II SA/Ol 540/19
PostanowienieWSA w Olsztynie2019-09-09
Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji (wójt gminy) posiada legitymację procesową do zaskarżenia decyzji organu drugiej instancji (samorządowego kolegium odwoławczego) w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia?Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji, w tym przypadku Wójt Gminy P., nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia decyzji organu drugiej instancji. Wynika to z faktu, że organ administracji publicznej, rozstrzygający indywidualne sprawy, nie jest podmiotem posiadającym własny interes prawny w kwestionowaniu orzeczenia organu odwoławczego. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w indywidualnej sprawie wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym lub sądowoadministracyjnym.Stan faktyczny
Gmina P. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E., która uchyliła decyzję Wójta Gminy P. odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na budowę fermy indyków i sama określiła te uwarunkowania. Gmina żądała uchylenia decyzji Kolegium. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę Gminy P. i zwrócono stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 września 2019 r. sprawy ze skargi Gminy P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia "[...]", Rep. "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł (dwieście złotych). WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. uchyliło decyzję Wójta Gminy P. z dnia "[...]" dotyczącą odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy indyków na działkach o nr ewidencyjnych "[...]" oraz "[...]", w miejscowości C., gmina P. Ponadto Kolegium orzekło co do istoty sprawy poprzez określenie - na wniosek inwestora środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy indyków, na działkach o nr ewidencyjnych "[...]" oraz "[...]", w miejscowości C., gmina P.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Gmina P., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia.
Stosownie do art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Nie można natomiast wskazać podstaw do wykazania interesu prawnego organu administracji pierwszej instancji do kwestionowania przed sądem administracyjnym orzeczeń organu odwoławczego. Organ administracji, rozstrzygający indywidualne sprawy z zakresu administracji publicznej nie jest podmiotem posiadającym własny interes prawny w zaskarżeniu orzeczenia organu drugiej instancji.
Jak wynika bowiem z przytoczonej regulacji prawnej, podstawą uzyskania legitymacji procesowej strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest przede wszystkim posiadanie interesu prawnego. Z uwzględnieniem tego właśnie kryterium należy też ocenić, czy Wójt Gminy P. jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Żaden przepis szczególny nie przewiduje bowiem takiej kompetencji dla tego podmiotu.
Mając na względzie ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, który należy podzielić także w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, że organ I instancji (w tym przypadku Gmina P. reprezentowana przez Wójta) nie ma legitymacji do kwestionowania przed sądem administracyjnym rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
Przyjąć należy, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w indywidualnej sprawie w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, czy sądowoadministracyjnym. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie stron postępowania znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek. Co więcej, w zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej nie jest on /ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki/ uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez samorząd terytorialny uzasadnia ograniczenie jego dominium (zob. uchwałę NSA z 19 maja 2003r., sygn. akt OPS 1/03, ONSA 2003, nr 4, poz. 115 oraz postanowienie NSA z 20 listopada 2007r., sygn. akt I OSK 1649/07, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Warto zwrócić uwagę, że w uchwale NSA z dnia 16 lutego 2016 r., I OPS 2/15 podjętej w składzie 7 sędziów przyjęto, że powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta.
Podobnie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wskazuje się, że przyznanie jednostce samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w I instancji, uprawnienia do wniesienia w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego mogłoby podważać zaufanie do organów władzy publicznej, że będą one działać zgodnie z prawem dla realizacji dobra wspólnego. Jednostki te nie mają bowiem własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mogłyby dochodzić w relacjach z administrowanymi (zob. wyrok TK z 29 października 2009r., sygn. akt K 32/08, OTK 2009, nr 9, poz. 139).
Skoro Wójt Gminy P. nie posiada legitymacji do zainicjowania kontroli sądowoadministracyjnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako organu II instancji w niniejszej sprawie, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., skargę należało odrzucić. O zwrocie wpisu orzeczono w oparciu o przepis art. 231 § 1 pkt 1) p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło