II SA/Ol 525/17
WyrokWSA w Olsztynie2017-11-23
Skład orzekający: Adam Matuszak, Katarzyna Matczak, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowa gazociągu) może zostać wydana bez analizy alternatywnych przebiegów trasy i bez opinii biegłego w zakresie bezpieczeństwa, jeśli inwestor jest związany wnioskiem?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter decyzji związanej. Organ jest związany wnioskiem inwestora i nie może samodzielnie dokonywać zmian w jego treści ani analizować różnych wariantów przedkładanych przez inne strony postępowania. Nie można odmówić ustalenia lokalizacji, jeśli zamierzenie jest zgodne z przepisami odrębnymi. Analiza bezpieczeństwa i opinii biegłego jest przedwczesna na tym etapie postępowania, a kwestie te będą badane na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia. Organ I instancji wydał decyzję pozytywną, uwzględniając wniosek i wskazując warunki realizacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący N. K. sprzeciwił się trasie gazociągu, podnosząc zarzuty dotyczące bezpieczeństwa, braku analizy alternatywnych wariantów i konieczności powołania biegłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi N. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 16 lutego 2016r. do Wójta Gminy wpłynął
wniosek (datowany na dzień 12 lutego 2016r.) Spółki A, Zakład w A, o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia DN 300, MOP 5,5 MPa relacji A-B wraz z infrastrukturą towarzyszącą na nieruchomościach. We wniosku podano m.in., że długość projektowanego gazociągu wynosić będzie ok. 21 km i przebiegał on będzie wzdłuż istniejącego gazociągu DN 150 PN 6,3 MPa relacji C-D w odległości ok. 3 m między osiami gazociągów. Podano, że punktem początkowym projektowanego gazociągu jest istniejący zespól zaporowo-upustowy B zlokalizowany na istniejącym gazociągu w/c DNI50, PN 6,3 MPa relacji C-D na terenie gm. A (działka nr "[...]", obręb A), przy którym projektuje się nowy zespół zaporowo-upustowy DN 300. Końcowym punktem projektowanego gazociągu jest projektowany zespół zaporowo-upustowy DN300 zlokalizowany na terenie istniejącej stacji redukcyjno-pomiarowej A na terenie gminy A (działka nr "[...]", obręb A).
Wyjaśniono również, że zakres wniosku obejmuje odcinki gazociągu o długości ok. 11,02 km, na terenie gminy A, miasta A, gminy A oraz gminy A, zaś odcinki nieobjęte wnioskiem przebiegają na obszarach, dla których obowiązują miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, wymienione we wniosku. Na trasie projektowanego gazociągu przewiduje się lokalizację zespołów zaporowo-upustowych. Teren zespołów zaporowo-upustowych jest poza zakresem przedmiotowego wniosku – ujęty w obszarze obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Do wniosku załączono m.in.: mapy sytuacyjno-wysokościowe w skali 1:500 lub 1:1000 (49 szt.) oraz mapy ewidencyjne w skali
1:1000 lub 1:2000 (18 szt.), na których oznaczono granice terenu objętego wnioskiem, będące jednocześnie granicami oddziaływania inwestycji, jak również przebieg projektowanego gazociągu DN300, z zaznaczeniem strefy kontrolowanej gazociągu o szerokości 6 m. Załączono również mapę orientacyjną w skali 1: 10000, wykaz właścicieli działek, przez które przebiegać będzie projektowana inwestycja oraz kopię decyzji z dnia "[...]", wydanej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia.
Decyzją z dnia "[...]" Wójt Gminy ustalił - na rzecz Spółki A - lokalizację inwestycji celu publicznego polegającego na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia DN300, MOP 5,5 MPa relacji A-B wraz z infrastrukturą, towarzyszącą, na terenie działek wskazanych we wniosku inwestora. Wskazano, że planowana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z tym dla inwestycji uzyskano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazano, że w zakresie ochrony przyrody mają zastosowanie prawne formy ochrony przyrody na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody wraz z aktami wykonawczymi do tej ustawy.
