II SA/Ol 528/07
WyrokWSA w Olsztynie2007-05-31
Skład orzekający: Alicja Jaszczak - Sikora, Tadeusz Lipiński, Hanna Raszkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny może być przyznany z datą wsteczną od dnia ustalenia stopnia niepełnosprawności, jeśli wniosek o zasiłek został złożony później?Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się od miesiąca, w którym wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek wraz z wymaganymi dokumentami, w tym orzeczeniem o niepełnosprawności. Nawet jeśli stopień niepełnosprawności został ustalony wcześniej, nie można przyznać zasiłku z datą wcześniejszą niż data złożenia wniosku, ponieważ przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący.Stan faktyczny
Skarżący J. L. złożył wniosek o zasiłek pielęgnacyjny w dniu 12 września 2006 r., mimo że orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności otrzymał 31 sierpnia 2006 r., a ustalenie tego stopnia nastąpiło od 14 lipca 2006 r. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek od 1 września 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na datę złożenia wniosku. Skarżący domagał się przyznania zasiłku od lipca 2006 r., argumentując stratę finansową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę
Decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]", Kierownik Samodzielnego Referatu Świadczeń Rodzinnych, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, przyznał J. L. zasiłek pielęgnacyjny bezterminowo, począwszy od dnia 1 września 2006 r.
W złożonym odwołaniu J. L. podał, że decyzję Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" z dnia "[...]" r., nr "[...]" otrzymał w dniu 31 sierpnia 2006 r., natomiast dodatek opiekuńczy przyznano od dnia 1 września 2006 r. Stwierdził, że nie mógł złożyć tej decyzji w lipcu 2006 r. z uwagi na opieszałość urzędników, przez co poniósł stratę w kwocie 229,50 zł. Jego emerytura wynosi 523 zł netto i nie stać go na wykupienie lekarstw po wyjściu ze Szpitala Wojskowego w "[...]" w dniu 21 września 2006 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]", utrzymało w mocy decyzję będącą przedmiotem odwołania w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy wywiódł z treści art. 16 ust. 1 i 2 i art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustalonego stanu faktycznego sprawy, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy przyznał J. L. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, gdyż zostały spełnione wymogi określone powołaną wyżej ustawą. Kolegium wywiodło, że skoro wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z wymaganymi dokumentami został złożony w dniu 12 września 2006 r., to zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie można było przyznać jedynie poczynając od miesiąca września. Organ odwoławczy wyjaśnił, że orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie można utożsamiać z decyzją przyznającą zasiłek pielęgnacyjny, gdyż rozstrzygnięcia te podejmowane są w odrębnych postępowaniach, prowadzonych przez różne organy, na podstawie innych przepisów prawa materialnego. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności może jedynie stanowić podstawę ustaleń w toku postępowania w przedmiocie ustalenia prawa od zasiłku pielęgnacyjnego, prowadzonego przez właściwy organ. W tym postępowaniu istotnym jest dzień złożenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Wskazał też, że sposób i tryb ustalania prawa do świadczeń rodzinnych nie jest pozostawiony uznaniu organów administracji, lecz został precyzyjne określony w powołanej wyżej ustawie.
W złożonej skardze J. L. podał, że decyzją Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" nr "[...]" z dnia "[...]" r. (skarżący błędnie wskazał dzień 14 lipca 2006 r.) ustalono mu znaczny stopień niepełnosprawności. Orzeczenie to otrzymał w dniu 31 sierpnia 2006 r. Natomiast zasiłek pielęgnacyjny przyznano mu decyzją Nr "[...]" bezterminowo dopiero od dnia 1 września 2006 r. Od powyższej decyzji skarżący odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ ten utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując w uzasadnieniu, że wniosek o ustalenie prawa do zasiłku został złożony dnia 12 września 2006 r. Skarżący stwierdził, że nie mógł złożyć wniosku w lipcu 2006 r., skoro orzeczenie o niepełnosprawności otrzymał dopiero w dniu 31 sierpnia 2006 r. Spowodowało to stratę w wysokości 229,50 zł, a jego emerytura wynosi 524,69 zł.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podał, że motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia zostały w sposób wyczerpujący omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i Kolegium podtrzymuje swoje stanowisko. Treść skargi nie wpływa na zmianę poglądu Kolegium. Skarżący myli postępowanie w sprawie orzekania o stopniu niepełnosprawności z postępowaniem dotyczącym przyznania zasiłku pielęgnacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wojewódzki sąd administracyjny właściwy jest do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja taka zgodna jest z prawem, jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 powołanej ustawy.
Tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji administracyjnej.
W sprawie bezsporne jest, że skarżący spełnia warunki do ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Stosownie bowiem do art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
J. L. został zaliczony przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" orzeczeniem z dnia "[...]" r., Nr "[...]", do znacznego stopnia niepełnosprawności. Ustalony stopień niepełnosprawności, który datuje się od 14 lipca 2006 r., ma charakter trwały, a orzeczenie wydane zostało na stałe.
Stosownie do art. 23 ust. 1 powołanej wyżej ustawy ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje na wniosek m.in. pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, w tym orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności (art. 23 ust. 4 pkt 4 lit. b).
Wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wraz z wymaganymi dowodami skarżący złożył we właściwym organie w dniu 12 września 2006 r.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy z wyjątkiem: dodatku z tytułu urodzenia dziecka, rozpoczęcia roku szkolnego, podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania, zasiłku w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewniania osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji oraz jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się żywego dziecka. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, zgodnie z ustępem 2 tego artykułu począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W przypadku natomiast ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia (art. 24 ust. 3 cytowanej ustawy).
W przedmiotowej sprawie prawidłowo zatem Kierownik Samodzielnego Referatu Świadczeń Rodzinnych, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta, decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]", przyznał J. L. zasiłek pielęgnacyjny bezterminowo począwszy od dnia 1 września 2006 r. – tj. pierwszego dnia miesiąca, w którym skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
Podkreślić należy, że przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracyjnym uprawnień do uznaniowego traktowania uregulowanej nimi problematyki. Tym samym żądanie skarżącego ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od lipca 2006 r., tj. z datą wsteczną począwszy od dnia ustalenia skarżącemu znacznego stopnia niepełnosprawności, jako pozbawione podstaw, nie mogło być przez organy administracji publicznej uwzględnione.
Odnosząc się do zarzutu, że z uwagi na datę doręczenia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (31 sierpnia 2006 r.), skarżący nie mógł złożyć wniosku w miesiącu lipcu 2006 r., należy wskazać, że posiedzenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, w toku którego ustalono, że znaczny stopień niepełnosprawności skarżącego datuje się od dnia 14 lipca 2006 r., miało miejsce dopiero w dniu 18 sierpnia 2006 r. Niemożliwe było zatem wcześniejsze doręczenie tego orzeczenia, a tym samym i złożenie stosownego wniosku przez skarżącego.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów przejazdu skarżącego do Sądu, o co wniósł on na rozprawie, gdyż o zwrocie kosztów, stosownie do art. 209 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 tej ustawy. Skoro zaś w niniejszej sprawie skargę oddalono, to brak jest podstaw do skutecznego żądania zwrotu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło