II SA/Ol 539/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. – "[...]" na uchwałę Rady Miejskiej w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zmiany statutu gminy postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca – E. S. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniosła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dodała, iż nie zna się na prawie administracyjnym, a wniesiony "pozew" napisany został przez osobę trzecią, która nie będzie mogła jej reprezentować przed Sądem. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci. W rubrykach nr 7 i nr 8 skarżąca nie wykazała żadnego majątku ani własnego ani osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. W rubryce nr 9 wpisała: "działka z przeznaczeniem pod zabudowę współwłasność małżeńska" i podała jej wartość, lecz w sposób nieczytelny. W rubryce nr 10 wskazała, iż mąż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku ("[...]"), zaś ona prowadzi działalność gospodarczą ("[...]") "dzięki otrzymaniu dofinansowania "[...]"" (jak wyjaśniła w rubryce nr 11). W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez nią oświadczenia, skarżąca wezwana została do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do lokalu, którego adres wskazany został w rubrykach nr 2.1 i nr 2.2, działki, wykazanej w rubryce nr 9 i składników majątku wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej) oraz finansowej (w zakresie odnoszącym się do dochodów skarżącej i jej męża za lata 2013-2014, w tym z tytułu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, dochodów jej męża uzyskiwanych przed utratą pracy oraz jego statusu osoby bezrobotnej, ewentualnych dochodów małżonków o charakterze okresowym i ewentualnego korzystania w latach 2013-2014 ze świadczeń z pomocy społecznej/świadczeń rodzinnych lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje, osoby trzecie lub członków rodziny, źródeł utrzymania 4-osobowej rodziny w poszczególnych miesiącach 2014 r., ponoszonych wydatków, a także wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżąca nie przedłożyła ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, czy to w całości, czy też w części. To, że skarżąca, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących generalnie źródeł utrzymania 4-osobowej rodziny i ponoszonych przez nią wydatków, a także sytuacji majątkowej, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jej oświadczenia w zakresie sytuacji materialnej rodziny i tym samym ocenę jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania, czy to w całości, czy też w części, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla 4-osobowej rodziny. Wskazać natomiast należy, że oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie uczyniła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.