Organ wyjaśnił, że ocena przedmiotowego zamierzenia budowlanego wykazała, że planowana zmiana zagospodarowania terenu należy do tzw. innych inwestycji w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Inwestycję tę zdefiniowano jako inwestycję celu publicznego na podstawie art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podano, że planowana zabudowa nie może osiągnąć łącznej powierzchni 0,5 ha. Wskazano, że dla terenu objętego wnioskiem nie zachodzi potrzeba określenia wymagań dotyczących ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej. Przedstawiono warunki w zakresie infrastruktury technicznej, wymagania wynikające z przepisów odrębnych oraz wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Podano, że linie rozgraniczające teren inwestycji oznaczone są na mapach w skali 1: 1 000 stanowiącej
załączniki graficzne do decyzji (46 szt.). W obszernym uzasadnieniu decyzji organ opisał szczegółowo przebieg postępowania w sprawie, w tym treść zarzutów podnoszonych przez mieszkańców gmin zgłaszanych w toku postępowania oraz ustosunkował się do nich. Wyjaśnił, że projektowany gazociąg będzie przebiegał wzdłuż istniejącego gazociągu, w odległości ok. 3 m między osiami. Projektowany gazociąg wraz ze strefą kontrolowaną będzie się mieścił w pasie technicznym istniejącego gazociągu DN 150. Jego budowa nie spowoduje zatem dodatkowych
ograniczeń terenu w stosunku do tych, które wyznacza istniejący gazociąg DN 150.
Odwołania od powyżej decyzji wnieśli: "[...]".
N. K. podał, że sprzeciwia się trasie planowanego gazociągu w obrębie wsi A. Wyznaczony tam wariant przebiegu gazociągu jest najgorszy z możliwych. Podał, że usytuowanie gazociągu równolegle do drogi powoduje kumulację negatywnego oddziaływania drgań związanych z ruchem pojazdów; wskazał, że ułożenie gazociągu jest wbrew interesom gminy z uwagi na to, że uniemożliwi w przyszłości lokalizację inwestycji w tym miejscu; pas terenu zajęty przez gazociąg nie stanie się źródłem dochodów dla gminy. Podniósł, że planowana inwestycja jest sprzeczna z zadaniem gminy zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, zapewnienia bezpieczeństwa obywateli. Zaproponował wykonanie gazociągu według wariantu alternatywnego, przez tereny podmokłe, nie nadające się do zabudowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podniosło, że z akt sprawy wynika, iż projekt decyzji ustalającej lokalizację przedmiotowej inwestycji celu publicznego został przedłożony do uzgodnienia Staroście w zakresie ochrony gruntów rolnych, zaś Dyrektorowi Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych - w zakresie ochrony gruntów leśnych (pismem z dnia 9 marca 2016r., skorygowanym pismem z dnia 21 marca 2016r.), którzy dokonali stosownych uzgodnień.
Organ odwoławczy podkreślił, że określenie granic terenu objętego żądaniem, a zatem linii rozgraniczających teren inwestycji jest uprawnieniem inwestora, a organ jest tym żądaniem związany. Z tych też powodów organy administracji wydające decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie mają możliwości uwzględnienia żądań zainteresowanych podmiotów (właścicieli gruntów) co do zmiany przebiegu linii, bądź też ingerowania w projektowaną inwestycję w inny sposób, niż to przewidują przepisy. Przepisy nie przewidują także, aby dla wydania decyzji pozytywnej konieczne było uzyskanie zgody pozostałych stron postępowania (w tym właścicieli nieruchomości, przez które przebiegać będzie inwestycja). Nie ma również podstaw prawnych ku temu, aby w postępowaniu badać wpływ planowanej inwestycji na komfort użytkowania czy też wartość gruntów. Brak jest bowiem stosownych przepisów uprawniających organ do takich czynności, jak również uzależniających rozstrzygnięcie od ww.
okoliczności. Wyjaśniono, że projektowany gazociąg wraz ze strefą kontrolowaną będzie się mieścił w pasie technicznym istniejącego gazociągu DN 150, w związku z czym jego budowa nie spowoduje dodatkowych ograniczeń terenu w stosunku do tych, które wyznacza istniejący już gazociąg.
Skargę na ww. decyzję wywiódł N. K., wnosząc o uchylenie decyzji organów obydwu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a
mianowicie: .
art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego niezastosowanie w następstwie nie rozpoznania zarzutu, że cel publiczny w postaci przeprowadzenia gazociągu w obrębie wsi A może zostać osiągnięty w inny sposób, niż poprzez ograniczenie praw mieszkańców do działek stanowiących ich własność prywatną, mianowicie poprzez przeprowadzenie gazociągu przez działki należące do gminy, stanowiące nieużytki rolne,
art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, iż zachodzą wystarczające podstawy do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność prywatną przez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie gazociągu, podczas gdy możliwość
przeprowadzenia gazociągu przez inną działkę, będącą własnością Gminy A, uzasadnia odstąpienie od ograniczenia praw mieszkańców i skarżącego.
Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji, a mianowicie:
1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nie wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego przez organ odwoławczy, a w szczególności brak rozpatrzenia tego materiału w sposób wnikliwy w zakresie ustalenia optymalnego przebiegu trasy gazociągu z punktu widzenia bezpieczeństwa wykonywanych prac dla życia i zdrowia mieszkańców, a w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na niekompletnym materiale dowodowym - niepowołanie biegłego z zakresu gazownictwa, a także brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy w zakresie ustalenia optymalnego przebiegu trasy gazociągu z punktu widzenia skali obciążenia nieruchomości skarżących i możliwości przeprowadzenia gazociągu po nieruchomości sąsiedniej, niezabudowanej,
art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., poprzez nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, sprowadzające się do ustalenia czy budowa nowego gazociągu w bezpośrednim i bardzo bliskim sąsiedztwie starego gazociągu, nie spowoduje zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców i nie spowoduje jego uszkodzenia lub zniszczenia na skutek prac budowlanych, a także ustalenia możliwości wybudowania nowego gazociągu w odmiennym (niż wskazany we wniosku) wariancie, który w mniejszym stopniu obciąży zajęte działki oraz zapewni bezpieczeństwo prac związanych z koniecznością wykonywania robót,
błąd w ustaleniach faktycznych poczyniony przez organ I instancji (będący niejako
konsekwencją naruszenia przepisów postępowania), powielony następnie przez organ
odwoławczy, sprowadzający się do uznania, że:
a) budowa nowego gazociągu w pobliżu starego nie ma negatywnego wpływu na
bezpieczeństwo mieszkańców, w sytuacji gdy faktem powszechnie znanym jest, że praca ciężkiego sprzętu budowlanego na gazociągu sprzed kilkudziesięciu lat stwarza poważne zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców działki, na której trwają prace budowlane,
b) zaakceptowany przebieg gazociągu będzie dla właścicieli działek najmniej uciążliwy podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego jasno wynika, że ze względu na rozwój zabudowań na terenie gminy, stara trasa gazociągu przebiega dziś przez środek wsi,
c) uznanie przez organy, że w sprawie nie wymagane są wiadomości specjalne, a co za tym idzie nie ma potrzeby powoływania do sprawy biegłego do spraw gazownictwa,
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że wydana decyzja nie uwzględnia w ogóle interesu właścicieli działek, na których ma być wybudowany gazociąg i innych mieszkańców wsi, właścicieli działek sąsiadujących. Posadowienie gazociągu na planowanej trasie jest rozwiązaniem niekorzystnym z wielu obiektywnych powodów, nie tylko mających na względzie interesy pojedynczych mieszkańców wsi. Dostęp do dzisiejszej technologii daje możliwość budowania sieci gazowniczych na terenach nieużytków. Niedaleko zaś zaakceptowanej trasy w obrębie wsi A znajdują się tereny nieużytków rolnych, należące do Gminy A, które mogłyby zostać wykorzystane do posadowienia trasy.
W ocenie skarżącego konieczne jest sprawdzenie przez biegłego odpowiedniej specjalności bezpieczeństwa prac związanych z budową nowego gazociągu w pobliżu starej linii. Wydanie decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania winno zależeć od uprzedniego rozstrzygnięcia, czy budowa nowego gazociągu w
bezpośrednim sąsiedztwie starego gazociągu nie spowoduje zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców i nie spowoduje jego uszkodzenia lub zniszczenia na skutek prac budowlanych. Co więcej, w celu ustalenia optymalnej i najmniej uciążliwej trasy przebiegu gazociągu, należało również ustalić możliwość wybudowania nowego gazociągu w odmiennym (niż wskazany we wniosku) wariancie, który w mniejszym stopniu obciążyłby zajętą działkę oraz zapewnił bezpieczeństwo prac
związanych z koniecznością wykonywania robót w bezpośrednim sąsiedztwie starego gazociągu bez ryzyka rozszczelnienia, uszkodzenia lub zniszczenia już istniejącego gazociągu oraz bez ryzyka doprowadzenia do katastrofy budowlanej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm. ).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji
w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy
(art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł
do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", którym to rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu - na rzecz Spółki A - lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia DN300, MOP 5,5 MPa relacji A-B wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na terenie działek wskazanych we wniosku inwestora.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sprowadza się do oceny dopuszczalności i prawidłowości ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Planowane przedsięwzięcie ma polegać na realizacji gazociągu wysokiego ciśnienia DN300, MOP 5,5 MPa wraz z infrastrukturą towarzyszącą.
Analizując zebrany w aktach administracyjnych materiał dowodowy stwierdzić trzeba, że w niniejszym postępowaniu, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia niniejszej sprawy (art. 7 k.p.a.), zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że organy obu instancji prowadziły postępowanie w sposób zgodny z regulacjami postępowania administracyjnego i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego, dokonując przy tym prawidłowej ich interpretacji. Dlatego też Sąd uznał zarzuty sformułowane w tym zakresie za bezzasadne.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.z.p., inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w razie braku planu miejscowego - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Zgodnie zaś z przepisem art. 2 pkt 5 u.p.z.p. przez "inwestycję celu publicznego" należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 i 1777 oraz z 2016 r. poz. 65);
Należy przy tym zwrócić uwagę, że przepis art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wśród celów publicznych wymienia budowę i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Wykładnia przytoczonej na wstępie definicji prowadzi więc do wniosku, że na pojęcie "inwestycji celu publicznego" składają się dwa elementy, których łączne wystąpienie jest warunkiem koniecznym takiego rodzaju inwestycji. Pierwszy element stanowi określenie przedmiotu inwestycji, jakim jest realizacja celu publicznego wskazanego w art. 6 u.g.n., a drugi element stanowi lokalne (gminne) lub ponadlokalne (powiatowe, wojewódzkie i krajowe) znaczenie inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r. o sygn. akt II OSK 648/09, LEX nr 597750).
Nie budzi wątpliwości Sądu, że realizacja spornej inwestycji, polegającej na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia, mieści się w zakresie celów publicznych objętych art. 6 pkt 2 u.g.n. To samo dotyczy lokalnego znaczenia przedmiotowego przedsięwzięcia, istotnego z punktu widzenia zaspokojenia potrzeb i interesów społeczności lokalnej tworzącej gminną wspólnotę samorządową. Jak wynika bowiem z art. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446) mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową (ust. 1), a ilekroć w ustawie jest mowa o gminie, należy przez to rozumieć wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium (ust. 2). Z kolei w art. 7 ust. 1 tej regulacji ustawodawca zaliczył zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty do zadań własnych gminy, wśród których w pkt 3 wymienił zaopatrzenie w gaz. Tym samym, jak wskazuje NSA w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r. o sygn. akt II OSK 264/11 (LEX nr 1251986), realizowanie sieci gazowej nawet na krótkim odcinku i to z istniejącej już sieci miejskiej gazowej jest działaniem o znaczeniu lokalnym. Okoliczność, że dostarczanie gazu należy do zadań własnych gminy ma wpływ na ocenę znaczenia określonej we wniosku inwestycji jako inwestycji celu publicznego, ponieważ pozwala na uświadomienie sobie jakie są priorytety w zaspokajaniu potrzeb społeczności lokalnej. Niezależnie bowiem od tego, ile osób mieszka w budynku, do którego ma prowadzić gazociąg, planowana inwestycja należy do spraw najpowszechniej spotykanych, służących zaspakajaniu bieżących potrzeb ludności i niezbędnych dla funkcjonowania wspólnoty samorządowej. Jeżeli zatem planowana inwestycja ma na celu dostarczenie odbiorcom na terytorium gminy gazu - co mieści się w zadaniach własnych gminy - to okoliczność, że inwestycja ta w swym przebiegu obejmie wycinek terytorium gminy, a nie wszystkie lub większość położonych na jej terytorium nieruchomości, nie może stać na przeszkodzie uznania tej inwestycji za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. Przedsięwzięcie to ma bowiem pośrednio znaczenie dla całej społeczności lokalnej, stanowiąc przejaw realizacji zadań własnych gminy. Inwestycja lokalna to nie tylko inwestycja służąca całej gminie jako podmiotowi władzy lokalnej. Może to być także inwestycja, która swoim zasięgiem służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy, ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2011 r. o sygn. akt II OSK 672/11 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).
