II SA/Ol 538/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 12 października 2010 r . na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia na skutek sprzeciwu Z. B. od postanowienia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 23 września 2010 r., Sygn. akt II SA/Ol 538/10 w przedmiocie odmowy ustanowienia adwokata postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 538/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Z. B. na wskazaną w sentencji decyzję Wojewody z dnia "[...]". Wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2010 r. Z. B. zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata celem wywiedzenia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego, Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie postanowieniem z dnia 23 września 2010 r. odmówił ustanowienia adwokata. W złożonym sprzeciwie Z. B. podniósł, iż jest wtórnym analfabetą (potrafi się tylko podpisać), nie rozumie "pism urzędowych", tym bardziej napisanych językiem prawniczym, a powyższe - uwzględniając jednocześnie fakt, że jest chory na nerwicę - mogło spowodować, że wypełniając dokumenty do sądu i urzędu pracy podał błędne informacje. Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia 4 października 2010 r. podniósł, iż Referendarz niewłaściwie obliczył jego wydatki, bowiem otrzymaną od sąsiada pomoc bezgotówkową, którą dla potrzeb Sądu przedstawił w postaci konkretnych kwot pieniężnych, musiał odpracować wraz z rodziną w jego gospodarstwie. Dodał, że jest osobą bezrobotną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata podlega ponownemu rozpatrzeniu. Zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych - na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b p.p.s.a. skarżący nie miał w sprawie obowiązku uiszczania kosztów sądowych - odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadzie prawa pomocy. Wobec powyższego wniosek skarżącego winien zostać rozpatrzony w oparciu o kryterium wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., które statuuje, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana pod kątem wysokości obciążeń finansowych strony związanych z toczącym się postępowaniem oraz możliwości poniesienia przez nią kosztów w tym zakresie, z uwzględnieniem jakie w danym momencie są realne możliwości finansowe strony i przyczyny takiego stanu rzeczy (vide: postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt II GZ 127/05, niepublikowane). Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że wykazana przez skarżącego sytuacja socjalno-bytowa, jak też osobista (analfabetyzm, nerwica) uzasadnia przyznanie prawa pomocy na obecnym etapie niniejszej sprawy, również w zakresie ustanowienia adwokata. W tych okolicznościach odmowa przyznania prawa pomocy spowodowałby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania. Przyjmując wiarygodność oświadczeń skarżącego - złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy - że znajduje się on w na tyle trudnych warunkach materialnych, że nie posiada realnych możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, w tym przypadku kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić. Jednocześnie wskazać skarżącemu należy, iż w myśl art. 249 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.