II SA/Ol 518/05

Dnia 27 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr) Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2005 roku sprawy ze skargi A. B. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" roku, Nr "[...]" w przedmiocie przewinienia dyscyplinarnego I. uchyla zaskarżone orzeczenie; II. orzeka, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. Postanowieniem Nr "[...]" z dnia 18 listopada 2004 roku Komendant Powiatowy Policji w N. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko podinsp. A. B. - specjaliście Zespołu Dyżurnych Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w N. Przedstawiony zarzut dotyczył naruszenia przez obwinionego w dniu 4 listopada 2004 roku dyscypliny służbowej w zakresie obsługi interesantów, w ten sposób, że przybyłego do jednostki na wezwanie klienta skierował do poczekalni nie podejmując dalszych czynności w celu ustalenia kompetentnego w sprawie policjanta Sekcji Kryminalnej, wskutek czego klient ten oczekiwał około trzech godzin na przesłuchanie w charakterze świadka, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 29 października 2003 roku o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. Nr 192, poz. 1873). W toku postępowania dyscyplinarnego podejmowano szereg czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności przesłuchano świadków, dokonano odtworzenia korespondencji telefonicznej (oraz częściowo radiowej) z rejestratora na stanowisku kierowania (dyżurki) w dniu 4 listopada 2004 roku w godz. 9.48-13.14 oraz załączono do akt dokumentację służbową, m.in. wyciąg z książki wydarzeń oficera dyżurnego, grafik pełnienia służb i dyżurów Sekcji Kryminalnej KPP N. w listopadzie 2004 roku oraz zakres czynności podinsp. A. B. Po dokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, orzeczeniem Nr "[...]" z dnia 21 grudnia 2004 roku Komendant Powiatowy Policji w N. uznał podinsp. A. B. winnym zarzucanego mu czynu i na mocy art. 134 pkt l ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jednolity Dz. U. 2002, Nr 7, poz. 58 ze zm.) za popełnione przewinienie dyscyplinarne wymierzył obwinionemu karę dyscyplinarną - nagany. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wskutek zaniechania czynności przekazania wezwanego kompetentnemu funkcjonariuszowi Sekcji Kryminalnej, nie zrealizowano zaplanowanych czynności procesowych z osobą pokrzywdzoną w postaci okazania. Ponadto czyn obwinionego narusza podstawowe zasady związane z jakością obsługi obywatela, a długie oczekiwanie klienta w poczekalni naruszyło wizerunek KPP N. jako urzędu państwowego wśród miejscowego społeczeństwa. W ocenie organu I instancji w sprawie, mimo braku bezpośredniego zamiaru popełnienia czynu, nie zachodziły przesłanki i okoliczności mające wpływ na złagodzenie wymiaru kary. Od powyższego orzeczenia w przewidzianym terminie podinsp. A. B. złożył odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji wnosząc o uchylenie przedmiotowego rozstrzygnięcia i uniewinnienie od stawianego zarzutu. Obwiniony stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy został nieprawidłowo oceniony i zinterpretowany oraz wskazał okoliczności, w świetle których powinien zostać uniewinniony. Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Wojewódzki Policji, orzeczeniem Nr "[...]" z dnia 19 stycznia 2005 roku uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał na uchybienia postępowania dowodowego przeprowadzonego w sprawie, błędną kwalifikację prawną czynu oraz brak stanowiska organu względem okoliczności wpływających na złagodzenie kary. Postanowieniem Nr "[...]" z dnia 8 lutego 2005 roku, Komendant Powiatowy Policji w N. zmienił kwalifikację prawną czynu wskazując jako podstawę zarzutu naruszenie art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji. Postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało uzupełnione o kolejne dowody z przesłuchania świadków, obwinionego oraz dokumenty, w tym m.in. uwierzytelnioną kopię książki wydarzeń i kontroli osób zatrzymanych w Policyjnej Izbie Zatrzymań. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, orzeczeniem Nr "[...]" z dnia 31 marca 2005 roku Komendant Powiatowy Policji w N. uznał podinsp. A. B. winnym zarzucanego mu czynu i na mocy art. 134 pkt l ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jednolity Dz. U. 2002, Nr 7, poz. 58 ze zm.) za przewinienie dyscyplinarne wymierzył obwinionemu karę dyscyplinarną - nagany. W uzasadnieniu organ I instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko dotyczące okoliczności faktycznych sprawy. W odwołaniu od powyższego orzeczenia, wniesionym w ustawowym terminie, podinsp. A. B. wniósł o uniewinnienie podnosząc, że przeprowadzone dowody jednoznacznie wykazały należytą staranność postępowania służby dyżurnej w niniejszej sprawie. W wyniku rozpatrzenia odwołania, orzeczeniem Nr "[...]" z dnia 2 maja 2005 roku, Komendant Wojewódzki Policji uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany i odstąpił od ukarania, w pozostałej części zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zebrany materiał dowodowy bezspornie i w sposób oczywisty wskazuje na zaistnienie przewinienia dyscyplinarnego, jak i winę podinsp. A. B. Nie podzielił jednak stanowiska organu I instancji, że w wyniku popełnionego czynu został naruszony wizerunek Komendy jako jednostki państwowej. Ponadto stwierdził, że stopień winy i szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego popełnionego przez podinsp. A. B. dla służby nie jest znaczny, a dobra opinia i postawa obwinionego oraz dotychczasowy przebieg służby pozwalają na odstąpienie od ukarania. W dniu 13 czerwca 2005 roku (data nadania przesyłki pocztowej), podinsp. A. B. złożył skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, żądając jego zmiany i uniewinnienia od stawianego zarzutu. W uzasadnieniu skarżący podniósł wiele uchybień zaistniałych w toku postępowania dyscyplinarnego, związanych m.in. ze sposobem przesłuchiwania świadków, realizacją wniosków dowodowych obwinionego i oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o odrzucenia skargi jako wniesionej z uchybieniem terminu. Na rozprawie w dniu 27 października 2005 roku skarżący podtrzymał argumenty zawarte w skardze, podał ponadto, że postępowanie i orzeczenie dyscyplinarne są szykaną w stosunku do niego ze strony Komendanta Powiatowego Policji w N. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi w postępowaniu przez sądami administracyjnymi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. W tym zakresie bezpodstawny jest wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, zgłoszony w odpowiedzi na skargę, w przedmiocie odrzucenia wskazanego środka zaskarżenia z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W świetle powyższej regulacji, skoro zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 maja 2005 roku, wniesienie skargi w dniu 13 czerwca 2005 roku (poniedziałek), należało uznać za dokonane z zachowaniem 30 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § l powołanej ustawy. Stosownie do art. l ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 134 § l w zw. z art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt, iż w dniu 4 listopada 2004 roku w Komendzie Powiatowej Policji w N. miało miejsce zdarzenie związane z niewłaściwą obsługą osoby wezwanej na przesłuchanie w charakterze świadka, skutkiem czego wezwany C. D. oczekiwał na dokonanie czynności procesowych około trzech godzin. Mimo niewątpliwie negatywnych skutków zaistniałej sytuacji, osoba wezwana nie zgłaszała skarg i zastrzeżeń w tym przedmiocie. Na skutek wewnętrznych ustaleń Komendy Powiatowej Policji w N. obwinionym a następnie - po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego - winnym zaistniałej sytuacji został uznany podinsp. A. B. - specjalista Zespołu Dyżurnych Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego KPP w N. Stosownie do art. 132 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego m.in. na zawinionym zaniechaniu czynności służbowych lub wykonywaniu ich w sposób nieprawidłowy. W świetle powyższej regulacji, warunkiem koniecznym popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego jest wina przy czym, zgodnie z art. 132a ust. 2 powołanej ustawy, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione także wtedy, gdy policjant nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek nie zachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający do przypisania winy za zaistniałe zdarzenie podinsp. A. B. i tym samym uznania, że popełnił on zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne. Przy ocenie stopnia staranności wykonywanych czynności służbowych należy mieć na uwadze przede wszystkim okoliczności, w jakich doszło do zdarzenia skutkującego odpowiedzialnością dyscyplinarną policjanta. Przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że w dniu 4 listopada 2004 roku w Komendzie Powiatowej Policji w N. miały miejsce zdarzenia w istotny sposób wpływające na funkcjonowanie i tryb pracy jednostki. Pełniący służbę na stanowisku kierowania podinsp. A. B. oraz jego asystent zamiennie uczestniczyli w teście ze środków przymusu bezpośredniego, co powodowało, że obowiązki służbowe dwóch funkcjonariuszy były realizowane okresowo przez jednego policjanta. We wskazanym egzaminie wewnętrznym uczestniczyli także inni funkcjonariusze KPP w N., w tym także Naczelnik Sekcji Kryminalnej oraz policjant, który miał przesłuchać świadka C.D. Wskazana okoliczność niewątpliwie miała wpływ na organizację pracy KPP w N. w dniu 4 listopada 2004 roku. Świadczą o tym m.in. zapisy w grafiku dyżurów Sekcji Kryminalnej, które w odniesieniu do funkcjonariusza mającego przesłuchać wezwanego świadka nie potwierdzały faktycznych godzin pełnienia przez niego służby oraz skierowanie dzielnicowego do wykonania czynności procesowych przynależących do obowiązków funkcjonariuszy Sekcji Kryminalnej. Oceniając przyczyny wystąpienia zdarzenia skutkującego odpowiedzialnością dyscyplinarną podinsp. A. B. nie sposób pominąć także wadliwych czynności podjętych w związku z koniecznością przesłuchania w sprawie świadka C. D. W wezwaniu na przesłuchanie jako miejsce dokonania czynności procesowej wskazano pokój Naczelnika Sekcji Kryminalnej, nie zaś funkcjonariusza mającego dokonać czynności w postępowaniu przygotowawczym. Niezrozumiały jest także zakres informacji przekazanej przez Naczelnika Sekcji wskazanemu funkcjonariuszowi, który zostaje powiadomiony jedynie o wezwaniu na godzinę 10.00 świadka w sprawie, bez podania jego danych personalnych oraz numeru pokoju, na który zostało wystawione wezwania. Skutkiem braku wiedzy o treści wezwania, jak również danych personalnych świadka, funkcjonariusz wyznaczony do dokonania czynności procesowej w sprawie, sprawdzając po godzinie dziesiątej obecność świadka, zwrócił się do osób oczekujących w poczekalni, powołując jedynie numer pokoju, w którym pełnił służbę. Wobec otrzymania negatywnej odpowiedzi względem zgłoszenia na przesłuchanie do pokoju nr "[...]", funkcjonariusz odstąpił od sprawdzenia, chociażby celu przybycia osób oczekujących. W postępowaniu dyscyplinarnym nie udało się ponadto jednoznacznie ustalić, który z policjantów pełniących służbę skierował świadka do poczekali KPP w N. Okoliczność ta ma dla sprawy znaczenie, gdyż treść zarzutu wyraźnie wskazuje, że to podinsp. A. B. skierował wezwanego C. D. do poczekalni, a następnie nie podjął dalszych, skutecznych czynności w celu przekazania klienta kompetentnemu policjantowi Sekcji Kryminalnej. W świetle przedstawionych okoliczności sprawy, warunkiem przypisania winy podinsp. A. B. w zaistnieniu zdarzenia, konieczne jest wykazanie konkretnych reguł ostrożności, które zostały naruszone. Podnieść przy tym należy, że próby skontaktowania się podinsp. A. B. z funkcjonariuszami związanymi ze sprawą, w której miał być przesłuchany świadek - chociaż nieskuteczne - nie mogą stanowić okoliczności obciążającej w tej sprawie. Przedstawione powyżej argumenty wskazują na brak możliwości kategorycznego stwierdzenia naruszenia dyscypliny służbowej przez podinsp. A. B., w świetle zebranego dotychczas materiału dowodowego, uniemożliwiając równocześnie przypisanie mu winy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego orzeczenia podjęto stosownie do art. 152 powołanej ustawy.