W konsekwencji bez wątpienia planowane przedsięwzięcie należy zaliczyć do inwestycji celu publicznego, o jakiej mowa w art. 2 pkt 5 u.p.z.p.
Co się zaś tyczy wniosku inwestora, to nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość ustaleń organów obu instancji co do tego, że treść złożonego w tym zakresie pisma odpowiada wymogom określonym w art. 52 ust. 2 u.p.z.p. Tym samym w niniejszej sprawie zaistniały podstawy prawne do wydania żądanej decyzji.
Przechodząc do treści decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wskazać trzeba, że warunki i procedurę jej wydawania określają przepisy Rozdziału 5 u.p.z.p. Zgodnie z art. 54 u.p.z.p. decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa: (1) rodzaj inwestycji (2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie: (a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, (b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej (c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, (d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, (e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych; (3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali z zastrzeżeniem art. 52 ust. 3 pkt 1 u.p.z.p.
Istotne jest zastrzeżenie wprowadzone przez ustawodawcę w art. 56 u.p.z.p., zgodnie z którym nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.
To wszystko oznacza, że decyzja o ustaleniu inwestycji celu publicznego ma charakter decyzji związanej. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji gdy wniosek o jej wydanie czyni zadość wymaganiom formalnym sformułowanym w art. 52 ust. 2 u.p.z.p. i jest zgodny z normami u.p.z.p. oraz przepisami ustaw szczególnych, to organ obowiązany jest wydać decyzję pozytywną bez uprzedniej analizy, np. zasadności takiej czy innej lokalizacji inwestycji (jej proponowanego przebiegu). Inaczej rzecz ujmując, można powiedzieć, że o odmowie wydania decyzji lokalizacyjnej nie mogą zadecydować ogólne względy celowości czy słuszności, a jedynie wyraźna sprzeczność zamierzenia inwestycyjnego z przepisami nakładającymi konkretne (sprecyzowane) ograniczenia. W tym miejscu podkreślić trzeba, że w niniejszej sprawie organy orzekające obu instancji nie dopatrzyły się takiej sprzeczności - który to pogląd Sąd, po dokonaniu dogłębnej analizy akt administracyjnych, w całości podziela.
Należy przy tym wyjaśnić skarżącemu, w odniesieniu do twierdzeń o przebiegu gazociągu ze szkodą dla gruntów i budynków sąsiednich, że skoro organ jest związany wnioskiem inwestora, to nie może samodzielnie dokonać zmiany lokalizacji inwestycji. Nie może również oceniać celowości i zasadności projektowanej inwestycji. Ustalanie inwestycji celu publicznego nie polega także na analizowaniu różnych wariantów przedkładanych przez uczestników tego postępowania niebędących inwestorami (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2014 r. o sygn. akt IV SA/Wa 370/14, dostępny w internetowej bazie orzeczeń CBOSA). Podkreślić przy tym trzeba, że żaden przepis nie uzależnia ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego od zgody właściciela nieruchomości, przez którą taka inwestycja będzie przebiegać, a tym bardziej od zgody właściciela nieruchomości sąsiadującej z planowaną inwestycją. W związku z tym za bezpodstawne należy uznać zarzuty skarżącego dotyczące trasy przebiegu gazociągu i jej ewentualnego wpływu na bezpieczeństwo mieszkańców. Analogicznie niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia art. 112 ust. 3 i art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nieprzeprowadzenie gazociągu przez inne działki, tak aby nie ograniczyć sposobu korzystania z nieruchomości prywatnych.
Wypada również zauważyć, że ochronę interesów osób trzecich należy oceniać kategoriami obiektywnymi, tzn. organ ma obowiązek zapewnić tę ochronę o tyle tylko, gdy wynika ona z konkretnych przepisów ustawowych. Pomocna w odnalezieniu przepisów precyzujących taki interes może być regulacja § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. Nr 164, poz. 1589). Zgodnie z tym przepisem ustalenie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich zapisuje się w szczególności poprzez określenie warunków ochrony przed pozbawieniem: dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, a także ochrony przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie, zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby.
