II SA/Ol 53/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 roku sprawy ze skargi L. Z. oraz J. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki budynku - oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]"1998r., nr "[...]", Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia "[...]" lutego 1998r., nr "[...]", nakazującą L. i J. Z. rozbiórkę samowolnie wzniesionego budynku o konstrukcji drewnianej, usytuowanego na działce rolniczej nr ewid. "[...]" w obrębie B., gmina J. i ustalającą termin wykonania nakazu do 15 maja 1998r. Wyrokiem z dnia 10 października 2000r., Sygn. akt IV SA 837/98, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję. Upomnieniem z dnia "[...]"września 2001r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał L. i J. Z. do wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki budynku, a następnie wystawił tytuł wykonawczy z dnia "[...]" czerwca 2005r. i wszczął egzekucję przedmiotowego obowiązku o charakterze niepieniężnym. Postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na L. i J. Z. grzywnę w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki budynku w wysokości 4000 zł oraz zobowiązał strony do uiszczenia opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w kwocie 68 zł. Wskazane rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy - postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" – po rozpoznaniu zażalenia Państwa Z. Wnioskiem z dnia 15 stycznia 2007r., uzupełnionym pismami z dnia 25 stycznia 2007r. i 6 lutego 2007r., L. i J. Z. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego – na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - jako bezprzedmiotowego, gdyż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia "[...]"1998r., nakazująca rozbiórkę budynku, zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zdaniem zobowiązanych, zmiana przepisów prawa, będących podstawą nakazu rozbiórki budynku, która nastąpiła po wydaniu decyzji w tej sprawie, bezprzedmiotowym czyni postępowanie egzekucyjne, tym bardziej, że obecnie, w świetle art. 29 ust 1 pkt 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, budowa budynku parterowego o powierzchni do 35 m² nie wymaga pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, wymieniona w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekwowany obowiązek nie został dotychczas wykonany i jest nadal wymagalny, został przy tym prawidłowo określony i jest wykonalny. Nie zachodzi też błąd, co do osoby zobowiązanego, zaś zastosowany środek egzekucyjny jest właściwy. W zażaleniu na powyższe postanowienie, Państwo Z. zarzucili organowi pierwszej instancji naruszenie art. 59 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując, że nałożona na nich grzywna w celu przymuszenia, wygasła z powodu niepodjęcia postępowania egzekucyjnego przed upływem 12 miesięcy "od dnia zawieszenia tego żądania przez wierzyciela". Postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]", Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie wydano postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, co nieuprawnionym czyni zarzut jego niepodjęcia w terminie 12 miesięcy. Podniósł przy tym, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, do którego obowiązków należy podjęcie działań zmierzających do likwidacji samowoli budowlanej. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie – L. i J. Z. wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponownie podnosząc, że nałożona na nich grzywna w celu przymuszenia wygasła z powodu nie podjęcia postępowania egzekucyjnego przez kompetentny organ (PINB) w ustawowym terminie 12 miesięcy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, co do poprawności odmowy umorzenia postępowania. Wskazał przy tym, że kwestia dopuszczalności nałożenia na zobowiązanych grzywny w celu przymuszenia została ostatecznie rozstrzygnięta w postanowieniu z dnia "[...]", nr "[...]", a strony nie skorzystały z możliwości wniesienia skargi na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanemu w sprawie ostatecznemu postanowieniu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W pierwszej kolejności podnieść należy, że wobec jednoznacznego oświadczenia pełnomocnika skarżących, złożonego przy piśmie z dnia 6 lutego 2007r., nie może budzić żadnych wątpliwości, że przedmiotem żądania skarżących z dnia 15 stycznia 2007r. - po rozpoznaniu którego wydano zaskarżone postanowienie - było umorzenie postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. 2005, Nr 229, poz. 1954 ze zm.), postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W świetle wskazanej regulacji prawnej, za poprawne należy uznać rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego obu instancji o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu braku ustawowych przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżących w tym przedmiocie. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji, egzekwowany obowiązek nie został dotychczas wykonany i jest nadal wymagalny, został przy tym prawidłowo określony i jest wykonalny. Nie zachodzi też błąd, co do osoby zobowiązanego, zaś zastosowany środek egzekucyjny jest właściwy. Zatem, nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie także powołany przez skarżących - we wniosku o umorzenie postępowania - art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Weryfikacja w trybie nadzwyczajnym decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, zakończyła się ostatecznie odmową wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności (postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z "[...]", nr "[...]"), a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – postanowieniem z dnia 30 maja 2007r., Sygn. akt VII SA/Wa 620/07 - odrzucił skargę na to rozstrzygnięcie (orzeczenie Sądu jest prawomocne). Prowadzące niniejsze postępowanie organy egzekucyjne (Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) nie są zaś właściwe do samodzielnego badania ważności decyzji, będącej podstawą prowadzonej egzekucji. Ponadto, za nieuprawnione należy uznać żądanie skarżących umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które sformułowane zostało w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji oraz w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Skarżący nie są bowiem wierzycielami nakazu rozbiórki, zaś postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie nie zostało dotychczas zawieszone na wniosek wierzyciela, którym – w świetle art. 5 § 1 pkt 1 w zw. z art. 1a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Podnieść w tym miejscu należy, że skarżący nie skorzystali z możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, wobec czego postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]", jest prawomocne. W związku zaś z niewykonaniem obowiązku rozbiórki przez skarżących, nie zachodzi także podstawa do umorzenia grzywny w celu przymuszenia w trybie art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowiąca "inny przypadek umorzenia postępowania przewidziany w ustawie", w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 10 powołanej ustawy (zob. Z. Leoński, (w:) R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2003, s. 149). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.