II SA/Ol 512/13

PostanowienieWSA w Olsztynie2013-11-07

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy, należy mu ustanowić adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy, ma prawo do ustanowienia adwokata z urzędu, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Sytuacja materialna skarżącego, polegająca na otrzymywaniu niskiej renty i korzystaniu z pomocy społecznej, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego.
Stan faktyczny
Skarżący P. B. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił jego skargę na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niską rentę jako jedyne źródło dochodu i korzystanie z zasiłków celowych. Złożył dwukrotnie wypełniony formularz PPF, dokumentując brak majątku i niskie dochody.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił ustanowić dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień postanawia ustanowić dla skarżącego adwokata. Wyrokiem z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 512/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]". We wnioskach z dnia 8 i 9 października 2013 r., skarżący, odnosząc się krytycznie do przedmiotowego wyroku, wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Precyzując i rozszerzając zakres żądania, we wniosku z dnia 9 października 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe (w rubryce nr 6 wpisał "gospodarstwo jednoosobowe separacja małżeństwa (...)"). Nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Źródłem jego dochodu jest renta, z której po potrąceniach, otrzymuje "[...]". Dodał, iż z ośrodka pomocy społecznej otrzymuje ponadto 200 zł jako zasiłek specjalny na dożywianie. W piśmie procesowym z dnia 25 października 2013 r., skarżący powtórzył, że wnosi o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i załączył do niego wypełniony ponownie urzędowy formularz PPF z dnia 25 października 2013 r., w którym podtrzymał pierwotny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W rubryce nr 6 wpisał "bezdomny (...) bez rodziny". Dodał, że nie ma zasobów pieniężnych poza dochodem bieżącym wydawanym na życie. Wskazał, iż rentę w kwocie "[...]" otrzymuje z tytułu "[...]" niezdolności do pracy "[...]". Do urzędowego formularza PPF skarżący załączył kopię zaświadczenia, z którego wynika, iż otrzymuje rentę w wysokości "[...]" brutto, do wypłaty – "[...]". Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, iż skarżący mieszka w lokalu komunalnym ("[...]"), w którym ma wydzielone miejsce "[...]" (pismo skarżącego z dnia "[...]"). Wskazać należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje jedynie kwestia ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącemu prawa pomocy, obejmującego ustanowienie adwokata. Sytuacja materialna skarżącego nie pozwala bowiem na poniesienie przedmiotowych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Wskazać należy, iż źródłem utrzymania skarżącego jest renta, z której po potrąceniach otrzymuje on jedynie "[...]", co zmusza go do posiłkowania się w zakresie dożywiania świadczeniami z pomocy społecznej. W tej sytuacji, za obiektywnie niemożliwe uznać należy zatem zabezpieczenie przez skarżącego środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, a skarżący nie posiada środków majątkowych, które umożliwiłyby mu ich poniesienie. W konsekwencji, za zasadne uznano ustanowienie dla skarżącego adwokata i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło