warunki nabycia prawa do zabezpieczenia społecznego. Taką ustawą jest m. in. ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jeśli zaś chodzi o niewskazanie daty " uchwalenia ustawy", nie stanowi to braku formalnego, bowiem uchwalone akty prawne stają się powszechnie obowiązujące po ich opublikowaniu w Dzienniku Ustaw i po upływie okresu vacatio legis wskazanego w tych aktach prawnych. Skarżący znał Dziennik Ustaw, w którym ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy została opublikowana, co potwierdza zaskarżona decyzja oraz pouczenie, które wymieniony otrzymał w dniu dokonywania rejestracji w urzędzie pracy. Wyjaśniono także, iż jeżeli skarżący kwestionował wysokość przyznanej mu renty, to mógł złożyć odwołanie od decyzji ZUS. Natomiast ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zawiera przepisy bezwzględnie obowiązujące, co oznacza iż nie ma możliwości uznaniowego przyznawania prawa do zasiłku dla bezrobotnych np. ze względu na trudną sytuację materialną bezrobotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.nr153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna. Należy wskazać, iż ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 roku (Dz. U. z 2004r., nr 99, poz. 1001 ze zm.) o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wyraźnie określa jakie warunki muszą być spełnione, aby dana osoba mogła zostać uznana za osobę bezrobotną i nabyć prawo do zasiłku. Definicja pojęcia osoby bezrobotnej została określona w art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem osobą bezrobotną jest generalnie osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Za taką osobę może być uznana także osoba niepełnosprawna, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy. Jednakże powołany przepis zawiera szereg przesłanek wyłączających możliwość nabycia statusu osoby bezrobotnej pomimo spełnienia podstawowych kryteriów zawartych w wyżej wskazanej definicji. Do takich przesłanek należy fakt nabycia prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004r., nr 39, poz. 353 ze zm.) renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który jest niezdolny do pracy i spełnia inne wymogi określone w tym przepisie. Z kolei art. 12 tejże ustawy stanowi, że osobą niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Częściowa niezdolności do pracy polega na utracie w stopniu znacznym zdolności do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Zatem w świetle tych przepisów nie ma znaczenia, czy renta jest przyznana z tytułu całkowitej czy też częściowej niezdolności do pracy, bo w każdym przypadku jest to renta z tytułu niezdolności do pracy. Reasumując należy stwierdzić, iż skarżący mógłby nabyć status osoby bezrobotnej będąc częściowo niezdolny do pracy, gdyby nie nabył prawa do renty z tego tytułu. Nie ulega jednak wątpliwości, iż w okresie objętym uchyloną decyzją był uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy, a tym samym nie mógł uzyskać statusu osoby bezrobotnej. Ze względu na to, iż fakt pobierania renty przez skarżącego nie był znany organowi w dniu wydawania decyzji z dnia "[...]" uzasadnione było wzruszenie wydanej decyzji w trybie wznowieniowym, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wyjaśnić należy, iż przepisy powołanych ustaw są jasne i precyzyjne, a w związku z tym nie wymagają interpretacji i odwoływania się do Konstytucji RP. Ponadto, jak słusznie podniósł organ w odpowiedzi na skargę, Konstytucja RP wprawdzie zapewnia obywatelom pozostającym bez pracy nie z własnej woli i nie mającym innych środków utrzymania prawo do zabezpieczenia społecznego, jednakże co do zakresu i formy tej pomocy odsyła do ustaw. Nie można zatem wywodzić, iż sama Konstytucja uprawnia do żądania zabezpieczenia socjalnego w takim zakresie, w jakim domaga się tego skarżący. Nie można także uznać, aby okoliczność iż wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niższa od renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, upoważniała skarżącego do domagania się dodatkowego wsparcia poprzez przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie dają organom możliwości uznaniowego przyznawania statusu osoby bezrobotnej, lecz ściśle określają warunki jakie muszą być spełnione, aby wnioskodawca uzyskał taki status, a tym samym prawo do świadczeń określonych w tej ustawie. Sam fakt trudnej sytuacji materialnej nie upoważnia do żądania przyznania takiego statusu w sytuacji, gdy osoba o niego się ubiegająca nie spełnia ustawowych kryteriów niezbędnych do jego uzyskania. Nietrafny jest również argument, iż brak podania w decyzji daty uchwalenia aktu prawnego, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia stanowił istotną wadą formalną. Uchwalone akty prawne stają się powszechnie obowiązującym prawem po ich opublikowaniu w Dzienniku Ustaw. Nie ulega zaś wątpliwości, iż ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy została opublikowana i obowiązuje. W tej sytuacji niezamieszczenie daty jej uchwalenia w decyzji nie stanowi wady skutkującej koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego w ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W związku z tym skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).