II SA/Ol 54/07
WyrokWSA w Olsztynie2007-04-17
Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Beata Jezielska, Irena Szczepkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dzierżawca nieruchomości, który posiada na niej własny pawilon handlowy, ma interes prawny do żądania podziału tej nieruchomości i ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu pod pawilonem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dzierżawca nieruchomości, który nie posiada do niej żadnego prawa rzeczowego (jest jedynie dzierżawcą gruntu i właścicielem posadowionego na nim pawilonu handlowego), nie ma interesu prawnego w żądaniu podziału nieruchomości. Interes prawny w rozumieniu art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przysługuje jedynie właścicielowi, współwłaścicielowi, użytkownikowi wieczystemu lub współużytkownikowi wieczystemu. Fakt posiadania własnego obiektu budowlanego na dzierżawionym gruncie oraz uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy nie stanowi o posiadaniu takiego interesu prawnego. W związku z tym postępowanie w sprawie podziału nieruchomości należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Z. K. złożył wniosek o podział nieruchomości stanowiącej własność gminy, którą dzierżawił, w celu wyodrębnienia działki pod swoim pawilonem handlowym i uzyskania prawa użytkowania wieczystego. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając brak interesu prawnego wnioskodawcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując, że dzierżawca nie posiada prawa rzeczowego do gruntu. Z. K. wniósł skargę do WSA, argumentując, że posiada własny pawilon handlowy na gruncie i uzyskał decyzję o warunkach zabudowy, co daje mu interes prawny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako niezasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie podziału nieruchomości , oddala skargę. WSA/wyr. 1 - sentencja wyroku
Z. K. 3 marca 2006 roku złożył wniosek o dokonanie podziału nieruchomości zabudowanej oznaczonej nr "[...]", położonej przy ul. "[...]" w "[...]" i wyodrębnienie z przedmiotowej nieruchomości działki znajdującej się pod garażem – pawilonem handlowym, należącym do wnioskodawcy oraz o oddanie gruntu znajdującego się pod dzierżawionym przez wnioskodawcę garażem – pawilonem handlowym w użytkowanie wieczyste, po dokonaniu podziału przedmiotowej nieruchomości.
Decyzją z dnia "[...]" roku, "[...]" Burmistrz Miasta umorzył postępowanie dotyczące podziału działki o numerze geodezyjnym "[...]" przy ulicy "[...]" w "[...]", w celu wydzielenia oddzielnej działki, na której posadowiony jest boks garażowy, będący własnością Z. K.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że Z. K. jest dzierżawcą fragmentu działki o nr "[...]" położonej przy ul. "[...]", na której posadowiony jest boks garażowy będący jego własnością. Zgodnie z art. 97 ust. 1 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami podmiotem uprawnionym do żądania wszczęcia postępowania podziałowego jest osoba prawna lub fizyczna mająca interes prawny
w dokonaniu podziału ewidencyjnego. Organ uznał, że Z. K. nie ma interesu prawnego w żądaniu przeprowadzenia takiego postępowania, zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Z. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" roku, znak "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 97 ust. 1 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Stronami postępowania o podział nieruchomości nie są osoby, które nie mają do niej żadnego tytułu prawnego, lecz zainteresowane są uzyskaniem użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu.
Kolegium wskazało, że właścicielem działki o numerze "[...]" przy ul. "[...]" jest Gmina Miejska. Działka ta powstała w wyniku podziału działki nr "[...]". W dniu "[...]" roku pomiędzy Burmistrzem Miasta oraz Z. K. została zawarta umowa dzierżawy terenu stanowiącego własność miasta "[...]" położonego przy ul. "[...]", pozostającego w zabudowie ciągłej garaży, z przeznaczeniem na działalność – pośrednictwo handlowe. Zatem Z. K. nie dysponuje żadnymi prawami rzeczowymi do nieruchomości, a w związku z tym stanowisko organu I instancji dotyczące braku interesu prawnego wnioskodawcy w żądaniu podziału nieruchomości jest w pełni uzasadnione.
Odnośnie żądania przekazania nieruchomości w użytkowanie wieczyste gruntu stanowiącego własność gminy, Kolegium wyjaśniło, że decyzja w tej sprawie leży wyłącznie do gestii gminy i nie jest w tym zakresie przewidziany administracyjny tryb postępowania, a jedynie zawarcie umowy cywilnoprawnej.
Na powyższą decyzję Z. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zgodnie ze złożonym 3 marca 2006 roku wnioskiem. Zaskarżonej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że organ nie rozpoznał przedmiotowej sprawy co do istoty z uwzględnieniem szczególnej sytuacji w jakiej znajduje się skarżący.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organy obu instancji nie wzięły pod uwagę, iż na przedmiotowej nieruchomości znajduje się pawilon handlowy (określany przez organy jako garaż) będący jego własnością. Ponadto Burmistrz Miasta decyzją z dnia "[...]" roku nr "[...]" ustalił warunki zabudowy przedmiotowej nieruchomości, a zatem skarżącemu została udzielona zgoda na rozbudowę pawilonu handlowego stanowiącego jego własność. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, ma on interes prawny w dokonaniu podziału nieruchomości oznaczonej numerem "[...]" położonej przy ul. "[...]" w "[...]", a w szczególności ma interes prawny w ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości znajdującej się pod pawilonem handlowym.
