II SA/Ol 522/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 5 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. i R.G. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. i R.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zwrotu podania dotyczącego przeniesienia grobów postanawia przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 522/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę M. i R.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". We wniosku z dnia 13 sierpnia 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący wnieśli o ustanowienie adwokata w celu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od przedmiotowego postanowienia. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący, którzy są inwalidami, prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe. Do ich majątku należy ½ domu z częścią mieszkalną dla 3 rodzin oraz nieruchomość rolna ("[...]"). Skarżący podnieśli, iż przedmiotowa nieruchomość jest zanieczyszczana ściekami "[...]", co pozbawia ich możliwości zarówno jej użytkowania, jak i sprzedaży. Źródłami dochodu skarżących są świadczenia emerytalno-rentowe wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie "[...]". Wydatki "obowiązkowe i konieczne", w tym na leki, spłatę pożyczek, środki czystości i higieniczne oraz opłaty mieszkaniowe, wynoszą ok. "[...]" miesięcznie. Po ich uiszczeniu, środki pieniężne, jakie pozostają skarżącym "na życie" nie przekraczają 10 zł dzienne na osobę i nie są wystarczające na kupno ubrań, obuwia, bielizny, itp. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący przedłożyli pismo procesowe z dnia 28 sierpnia 2008 r., w którym powołując się na oświadczenia złożone w sprawie o sygn. akt "[...]" i postanowienie Referendarza sądowego z dnia "[...]", na mocy którego zwolnieni zostali z kosztów sądowych w tej sprawie, wskazali, iż od tego czasu ich sytuacja pogorszyła się, gdyż podczas ostatniej burzy uszkodzeniu uległ dach ich domu i w związku z koniecznością zabezpieczenia tego uszkodzenia musieli zadłużyć się na kwotę "[...]". Podnieśli jednocześnie, iż wystąpili do Prezydenta Miasta o pomoc finansową na dalsze prace budowlane w tym zakresie, a na dowód tego załączyli do przedmiotowego pisma kserokopie: podania z dnia "[...]" oraz dwóch faktur, potwierdzających zakup materiałów budowlanych. Skarżący, po wyjaśnieniu kwestii związanych z powierzchnią wykazanego w formularzu wniosku domu, wskazali, iż zamieszkują go wspólnie z córką i synem oraz ich rodzinami. Wyjaśnili jednak, iż dzieci prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Skarżący wskazali ponadto, iż wykazana w formularzu wniosku nieruchomość rolna z uwagi na jej zanieczyszczenie ściekami "[...]" leży odłogiem. Odnosząc się do wydatków związanych ze spłatą pożyczek, wskazali, iż obecnie spłacają kredyt zaciągnięty na zakup pieca grzewczego. Podnieśli jednocześnie, iż z uwagi na niski dochód nie są w stanie wykupić co miesiąc wszystkich leków niezbędnych w leczeniu skarżącego. Z uwagi na trudną sytuację materialną, okresowo korzystają z pomocy społecznej, jednakże w sierpniu pomocy takiej nie otrzymali. Do przedmiotowego pisma, skarżący załączyli kserokopie: podania z dnia "[...]" z prośbą o przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej oraz dokumentów potwierdzających wysokość ich dochodów. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawiona wyżej sytuacja materialna skarżących przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nich zakresie. Zauważyć należy, iż sytuacja finansowa skarżących zmusza ich do okresowego korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej. Powyższe oznacza natomiast, że uzyskiwany dochód nie zawsze wystarcza na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków 2-osobowej rodziny. Sytuacja ta w ostatnim czasie uległa ponadto pogorszeniu w związku z koniecznością poniesienia dodatkowych, niespodziewanych wydatków związanych z zabezpieczeniem uszkodzonego dachu. Realnej możliwości uzyskania niezbędnych środków pieniężnych na poniesienie kosztów ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie nie daje również majątek skarżących. Dom, którego są współwłaścicielami, stanowi bowiem miejsce, w którym mieszkają skarżący oraz ich dzieci z rodzinami. Nieruchomość rolna, z przyczyn wskazanych wyżej, nie przynosi natomiast żadnych pożytków. Mając na uwadze przedstawioną w piśmie procesowym sytuację materialną i rodzinną dzieci skarżących, uznać należy ponadto, że nie mogą oni liczyć na pomoc finansową także z ich strony. W konsekwencji, stwierdzić należy, iż skarżący wykazali, iż nie są w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.