II SA/Ol 52/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Adam Matuszak Beata Jezielska Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich - oddala skargę. Pismem z dnia 23 kwietnia 2004 r. M. K. wniósł o wydanie "odpowiedniej decyzji lub zaświadczenia o podleganiu przez niego represjom wojennym z powodu przebywania w obozie hitlerowskim na terenie B. od września 1943 r. do kwietnia 1945 r." - na podstawie art. 4 i 22 ustawy o kombatantach. Wniosek ten złożył w związku z ubieganiem się o przyznanie prawa do renty inwalidy wojennego z powodu represji wojennych. Decyzją z dnia "[...]" podjętą na podstawie art. 154 § l i 2 kpa oraz art. 22 ust. l i art. 1-4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz.371 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił uchylenia decyzji Kierownika Urzędu z dnia "[...]". 01. 2001 r. o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia "[...]".07.2000 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich M. K. W uzasadnieniu tej decyzji podał, że: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31.10.2001 r. (sygn. akt V SA 454/01) oddalił skargę M. K. w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. Ponieważ we wniosku z dnia 23 kwietnia 2004 r. M. K. nie powołał się na ustawowe podstawy wznowienia postępowania ani też na podstawy stwierdzenia nieważności uprzedniej decyzji, pismo jego zostało zakwalifikowane jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 kpa. Na podstawie art. 154 kpa decyzja ostateczna na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Dalej organ stwierdził, że wnioskowany przez stronę rodzaj represji- osadzenie w obozie pracy w B. podczas II wojny światowej- nie jest represją w rozumieniu ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Wyjaśniono także M. K., że prace przymusowe podlegają innym przepisom tj. ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej. W dniu 6 sierpnia 2004 r. M. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniósł, iż był więźniem obozu w S. (P.) oraz przebywał w obozie pracy na terenie hitlerowskich Niemiec, a także odniósł obrażenia ciała w bezpośrednim związku z działaniami wojennymi i z tego tytułu domaga się uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia "[...]"listopada 2004 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia "[...]"lipca 2004 r. o odmowie uchylenia decyzji Kierownika Urzędu z dnia "[...]".01.2001 r. o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia "[...]".07.2000 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu podniósł, iż wnioskowany przez stronę tytuł nie jest tytułem przewidzianym przez ustawę z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]"listopada 2004 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. K. W uzasadnieniu wskazał, iż art. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ma zastosowanie do przedmiotowej sprawy. Podniósł, iż przebywał w obozie w S. oraz w obozie pracy w B., został też ciężko ranny w nogę i był leczony od 2 maja 1945 r. do 13 lutego 1946 r. Została mu przyznana III grupa inwalidzka na podstawie orzeczenia lekarskiego w związku z utratą zdrowia w obozie na terenie III Rzeszy. Ponadto podkreślił, iż był prześladowany religijnie i narodowościowo. Mając powyższe na uwadze skarżący stwierdził, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Kierownika Urzędu i uważa, że należy mu przyznać uprawnienia kombatanckie. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał, iż pismo M. K. z dnia 23 kwietnia 2004 r. zostało zakwalifikowane jako wniosek o zmianę bądź uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § l kpa, albowiem w piśmie tym strona nie podała podstaw wznowienia postępowania bądź stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie Kierownika Urzędu podnoszone przez skarżącego okoliczności nie stanowią przesłanki uzasadniającej przyznanie stronie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności kombatanckiej czy też działalności równorzędnej z działalnością kombatancką. Represje wskazane przez skarżącego nie zostały wolą ustawodawcy uznane jako tytuł do uzyskania uprawnień wynikających z przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Podstawą taką nie jest również odniesienie obrażeń ciała nawet, jeśli pozostawało w bezpośrednim związku z działaniami wojennymi. Kierownik Urzędu wskazał, że stosownie do art. 6 kpa organy administracji publicznej zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa i nie mogą obchodzić prawa przez przyznawanie zainteresowanej osobie uprawnień kombatanckich z innych tytułów niż wymienione w przepisach ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Kierownik Urzędu podkreślił, iż podobne stanowisko w sprawie uprawnień kombatanckich zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 31 października 2001 r. (sygn. akt V SA 454/01) oddalił skargę M. K. na decyzje Kierownika Urzędu odmawiające mu przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Niewątpliwym w sprawie jest, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia "[...]"stycznia 2001 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia "[...]"lipca 2000 r. o odmowie przyznania M. K. uprawnień kombatanckich. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 października 2001 r. (sygn. akt V SA 454/01) oddalił skargę M. K. na decyzję z "[...]" stycznia 2001 r. Sąd ten szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko, przytoczył podstawę prawną, wyjaśnił w szczególności dlaczego brak jest podstaw do tego, aby pobyt skarżącego w niemieckich obozach był podstawą do nadania uprawnień kombatanckich. Sąd ten wskazał, że do skarżącego nie mogą mieć zastosowania przepisy art. 3 i 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Skarżący bowiem nie przedstawił dowodów, że przebywając w obozach był osobą pozostającą w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa czyli Gestapo a obozy, w których przebywał skarżący nie są uznane za hitlerowskie więzienie, obóz koncentracyjny i ośrodek zagłady oraz inne miejsce odosobnienia, w którym warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych. Wniosek M. K. 23 kwietnia 2004 r. stanowiący w gruncie rzeczy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, oparty na polemice z poprzednimi decyzjami i wyrokiem, usłanej inwektywami pod adresem organów i sądu, które rozpoznały już sprawę jest niedopuszczalny. Zbędnym zatem jest ponawianie bądź wysuwanie kolejnych argumentów przemawiających przeciw przyznaniu skarżącemu uprawnień kombatanckich. Skarżący nie chce przyjąć do wiadomości, że od decyzji z dnia "[...]"stycznia 2001 r. nie przysługuje odwołanie. A skoro tak, to zgodnie z art. 16 § l kodeksu postępowania administracyjnego decyzja ta jest ostateczna, a uchylenie lub zmiana takiej decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Stwierdzenie nieważności decyzji i wznowienie postępowania może nastąpić jedynie na podstawie przesłanek wymienionych odpowiednio art. 156 § l kpa i 145 § 1; 145a § l kpa. Wniosek M. K. z 23 kwietnia 2004 r. żadnej z tych przesłanek nie wskazuje. Zatem organ administracji słusznie potraktował tenże wniosek jako oparty na art. 154 § l kpa, bowiem przepis ten jako jedyny, ze względu na treść wniosku mógłby być podstawą uwzględnienia wniosku. Organ administracji po przeanalizowaniu stanu faktycznego uznał, że przesłanki wskazane w tym przepisie nie są spełnione, zatem nie może uchylić niekorzystnej dla M. K. decyzji. Jest to w ocenie Sądu stanowisko słuszne. Art. 154 § l kpa stanowi, że "Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony." Skarżący niewątpliwie ma interes w otrzymaniu uprawnień kombatanckich. Nikt, ani Sąd, ani organy administracji nie umniejszają jego przeżyć i cierpień związanych z pobytem w hitlerowskich obozach. Ustawodawca jednak wyraźnie rozróżnił obozy i miejsca odosobnienia, w których pobyt może być podstawą nabycia uprawnień kombatanckich od innych obozów i miejsc odosobnienia w tym obozów pracy, w których pobyt nie skutkuje nabyciem uprawnień kombatanckich. W uznaniu cierpień osób przebywających w tych ostatnio wymienionych obozach uchwalono ustawę z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej, z której to dobrodziejstw skarżący skorzystał. W tych warunkach nadanie uprawnień kombatanckich osobie, która nie spełnia ustawowych przesłanek do ich przyznania byłoby sprzeczne z interesem społecznym, wiązałoby się bowiem z dodatkowym wydatkowaniem środków publicznych. Wyróżnienie skarżącego, poprzez przyznanie mu uprawnień bez podstawy prawnej byłoby też niesprawiedliwe, krzywdzące i niczym nie uzasadnione w stosunku do tysięcy innych osób przebywających w obozach takich jak skarżący a którzy to nie mają uprawnień kombatanckich, bo taka jest suwerenna wola ustawodawcy, który ustanawiając przesłanki do nabycia takich uprawnień, takich osób jak skarżący, do kombatantów i osób represjonowanych nie zaliczył. Tego stanu nie może zmienić potoczne uznawanie takich osób jak skarżący za represjonowane. Poza tym jak słusznie podano w odpowiedzi na skargę, stosownie do art. 6 kpa statuującego zasadę praworządności organy administracji publicznej zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa. Powoływanie się przez skarżącego na jego słuszny interes nie może w takiej sytuacji prowadzić do obchodzenia prawa polegającego na przyznaniu zainteresowanej osobie uprawnień kombatanckich z innych tytułów niż wymienionych w przepisach ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Już tylko na marginesie należy wskazać, że powyższej oceny nie może zmienić to, że skarżący odniósł obrażenia ciała i przebywał w szpitalu w wyniku czego później ("[...]"listopada 2003 r.) uznano go za inwalidę - nawet jeśli pozostawało to w bezpośrednim związku z działaniami wojennymi. Ponieważ także takie stany wolą ustawodawcy nie zostały uznane jako tytuł do uzyskania uprawnień kombatanckich w związku z działalnością kombatancką czy też działalnością równorzędną z kombatancką. Wreszcie należy też wskazać, że jeżeli skarżący uważa, że jeżeli od czasu wydania ostatecznej decyzji z dnia "[...]"stycznia 2001 r. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję - to przysługuje mu prawo złożenia skargi o wznowienie postępowania. Przy czym skarga ta nie może opierać się na polemice z argumentami organu i Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz na podstawach wskazanych wyżej (art.145 § l kpa). Mając powyższe na uwadze należało uznać, że zaskarżona decyzja z dnia "[...]"listopada 2004 r. nie narusza prawa. Zatem skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270), Sąd oddalił.