W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wyjaśnił, że rozstrzygając przedmiotową sprawę miał na względzie fakt, że na działce oznaczonej numerem "[...]" posadowiony jest budynek, określony w rozstrzygnięciach jako garaż, a przez skarżącego – pawilon handlowy (co nie ma wpływu na istotę rozstrzygnięcia). Fakt posiadania budynku na określonym terenie pozostającym w dzierżawie nie stanowi o tym, że dany podmiot ma interes prawny w żądaniu podziału nieruchomości, gdyż w dalszym ciągu nie dysponuje prawem rzeczowym do danej nieruchomości a legitymację do żądania podziału nieruchomości daje jedynie dysponowanie prawem rzeczowym do nieruchomości. Jednocześnie okoliczność, że zostały ustalone przez organ I instancji warunki zabudowy przedmiotowej nieruchomości nie stanowi o sprzeczności działania organu, czy też o posiadaniu interesu prawnego w żądaniu dokonania podziału. Warunkiem uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest dysponowanie tytułem prawnym do nieruchomości, a sama decyzja stanowi o tym, że na danym terenie może zostać zrealizowana określona inwestycja przy zachowaniu warunków określonych w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 3 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny właściwy jest do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Decyzja taka jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 cyt. ustawy.
W przedmiotowej sprawie badając zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów przy rozpoznawaniu sprawy.
Przedmiotowa sprawa dotyczy umorzenia postępowania w sprawie podziału działki o numerze "[...]" przy ul. "[...]" w "[...]" będącej własnością Gminy Miejskiej, która jest dzierżawiona przez Z. K. na podstawie umowy zawartej dniu "[...]" z Burmistrzem Miasta i na której znajduje się pawilon handlowy będący własnością Z. K. Skarżący złożył wniosek o podział przedmiotowej nieruchomości, gdyż chce uzyskać prawo do użytkowania wieczystego gruntu, na którym znajduje się pawilon handlowy będący jego własnością.
Zgodnie z art. 97 ust. 1 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm.) podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Zatem o podział nieruchomości może wystąpić jej właściciel (współwłaściciel, użytkownik wieczysty, a także współużytkownik wieczysty), gdyż tylko te podmioty są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa. Tylko te podmioty mają interes prawny, aby żądać czynności organu.
Natomiast "stronami postępowania o podział nieruchomości nie są osoby, które nie mają do niej żadnego tytułu prawnego, lecz są zainteresowane uzyskaniem użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu. Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony" (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 roku,
I SA 1710/00, niepubl., wyrok NSA z dnia 12 września 2001 roku, II SA/Gd 941/99 ONSA 2002/4/155 ). Podobnie w wyroku z dnia 21 października 1999 roku, I SA 285/99 (niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że osoba nie będąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nie może być stroną postępowania podziałowego
Skarżący występując z wnioskiem o podział nieruchomości nie miał żadnego prawa rzeczowego do nieruchomości, a fakt, że między nim a Burmistrzem Miasta zawarto była umowa dzierżawy nie daje mu praw strony w postępowaniu podziałowym. O tym, czy określanemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony, przesądzają przepisy prawa materialnego. "Interes prawny wyrażać się winien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa" (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 roku, I SA 1710/00, niepubl.).
Sąd podzielił stanowisko organu II instancji, że fakt posiadania pawilonu handlowego przez skarżącego na określonym terenie pozostającym w dzierżawie nie stanowi o tym, że skarżący ma interes prawny w żądaniu podziału nieruchomości, gdyż w dalszym ciągu nie dysponuje on prawem rzeczowym do działki o numerze "[...]" przy
ul. "[...]" w "[...]".
Również wydanie przez Burmistrza Miasta w dniu "[...]" roku decyzji nr "[...]" ustalającej na wniosek Z. K. warunki zabudowy inwestycji polegającej na nadbudowie modernizacyjnej nad budynkiem garażowym, posadowionym na fragmencie działki o numerze geodezyjnym "[...]" przy ul. "[...]" w "[...]" nie oznacza, że skarżący posiada interes prawny w żądaniu dokonania podziału nieruchomości o numerze "[...]" powstałej w wyniku podziału działki nr "[...]". Uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak trafnie podniosło Kolegium, nie jest uzależnione od dysponowania tytułem prawnym do nieruchomości, a decyzja o warunkach zabudowy stanowi o tym, że na danym terenie może zostać zrealizowana określona inwestycja przy zachowaniu warunków określonych w tej decyzji.
Zasadnie zatem organy obu instancji uznały, że ponieważ skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie podziału działki o numerze "[...]" przy ul. "[...]" w "[...]" i nie może domagać się podziału tej nieruchomości, to wszczęte postępowanie w sprawie podziału nieruchomości należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło