II SA/Ol 515/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Wojewody "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie ze skargą A.P. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w skardze określony jako wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi). W uzasadnieniu powołał się na okoliczność utraty pracy i braku środków na poniesienie przedmiotowej opłaty. Ze względu na skreślenie wszystkich rubryk oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący został zobowiązany do wyjaśnienia, w jaki sposób prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie mając dochodów ani oszczędności i podania przy tym przeciętnej miesięcznej wysokości poszczególnych wydatków oraz wskazanie źródła pokrywania każdego z nich. Wezwano go także do dostarczenia kopii dokumentów odnoszących się do okoliczności nadmienionych w skardze - regulujących kwestie wynagrodzenia, kwatery pracowniczej i zapewnianego wyżywienia w ramach stosunku pracy, który według podanej tam informacji wygasł w dniu 19 czerwca 2012 r., a także zaświadczających o wysokości, terminie i sposobie wypłacenia odprawy oraz ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Ponadto zażądano wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, z ostatnich trzech miesięcy oraz dowodów opłacenia kosztów mieszkaniowych po 19 czerwca 2012 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył w piśmie z dnia 7 sierpnia 2012 r., iż "nie prowadz(-i) samodzielnego gospodarstwa domowego – pomieszkuj(-e) kątem u (...) kuzyna w "[...]", któremu dokłada(-) się do utrzymania. Przeciętnie daj(-e) mu około 500-600 zł miesięcznie (na wyżywienie). Do opłat eksploatacyjnych mieszkania nie dokłada(-) się, bo kuzyn uznał, że na te kilkanaście tygodni, w ciągu których u niego bę(-dzie) mieszkał – nie bę(-dzie) od(-) (niego) wymagał ponoszenia tych kosztów. Środki na ponoszenie tych kosztów (wyżywienie) ma(-) ze stosunku pracy, który (...) po kilku tygodniach od śmierci (-)jego pracodawcy – nawiązał z(-) (nim) jego syn (...). (...). Z poprzedniego miejsca pracy odprawa m(-u) jednak nie przysługuje (...). Niewykorzystana część urlopu "przeszła" (...) do wykorzystania w nowym miejscu pracy (...). Nie posiada(-) oszczędności, ani kont bankowych, a kuzyn, u którego czasowo mieszka(-), nie kwituje (...) wręczanych (...) pieniędzy "na życie" (...)." Załączone zostały kopie świadectwa pracy i umowy o pracę oraz oświadczenie o nieposiadaniu rachunków bankowych. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; w skrócie p.p.s.a.), zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z regulacji tej jednoznacznie wynika, iż ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej. Służy temu środek dowodowy w postaci oświadczenia składanego na urzędowym formularzu, które winno obejmować dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (art. 252 p.p.s.a.). Jedynym instrumentem pozwalającym na ich weryfikację jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wybiórcze zastosowanie się do wezwania, jak również prezentowanie niespójnych danych należy ocenić jako niewykazanie przez stronę zasadności jej wniosku. Tak też właśnie podsumowano wynik postępowania w niniejszym przypadku. Opierając się na oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu w dniu 10 lipca 2012 r., uwzględniając przy tym treść skargi, sporządzonej w dniu 9 lipca 2012 r., należałoby przyjąć, iż od dnia 19 czerwca 2012 r. skarżący jest bez pracy i dochodów oraz nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Postępowanie uzupełniające wykazuje natomiast, iż po wygaśnięciu stosunku pracy, które nastąpiło nie 19 czerwca, lecz 19 maja br, skarżący jeszcze w dniu 1 czerwca 2012 r. zawarł kolejną umowę o pracę i z tego tytułu otrzymał w owym miesiącu wynagrodzenie, a ponadto, że nie prowadzi samodzielnie gospodarstwa domowego. Na dokonywaną ocenę wpływa dodatkowo nieuzupełnienie w wymaganym zakresie informacji na temat wygasłego stosunku pracy (pierwsza część pkt 2 wezwania), pomimo uprzedzenia o negatywnych skutkach tego rodzaju zaniechania. Jeśliby jednak nawet zadowolić się deklaracją dochodu (1500 zł brutto) i kosztów utrzymania (500-600 zł), w skład których nie wchodzą wydatki mieszkaniowe, należałoby zakwestionować występowanie niedoboru środków na pokrycie kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do 100 zł wpisu sądowego [§ 2 ust 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.)] Mając na uwadze powyższe stwierdzono, iż strona skarżąca nie uczyniła zadość ciążącemu na niej obowiązkowi prawnemu wykazania zasadności swego wniosku. Z tej przyczyny orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.