II SA/Ol 512/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 26 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.Z. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi A.Z. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazał, iż znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej; utrzymuje się tylko z prac dorywczych; brakuje mu na życie; nie jest w stanie uiścić opłaty w wysokości 100 zł. Pozostałe rubryki formularza skreślił. Skarżący został zobowiązany do przedłożenia oświadczenia wyjaśniającego: jakie prace dorywcze i za jakie wynagrodzenie wykonywał wciągu ostatnich trzech miesięcy; jaka jest wysokość poszczególnych wydatków bytowych, które ponosi wciągu miesiąca; czy korzysta z jakiejkolwiek formy pomocy, a jeśli tak to z czyjej strony i w jakim wymiarze. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca oświadczył: "(W) ciągu trzech miesięcy pracowałem przy budowie garażu i przy innych pracach budowlanych. Wynagrodzenie za te prace było w kwotach poniżej moich wydatków bytowych które powinienem mieć tj. 400 zł miesięcznie a żeby się utrzymać i ubrać potrzeba znacznie więcej moje wydatki starczają mi na bardzo skromne życie i jeszcze mi brakuje na odzież. Nie korzystam z żadnej pomocy." Motywy negatywnego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku są następujące: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwanej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie osoby fizycznej od całości kosztów sądowych bądź też od ich poszczególnych składników (opłat sądowych, wydatków) lub ich części - stanowiące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 i 4 p.p.s.a.) - następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z regulacji tej wynika jednoznacznie, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, tj. udowodnienia, przedstawienia w sposób przekonywający, pokazania, unaocznienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Innymi słowy, winien on należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które przekonują o zasadności poczynienia na jej rzecz wyjątku od zasady samodzielnego poniesienia kosztów postępowania sądowego (art. 199 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie mogło być wystarczające do oceny jego sytuacji materialnej, bowiem podał on, że utrzymuje się z prac dorywczych, jednak uzyskiwanych z tego tytułu dochodów nie określił nawet w przybliżeniu. Skoro stwierdził przy tym, że "brakuje (mu) na życie", nieodzownym było uzyskanie danych umożliwiających szczegółowe zestawienie jego dochodów i wydatków. W tym celu, stosownie do art. 255 p.p.s.a., wystosowano do skarżącego wezwanie o treści przytoczonej na wstępie, pouczając iż niezastosowanie się do niego może stanowić podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy. Z udzielonej na nie odpowiedzi wynika, że wynagrodzenie, jakie otrzymywał miesięcznie skarżący, pracując "w ciągu trzech miesięcy" przy budowie garażu i innych pracach budowlanych, wyniosło 400 zł miesięcznie i "było w kwotach poniżej (...) wydatków bytowych które powinien(-) mieć". Nie korzysta on jednak z żadnej pomocy. Skarżący nie poinformował więc, jak tego wymagało wezwanie, o wysokości poszczególnych wydatków bytowych. Nie podjął on również starań w celu wyjaśnienia okoliczności, które w obliczu dzisiejszego deficytu robotników budowlanych uzasadniały wycenę jego pracy "przy budowie garażu i przy innych pracach budowlanych" na poziomie jedynie 400 zł miesięcznie. Z powyższych względów, w świetle zasad logiki oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, zbyt pochopne byłoby przyjęcie wiarygodności oświadczeń skarżącego, z których wynika, iż jest osobą samodzielnie gospodarującą, która nie korzysta z jakiejkolwiek formy pomocy, chociaż jej wynagrodzenie za prace wykonywane w branży budowlanej nie zabezpiecza w pełni nawet najniezbędniejszych potrzeb bytowych, takich jak odzież. Mając na względzie powyższe, orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.