Dostrzec trzeba, że w samej decyzji lokalizacyjnej odnośnie do warunków w zakresie infrastruktury technicznej jednoznacznie wskazano, że należy zachować normatywne odległości od istniejących sieci uzbrojenia i obiektów. W przypadku zaś kolizji z istniejącymi urządzeniami technicznymi i sieciami instalacyjnymi, projektowane rozwiązanie należy uzgodnić z dysponentami sieci i właścicielami urządzeń. Przewidziano również szereg wymagań wynikających z przepisów odrębnych, które muszą być zastosowane przy projektowaniu rzeczonej inwestycji.
Powracając do treści decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego (utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy) podkreślić trzeba, że rozstrzygnięcie organu I instancji zawiera wszystkie wymagane elementy, o jakich mowa w art. 54 pkt 1, 2 u.p.z.p., tj. wskazuje rodzaj inwestycji, warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych - poprzez zapisy o konieczności zachowania wymogów wynikających z poszczególnych ustaw, warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, ustalając jednocześnie wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. W tym ostatnim zakresie wskazano, że należy uzgodnić przebieg podziemnej infrastruktury technicznej z właścicielami i użytkownikami wieczystymi gruntów, po których przebiega sieć.
Ponadto w załączniku do ww. rozstrzygnięcia określono linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali - stosownie do wymogów art. 54 pkt 3 u.p.z.p.
Poza tym inwestor uzyskał wszystkie niezbędne uzgodnienia dla przedmiotowej inwestycji. Postanowieniem z dnia "[...]" Starosta uzgodnił przedłożony projekt decyzji w zakresie ochrony gruntów rolnych. Natomiast postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych uzgodnił przedłożony projekt decyzji w części dotyczącej użytku leśnego.
Kwestie środowiskowe były natomiast przedmiotem postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - zakończonego decyzją z dnia "[...]". Wydana decyzja lokalizacyjna nie stoi w sprzeczności z decyzją środowiskową i uwzględnia określone w niej wymagania. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że część terenu inwestycji położona jest w Obszarze Chronionego Krajobrazu Puszczy Napiwodzko-Ramuckiej, ustanowionego Uchwałą Nr XV284/12 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 27 marca 2012r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy Napiwodzko-Ramuckiej (Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. z 2012r., poz. 1450) oraz na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny ustanowionego Uchwałą Nr VII1207/15 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 24 czerwca 2015r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny (Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. z 2015r., poz. 2748).
W związku z tym, pismem z dnia 21 marca 2016r. przekazano projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji do uzgodnienia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska. Organ ten nie zajął stanowiska w sprawie, w związku z czym na podstawie art. 53 ust. 5c u.p.z.p., projekt decyzji należało uznać za uzgodniony przez ten organ w sposób milczący. Zgodnie bowiem z treścią art. 53 ust. 5c u.z., niewyrażenie stanowiska w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska uznaje się za uzgodnienie decyzji. Projekt decyzji został także poddany uzgodnieniom z organami wyspecjalizowanymi wymienionymi w art. 53 ust. 4, stosownie do okoliczności występujących w sprawie, tj. z Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa w zakresie melioracji wodnych (postanowienie z dnia 22 marca 2016r.), Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w A (postanowienie z dnia 31 marca 2016r.), Zarządem Dróg Wojewódzkich (postanowienie z dnia 29 marca 2016r.), Zarządem Dróg Zieleni i Transportu (postanowienie z dnia 4 kwietnia 2016r.).
Końcowo należy wyjaśnić skarżącemu, że z istoty decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego wynika, że określa ona jedynie przeznaczenie terenu i rozmieszczenie planowego przedsięwzięcia. Innymi słowy, rozstrzygnięcie to określa możliwy (potencjalny) dopuszczalny sposób zmiany zagospodarowania danego terenu w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wykonanie natomiast projektowanej inwestycji wymaga jeszcze uzyskania pozwolenia na budowę, które konkretnie umiejscowi daną inwestycję na określonych działkach przy uwzględnieniu wszystkich przepisów szeroko rozumianego prawa budowanego. Jak wynika z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) to właśnie na etapie pozwolenia na budowę uwzględnia się w szczególności zasady poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.
Trudno zatem na tym etapie postępowania mówić o zasadności naruszenia art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 136 kpa poprzez nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczności czy budowa gazociągu nie spowoduje zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców. Przeprowadzenie takiego dowodu na etapie postępowania w sprawie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego byłoby przedwczesne.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło