II SA/Ol 521/11

PostanowienieWSA w Olsztynie2011-09-15

Skład orzekający: Krzysztof Nesteruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu może zostać oddalony z powodu nieuzupełnienia przez stronę wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i rodzinną?
Ratio decidendi
Ustanowienie adwokata z urzędu następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jeżeli strona nie uzupełni w terminie wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i rodzinną, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy, co uzasadnia odmowę ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
M.K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z oddaleniem skargi wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, wskazując na trudną sytuację materialną i rodzinną, w tym opiekę nad chorą żoną i niepełnosprawnym synem. Organ wezwał go do złożenia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową i dochody, jednak M.K. nie odpowiedział na wezwanie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono ustanowienia adwokata z urzędu dla M.K.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 15 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia odmówić ustanowienia adwokata. M.K. w związku z oddaleniem jego skargi na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania z uwagi na trudną sytuację losową i materialną swej rodziny. Obecnie pozostaje bez zatrudnienia, gdyż musiał zrezygnować z pracy, by opiekować się chorą żoną i niepełnosprawnym synem. Według oświadczenia, we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają ze skarżącym (46 l.) żona (41 l.) oraz synowie (19 i 17 l.); ich jedynym majątkiem jest dom o powierzchni użytkowej 65 m2 i nieruchomość rolna o powierzchni 7,58 ha; miesięczny dochód skarżącego z gospodarstwa rolnego wynosi 1062,60 zł, a z tytułu renty chorobowej jego żony - 486 zł. Skarżący wskazał, iż miesięczne wydatki związane tylko z zakupem leków i żywności bezglutenowej dla żony przekraczają wysokość pobieranej przez nią renty. W dniu 26 sierpnia 2011 r. zostało mu doręczone wezwanie do złożenia w terminie 7 dni: (1) wyciągów ze rachunków bankowych, posiadanych przez niego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, z okresu ostatnich trzech miesięcy; (2) dokumentów, z których wynika podana wysokość miesięcznego dochodu z gospodarstwa rolnego; (3) oświadczenia podającego uśrednioną miesięczną wysokość poszczególnych wydatków ponoszonych w ramach gospodarstwa domowego i rolnego, informacje o profilu gospodarstwa rolnego oraz jego inwentarzu oraz wysokość i daty wypłat dotacji i/lub płatności za ubiegły i bieżący rok; (4) dowodów uiszczenia w ostatnim miesiącu opłat za tzw. media. Skarżący, pouczony o tym, iż niezastosowanie się do wezwania może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy, do dnia dzisiejszego nie udzielił na nie odpowiedzi. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Ponieważ z mocy art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami; w skrócie: "p.p.s.a."), skarżący nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, rozstrzygnięcie zgłoszonego wniosku ogranicza się do kwestii ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanego z tym kosztu, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jeżeli składane w tym celu na urzędowym formularzu wniosku oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest ona obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 252 i art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FZ 182/09, publ. w Internecie -http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło