II SA/Ol 529/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. i Z.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. i Z.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem postanawia zwolnić skarżących od wpisu od skargi w kwocie 500 zł oraz odmówić zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. We wniosku z dnia 7 sierpnia 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu, J. i Z.P. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", Nr "[...]". W uzasadnieniu, po uprzednim opisaniu stanu zdrowia i przebytych chorób, wskazali, iż oboje są inwalidami "[...]". Skarżący znajduje się pod stałą opieką lekarzy specjalistów, często też przebywa w szpitalach, z czym wiążą się znaczne wydatki, skarżąca również przyjmuje stale leki. Wydatki na lekarstwa i podróże pochłaniają większość ich dochodu. Dla uwiarygodnienia tych okoliczności, skarżący załączyli do wniosku kserokopie: dokumentacji medycznej oraz faktury VAT dokumentującej zakup lekarstw. W dalszej kolejności podnieśli, iż po opłaceniu wskazanych wydatków oraz wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania i budynku gospodarczego, na żywność pozostaje im już tylko nieduża cześć dochodu. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Do ich majątku należy mieszkanie oraz budynek gospodarczy, w którym przechowują opał na zimę. Zgodnie z załączonymi do wniosku przekazami pocztowymi, dochód 2-osobowej rodziny "[...]" wynosi łącznie "[...]". Na wstępie wyjaśnić należy, iż tożsama sytuacja bytowa skarżących w kontekście konsekwencji, jakie w zakresie kosztów postępowania niesie za sobą ich współuczestnictwo materialne w sprawie, czyni zasadnym wspólne rozpoznanie ich wniosku. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie wystarczy przy tym wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Rozpatrując zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę, z jednej strony, wysokość obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś jej możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania sądowego jedynym wymogiem dla nadania sprawie dalszego biegu jest uiszczenie przez skarżących wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Na dalszym jego etapie, w zależności od podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, mogą natomiast, ale nie muszą, pojawić się dalsze koszty postępowania. W warunkach niniejszej sprawy za uzasadnione uznano zwolnienie skarżących od wpisu od skargi. Uznano bowiem, iż nawet przy stosunkowo wysokim dochodzie miesięcznym, uiszczenie tego wpisu jednorazowo nastąpiłoby z uszczerbkiem koniecznego dla nich utrzymania, szczególnie, że dochód ten, poza wydatkami na żywność oraz wydatkami mieszkaniowymi, pochłaniają w znacznej części wydatki związane z leczeniem, takie jak m.in. stałe wydatki na leki i dojazd do placówek medycznych. Mając jednocześnie na uwadze to, że ze złożonego przez skarżących oświadczenia wynika również, iż część z ponoszonych przez nich wydatków nie ma charakteru stałego, tak jak w szczególności zależne od stanu zdrowia skarżącego oraz stanu nieruchomości skarżących wydatki związane z jego pobytami w szpitalu, czy też wydatki na konieczne remonty, uznano, że oszczędności w wydatkach poczynione w związku z brakiem ponoszenia wskazanych wyżej, mogłyby być przeznaczone na pokrycie ewentualnych kosztów sądowych, których obowiązek uiszczenia może pojawić się dopiero na dalszym etapie postępowania sądowego. Tym samym za zasadną uznano także odmowę zwolnienia skarżących od kosztów sądowych w tym zakresie. Wzięto jednocześnie pod uwagę to, że odmowa ta nie będzie stanowić przeszkody w realizacji przysługującego im prawa do sądu, gdyż w sytuacji, gdy z uwagi na pojawienie się konieczności poniesienia dodatkowych wydatków koniecznych skarżący nie będą w stanie poczynić oszczędności z przeznaczeniem na koszty sądowe, będą mogli na dalszym etapie postępowania sądowego ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.