II SA/Ol 512/15
WyrokWSA w Olsztynie2015-07-21
Skład orzekający: Janina Kosowska, Adam Matuszak, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek letniskowy z zadaszonym tarasem, wybudowany w 1993 r. w warunkach samowoli budowlanej, podlega nakazowi rozbiórki, jeśli jego lokalizacja jest niezgodna z obowiązującymi miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, zarówno z daty budowy, jak i aktualnymi?Ratio decidendi
Budynek letniskowy z zadaszonym tarasem, wybudowany w 1993 r. w warunkach samowoli budowlanej, podlega nakazowi rozbiórki, jeśli jego lokalizacja jest niezgodna z obowiązującymi miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, zarówno z daty budowy, jak i aktualnymi. Niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego stanowi podstawę do nakazania rozbiórki, nawet jeśli obiekt został wybudowany przed wejściem w życie obecnej ustawy Prawo budowlane, a jego legalizacja nie jest możliwa z uwagi na brak zgodności z obowiązującymi przepisami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku letniskowego z zadaszonym tarasem, wybudowanego w 1993 r. w warunkach samowoli budowlanej. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że budowa obiektu była niezgodna z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi zarówno w dacie budowy, jak i obecnie. Skarżący kwestionowali ustalenia dotyczące wymiarów obiektu, zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego oraz prawidłowość postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2015 roku sprawy ze skargi I. i W. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki obiektu - oddala skargę.
Wyrokiem z dnia 20 listopada 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 sierpnia 2012 r., oraz utrzymaną w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 22 czerwca 2012 r., nakazującą I. i W. L. rozbiórkę budynku letniskowego z zadaszonym tarasem, zlokalizowanego na działce gruntu oznaczonej nr geod. "[...]" w obrębie miejscowości "[...]", gm. "[...]", wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie określa jednoznacznie daty zakończenia budowy przedmiotowego obiektu.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy PINB w P. ustalił, że Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej dysponuje zdjęciem działki nr "[...]" z 1988 r., na którym nie ma żadnych obiektów budowlanych, zaś kolejne zdjęcie przedmiotowej działki zostało wykonane w 1996 r. Tym samym brak zdjęć obiektu z przełomu 1994 - 1995 r.
W związku z powyższym organ I instancji podjął próbę skontaktowania się z poprzednimi właścicieli wskazanej działki, tj. M. L. oraz E. i J. S. Nawiązanie kontaktu z M. L. okazało się bezskuteczne. Natomiast J. S. złożył oświadczenie, w którym wskazał, że w 1992 r. zakupił wraz z małżonką przedmiotową działkę (niezabudowaną). Domek letniskowy powstał w 1993 r., jednakże nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających datę jego budowy.
Decyzją z dnia 17 grudnia 2013 r., wydaną w trybie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, organ I instancji nakazał I. i W. L. (obecnym właścicielom nieruchomości), rozbiórkę budynku letniskowego z zadaszonym tarasem o łącznych wymiarach 8,70m x 4,00m, zlokalizowanego na działce gruntu nr geod. "[...]", położonej w obrębie miejscowości "[...]", gm. "[...]", wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej.
W uzasadnieniu decyzji PINB wskazał, że przedmiotowy obiekt powstał w 1993 r., zatem należało zastosować przepisy ustawy z 1974 r. - Prawo budowlane. Według informacji przekazanej przez Burmistrza Miasta O., budowa przedmiotowego obiektu jest niezgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego od 1994 r.
Od niniejszego rozstrzygnięcia odwołanie wnieśli I. i W. L. zarzucając:
- błędne ustalenie wymiarów obiektu ( 8,70m x 4,00m), gdyż zdaniem skarżących, obiekt ma 4,00m x 5,30m, do którego następnie został "dostawiony zadaszony podest o wymiarach 4,00m x 3,10m";
- błędną weryfikację zgodności wykonania obiektu z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1994 r. pomimo ustalenia, że domek letniskowy powstał w 1993 r.
Decyzją z dnia 1 lutego 2014 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w celu przeprowadzenia prawidłowej procedury legalizacyjnej należy jednoznacznie ustalić, poprzez weryfikację oświadczeń J. S. i M. L., która z ustaw: Prawo budowlane z 1974 r. czy z 1994 r. ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie nie wskazuje, czy taras powstał razem z samowolnie wybudowanym budynkiem letniskowym w 1993 r., czy po zakupie działki przez skarżących.
Ponownie rozpoznając sprawę, PINB ustalił, że M. L. zmarła w dniu 15 maja 2009 r. Z kolei J. S. oświadczył, że nie pamięta, czy przedmiotowy obiekt został wybudowany razem z tarasem w 1993 r. czy taras został dobudowany później. Natomiast E. S. w oświadczeniu z dnia 3 listopada 2014 r. wskazała, że budynek powstał około 20 lat temu. Odnosząc się do zdjęcia przedmiotowego obiektu wykonanego przez PINB w P. w dniu 6 maja 2013 r., w toku czynności kontrolnych, E. S. wskazała, ze "budynek wyglądał nieco inaczej, jednak mogę potwierdzić, że był taras, który był zadaszony" .
Decyzją z dnia 8 grudnia 2014 r., wydaną ponownie w trybie art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane ( Dz.U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej wskazywanej jako: k.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał rozbiórkę budynku letniskowego z zadaszonym tarasem o łącznych wymiarach 8,70m x 4,00m, zlokalizowanego na działce gruntu nr geod. "[...]", położonej w obrębie miejscowości "[...]", gm. "[...]", wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że przedmiotowy budynek powstał razem z tarasem w 1993 r., co wynika z oświadczeń E. S. i J. S. Zatem w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Stwierdził, że postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy O. zatwierdzonego uchwałą nr "[...]" Rady Miejskiej w O. z dnia 25 kwietnia 1994 r. wskazują, że teren działki nr "[...]" oznaczony jest symbolem "RP/RZ - tereny upraw rolnych i ogrodniczych oraz tereny łąk i pastwisk". Ponadto, teren wskazanej działki objęty jest strefą ochronną jeziora "[...]", w której to strefie zabrania się wznoszenia jakichkolwiek obiektów budowlanych, w tym i na potrzeby rolnictwa, niezwiązanych z utrzymaniem zbiorników wodnych, przystani i kąpielisk. Z kolei w aktualnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego obrębu "[...]", zatwierdzonym uchwałą nr "[...]" Rady Miejskiej w "[...]" z dnia 26 października 2005 r., wskazano, że działka nr geod. "[...]" oznaczona jest symbolem "ZS -1- teren zieleni związanej ze sportem, turystyką i rekreacją". Na terenach dodatkowo oznaczonych nr terenu - 1 zakazuje się dokonywania podziałów terenu poza wyznaczonymi liniami rozgraniczającymi i zakazuje się realizacji jakichkolwiek budynków. Tym samym zarówno w dacie budowy jak i obecnie, zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dopuszczają budowy przedmiotowego obiektu na działce gruntu oznaczonej nr geod. "[...]", położonej w obrębie miejscowości "[...]", gm. "[...]".
Od niniejszego rozstrzygnięcia odwołanie wnieśli I. i W. L., zarzucając naruszenie przepisów postępowania: art. 6, art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez: błędne ustalenie, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem trwale związany z gruntem, nadto błędną weryfikację zgodności wykonania obiektu z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1994 r., pomimo ustalenia, że domek letniskowy powstał w 1993 r.
Wobec powyższych zarzutów wskazanych przez odwołujących, organ odwoławczy, w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego ustalił, że do dnia 25 kwietnia 1994 r. obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego Gminy O., zatwierdzony Uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy O. nr "[...]" z dnia 21 stycznia 1983 r . i ogłoszony w Dzienniku Urzędowym z dnia 4 października 1984 r., w którym zapis ustaleń szczegółowych określał:,, 15.0 Wieś "[...]": wieś o funkcjach: produkcji rolnej uspołecznionej i chłopskiej, mieszkaniowej, wielorodzinnej i jednorodzinnej, usługowej dla zespołu wsi: "[...]". Dopuszcza się wyznaczenie nowych terenów budowlanych dla mieszkalnictwa jedno i wielorodzinnego związanego z istniejącym obiektem hodowlanym PGR oraz odtworzenia istniejącej zabudowy zdekapitalizowanej nad brzegiem jeziora O. Lokalizacja nowej zabudowy mieszkaniowej winna się znaleźć w obszarze istniejącej zabudowy po wschodniej stronie drogi z K. do PGR O. Zabrania się dalszej lokalizacji budownictwa mieszkaniowego PGR w strefie uciążliwości chlewni macior oraz obory, warunkuje się zabezpieczenie jeziora przed zanieczyszczeniami ściekami." Zgodnie z częścią opisową i graficzną w/w planu w 1993 r. na terenie działki nr "[...]" (wówczas była inna numeracja działki), obręb "[...]", gmina "[...]", nie było możliwości wprowadzenia nowej zabudowy.
Decyzją z dnia 28 kwietnia 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania I. i W. L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 8 grudnia 2014 r., nakazującej rozbiórkę budynku letniskowego z zadaszonym tarasem o łącznych wymiarach 8,70m x 4,00m zlokalizowanego na działce gruntu oznaczonej nr geod. "[...]", położonej w obrębie miejscowości "[...]", gm. "[...]", wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego:
1. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w zakresie rozstrzygnięcia, oraz
2. nakazał inwestorom I. i W. L. rozbiórkę budynku letniskowego z zadaszonym tarasem o łącznych wymiarach 8,70m x 4,00m zlokalizowanego na działce gruntu oznaczonej nr geod. "[...]", położonej w obrębie miejscowości "[...]", gm. "[...]", wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że analiza całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie wskazuje, że przedmiotowy obiekt budowlany powstał w całości, a więc budynek letniskowy razem z tarasem w 1993 r. Stosownie do treści art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, a więc przed 1 stycznia 1995 r. lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, stosuje się przepisy dotychczasowe tj. przepisy ustawy z dnia 29 października 1974 r. - Prawo budowlane.
WINB wskazał, że w art. 2 powołanej ustawy z 1974 r. określono, co rozumie się przez: obiekty budowlane, budowę i roboty budowlane. Natomiast zgodnie z art. 3 wskazanej ustawy, obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym.
Zatem, powoływanie się przez skarżących na definicję budynku zawartą w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, która nie ma w niniejszym postępowaniu zastosowania jest niezasadne. Okoliczność ta wynika wprost z treści powołanej normy prawnej, nie wymaga w tym zakresie wiedzy specjalnej, a zatem jako niezasadny, w oparciu o art. 84 k.p.a., należy także uznać wniosek skarżących o powołanie biegłego na okoliczność ustalenia trwałości związania z gruntem przedmiotowego obiektu budowlanego.
Dalej, organ odwoławczy wskazał na treść art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 29 października 1974 r. - Prawo budowlane. Podniósł, że ust. 5 powyższej normy prawnej wskazuje, że: "z przyczyn określonych w ust. 1 i 2 obiekty budowlane i urządzenia, określone w art. 28 ust. 3, podlegają przymusowej rozbiórce."
Odnosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowego postępowania, WINB wskazał, że na terenie działki nr "[...]" położonej w obrębie miejscowości "[...]" obecnie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obrębu "[...]", zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej z dnia 26 października 2005 r. Działka nr geod. "[...]" oznaczona jest w w/w planie symbolem "ZS-1- teren zieleni związanej ze sportem, turystyką i rekreacją". Na terenach dodatkowo oznaczonych nr terenu – 1, zakazuje się dokonywania podziałów terenu poza wyznaczonymi liniami rozgraniczającymi i zakazuje się realizacji jakichkolwiek budynków (ustalenia organu potwierdzone stanowiskiem Burmistrza O. z dnia 7 grudnia 2011 r. Zatem organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowego ustalenia treści aktualnego zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr "[...]", położonej w obrębie miejscowości O., który uniemożliwia jej zabudowę przez przedmiotowy obiekt budowlany. Nadto, treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy O. zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy O. z dnia 21 stycznia 1983 r. (obowiązującego w 1993 r.) wskazuje, że na terenie działki nr "[...]" (wówczas była inna numeracja działki), obręb "[...]", gmina "[...]", nie było możliwości wprowadzenia nowej zabudowy (ustalenia organu odwoławczego zostały potwierdzone
stanowiskiem Burmistrza O. z dnia 18 marca 2015 r.).
W związku z powyższym, wobec wybudowania przedmiotowego obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej, niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, w tym zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (naruszonymi zarówno w brzmieniu z czasu budowy przedmiotowego obiektu jak i daty wydania niniejszej decyzji), należało stwierdzić, że nie ma możliwości jego legalizacji, a tym samym należało stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 1974 r. - Prawo budowlane nakazać rozbiórkę obiektu.
Ponadto, WINB podniósł, że przepis art. 38 powołanej wyżej ustawy wskazuje, iż dokonanie rozbiórki obiektu lub jego części albo urządzenia objętego nakazem przymusowej rozbiórki ma wykonać na swój koszt inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W pierwszej kolejności obowiązkami takimi powinien być obciążony inwestor, jednakże pod warunkiem, że posiada on w dacie orzekania uprawnienia do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu.
W niniejszej sprawie, wobec zbycia przez inwestora przedmiotowego obiektu budowlanego, własności działki nr "[...]" położonej w obrębie miejscowości O., niniejsza decyzja powinna być skierowana do aktualnych współwłaścicieli tej nieruchomości, a więc I. i W. L. Ustalenie osoby inwestora przedmiotowych robót budowlanych może mieć obecnie jedynie znaczenie w przypadku dochodzenia przed sądem powszechnym roszczeń cywilnych przez skarżących.
Wobec braku wskazania w sentencji zaskarżonej decyzji jej adresata organ odwoławczy był zobowiązany wydać decyzję reformatoryjną, tj. uchylić w zakresie sentencji decyzję organu I instancji i w tym zakresie orzec co do istoty, stosownie do art. 38 ustawy z dnia 29 października 1974 r. - Prawo budowlane w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 107 § 1 k.p.a.
I. i W. L. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wskazując w niej na argumenty podnoszone w dotychczasowych odwołaniach. Zaskarżonej decyzji zarzucili:
- błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść wydanej decyzji administracyjnej, poprzez dowolne i bezzasadne przyjęcie, że zgodnie z przedłożonym przez Organ do akt postępowania fragmentem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, aktualnego na 1993 r., na terenie działki nr "[...]", nie było możliwości prowadzenia zabudowy, podczas gdy wskazany przez Organ fragment planu nie zawiera regulacji zagospodarowania przestrzennego obszaru, na którym znajduje się działka skarżących;
- naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia rzetelnego i wyczerpującego postępowania dowodowego co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieprzedłożenie do akt sprawy pełnej treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego działkę skarżących i aktualnego na 1993 r, a nadto, braku woli ze strony Organu pełnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, w tym niewyjaśnienie co Organ rozumie pod sformułowaniem: " budynek wyglądał nieco inaczej, " znajdującego się w oświadczeniu E. S., a przez to też prowadzenie postępowania bez uwzględniania interesu skarżących;
- naruszenie art. 8, art. 11, art. 12 § 1 k.p.a., poprzez procedowanie w sprawie
niezgodnie z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, brak wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, działanie przez Organ w sprawie w sposób powierzchowny i przewlekły, a przez to działanie wbrew interesowi skarżących jako jednostek, na ich szkodę.
Wskazując na powyższe, skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Badając pod tym kątem zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że nie zostały naruszone ani przepisy procedury administracyjnej, ani przepisy prawa materialnego, co powoduje że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że przedmiotowy obiekt budowlany powstał w całości w tym samym czasie, a więc domek letniskowy wraz z tarasem został wybudowany w 1993 r. Fakt ten znajduje potwierdzenie, między innymi w oświadczeniu E. S., która wskazała, że budynek powstał około 20 lat temu i wyglądał nieco inaczej, jednak potwierdziła, iż był taras który był zadaszony.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z budynkiem, a więc obiektem budowlanym wydzielonym z przestrzeni ścianami i przykrytego dachem, osadzonym na betonowych bloczkach, a sposób posadowienia tego budynku ma charakter trwałego związania z gruntem. Tej oceny skarżący nie podważyli w trakcie postępowania, w tym w postępowaniu przed Sądem. W tych warunkach jako prawidłowe należało przyjąć ustalenia, że na tego rodzaju obiekt budowlany wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę w dacie jego budowy, tj. pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy – prawo budowlane z 1974 r. Oznacza to, że budowa domku letniskowego będącego w istocie budynkiem, wymagała uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 tej ustawy). Ponadto aktualnie, zgodnie z powołanym art. 28 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r., budowa przedmiotowego domku letniskowego kwalifikowana jest również do uzyskania pozwolenia na budowę.
Bezspornym jest, że skarżący, a więc aktualni właściciele nie przedstawili dowodu, z którego wynikałoby, że przedmiotowy budynek powstał na podstawie pozwolenia na budowę. W tych warunkach, mamy do czynienia z klasyczną samowolą budowlaną, z uwagi na treść art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Stosownie do treści tego przepisu, do obiektów których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, a więc przed 1 stycznia 1995 r. lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest przepisy ustawy z dnia 29 października 1974 r. - Prawo budowlane.
Zgodnie z art. 28 powołanej wyżej ustawy roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. Akt II SA/Gd 457/06, wskazał, że uzyskanie pozwolenia było zasadą, a odstępstwa musiały być wyraźnie prawem przewidziane. O konieczności uzyskania pozwolenia na budowę decydował fakt wykonywania określonych prac, nie zaś to, czy obiekty są trwale z gruntem związane. Wyjątki od tej zasady zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego z 1974 r. Powołane wyżej rozporządzenie nie przewidywało zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę realizacji obiektu o charakterze letniskowym i to niezależnie od tego, jakiej był on konstrukcji. Stosownie do § 44 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia pozwolenia na budowę wymagało, między innymi, wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Nie ulega zatem wątpliwości, że na wybudowanie przedmiotowego domku letniskowego wymagane było pozwolenie na budowę. Należy wyjaśnić, że nawet gdyby przyjąć, że przedmiotowy obiekt został wybudowany pod rządami obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), to i tak jego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Nawet jeśli obiekt nie jest trwale związany z gruntem, czyli stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zgodnie z którym jest to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, to na jego wybudowanie wymagane jest pozwolenie na budowę. Stosownie bowiem do art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego z 1994 r., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem, ale tylko takich, które są przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Przedmiotowego obiektu budowlanego (domku letniskowego) do takiej kategorii nie można zaliczyć.
Skoro zatem obiekt został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, to zaistniała podstawa do wydania nakazu jego rozbiórki. Przepis art. 37 ust.1 ustawy z dnia 29 października 1974 r. - Prawo budowlane stanowi, że "obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia." Z kolei ust. 5 powyższej normy prawnej wskazuje, że: " z przyczyn określonych w ust. 1 i 2 obiekty budowlane i urządzenia, określone w art. 28 ust. 3, podlegają przymusowej rozbiórce."
Orzekające w niniejszej sprawie organy jednoznacznie ustaliły, że domek skarżących, stanowiący obiekt budowlany, znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę letniskową.
W niniejszej sprawie istotne było ustalenie daty budowy przedmiotowego budynku, tj. czy powstał przed 1 stycznia 1995 r. W takim bowiem przypadku możliwe byłoby ewentualne zalegalizowanie przedmiotowej samowoli budowlanej w oparciu o korzystniejsze przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. Niezależnie jednak od kwestii kiedy dokładnie powstał przedmiotowy obiekt budowlany, co do zasady, nawet przy zastosowaniu przepisów dotyczących legalizacji zawartych w ustawie – Prawo budowlane z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., i tak podstawowym ustaleniem organów nadzoru budowlanego powinno być, czy przedmiotowy budynek jest zgodny z aktualnymi przepisami z zakresu planowania przestrzennego, przede wszystkim z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dla postępowania legalizacyjnego znaczenie mają bowiem przepisy obowiązujące w tej materii w dacie obecnie prowadzonego postępowania, a to z tego względu, że istotą postępowania legalizacyjnego jest skutek w postaci uzyskania stanu zgodności przedmiotowej inwestycji z obecnie obowiązującym porządkiem prawnym. Natomiast w sytuacji gdyby skarżący wykazali, że w dacie budowy przedmiotowego budynku istniały w tym zakresie przepisy względniejsze niż aktualnie obowiązujące, można by w takiej sytuacji zastosować przepisy poprzednio obowiązującego planu miejscowego. W niniejszej sprawie skarżący jednak nie wykazali, aby kiedykolwiek dla terenu, na którym posadowiony jest przedmiotowy budynek letniskowy obowiązywały przepisy planu miejscowego umożliwiające realizację tego typu zabudowy (por. uchwała NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13, LEX nr 1404021).
W niniejszej sprawie organy zasadnie badały zgodność z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zarówno obowiązującego po rządami tejże ustawy, jak i zapisów obecnego planu miejscowego. Jak ustalono jednak żaden z badanych zapisów nie dopuszczał możliwości lokalizowania na przedmiotowym terenie obiektów budowlanych. Nie można przy tym podzielić stanowiska skarżących, że obecnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania terenu, zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej z dnia 26 października 2005 r. dopuszcza możliwość takiego zagospodarowania działki, jak to ma miejsce na działce skarżących. Z pisma Burmistrza O., a także z załączników do tego pisma wynika, że przedmiotowa działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem ZS -1 - tereny zieleni związanej ze sportem, turystyką i rekreacją. Przy czym na terenach dodatkowo oznaczonych numerem 1 zakazuje się dokonywania podziałów terenu poza wyznaczonymi liniami rozgraniczającymi i zakazuje się realizacji jakichkolwiek budynków. Nie sposób zatem uznać, że na terenach zieleni dopuszczalna jest jakakolwiek zabudowa, nawet związana ze sportem, turystyką czy rekreacją, zwłaszcza jeśli zapisy planu miejscowego wyraźnie to wykluczają.
Zatem zasadnie jest ustalenie, że zarówno obowiązujący miejscowy plan z 2005 r., jak i poprzednio obowiązujący z 1994 r. nie przewidywały możliwości zabudowy działki nr "[...]" budynkiem, w tym domkiem letniskowym. Skarżący nie wykazali by przedmiotowy budynek powstał pod rządami innych przepisów planistycznych, które umożliwiałyby realizację przedmiotowej inwestycji, a tym samym jej zalegalizowanie.
W tych warunkach wydanie nakazu rozbiórki było niewadliwe.
Ponadto, organ II instancji dokonał właściwej interpretacji przepisu art. 38 powołanej wyżej ustawy. Przepis ten wskazuje, że dokonanie rozbiórki obiektu lub jego części albo urządzenia objętego nakazem przymusowej rozbiórki ma wykonać na swój koszt inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Dla wyniku postępowania nie ma znaczenia fakt, że skarżący jako aktualni właściciele nabyli przedmiotową nieruchomość wraz z budynkiem, ponieważ skutki samowoli budowlanej na tle uregulowań Prawa budowlanego obciążają aktualnego właściciela nieruchomości.
Zatem, wobec zbycia przez inwestora przedmiotowego obiektu budowlanego własności działki nr "[...]" położonej w obrębie miejscowości O., niniejsza decyzja została prawidłowo skierowana do aktualnych współwłaścicieli tej nieruchomości, a więc I. i W. L.
Nadto, należy wskazać, że dla wyniku postępowania legalizacyjnego nie ma znaczenia fakt uiszczania podatku od nieruchomości przez skarżących. Przepisy Prawa budowlanego nie pozostawały i nie pozostają w związku z przepisami podatkowymi. W świetle przepisów umożliwiających legalizację samowoli budowlanej uiszczenie podatków nie stanowi przesłanki legalizacyjnej .
Sąd nie podzielił również zarzutów skargi odnośnie do naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia rzetelnego i wyczerpującego postępowania dowodowego co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz naruszenia art. 8, art. 11, art. 12 § 1 k.p.a., poprzez procedowanie w sprawie niezgodnie z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, brak wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, działanie przez Organ w sprawie w sposób powierzchowny i przewlekły, a przez to działanie wbrew interesowi skarżących jako jednostek, na ich szkodę.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały oparte na ustaleniach, które uznać należy za prawidłowe, zupełne, logiczne i przekonywujące. Poczynione przez organy ustalenia znajdują potwierdzenia w całokształcie materiału dowodowego, który został zebrany wyczerpująco, przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.). Decyzja organu I instancji nie posiada cechy dowolności, natomiast rozstrzygnięcie organu II instancji również podjęte zostało z rozważeniem istotnych okoliczności faktycznych, co w konsekwencji powoduje, że uzasadnienie faktyczne i prawne zajętego stanowiska odpowiada wymogom art.107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło