II SA/Ol 541/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata J.D. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi S.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia przyznać adwokatowi J.D. wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w kwocie 240 zł netto powiększonej o należny podatek VAT. W wyniku rozpoznania wniosku S.K., złożonego po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyroku z dnia 2 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Ol 541/07, oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", Nr "[...]", Referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 9 października 2007 r., sygn. akt II SA/Ol 541/07, przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. Na podstawie tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka w O., wyznaczyła dla skarżącej jako pełnomocnika z urzędu – adwokata J.D. W dniu 14 listopada 2007 r. S.K. udzieliła wskazanemu adwokatowi pełnomocnictwa do jej reprezentowania przed sądami administracyjnymi w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 541/07. Zgodnie z treścią tego pełnomocnictwa upoważnia ono do udzielania substytucji. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Ol 541/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu, złożonego osobiście przez skarżącą wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wskazanego wyżej wyroku, odmówił sporządzenia jego uzasadnienia. W dniu 23 listopada 2007 r. (data nadania pocztowego) adwokat A.T. złożył opinię o braku podstaw do złożenia wniosku: o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wskazanego wyżej wyroku ewentualnie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia i w konsekwencji o braku podstaw do wzruszenia tego wyroku. Adwokat wniósł jednocześnie o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu na rzecz adwokata J.D., oświadczając, iż nie zostały one uiszczone ani w całości ani w części. Do opinii załączone zostało pełnomocnictwo substytucyjne z dnia 17 listopada 2007 r. do zastępowania adwokata J.D. przed sądami administracyjnymi w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 541/07 przez adwokata A.T. Wobec braku ograniczenia zakresu umocowania do podejmowania określonych tylko czynności w sprawie uznano, iż obejmuje ono umocowanie także do złożenia wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Zauważyć należy, iż w przedmiotowej opinii pełnomocnik substytucyjny błędnie oznaczył sygn. akt sprawy, w której wydany został wskazany wyżej wyrok, jednakże mając na uwadze treść jej uzasadnienia uznać należy, że błąd ten stanowi wyłącznie oczywistą omyłkę. W świetle art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), adwokat wyznaczony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stawki minimalne w pierwszej instancji wynoszą: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 6, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 600 zł, c) w innej sprawie – 240 zł. Stawki minimalne w drugiej instancji określone zostały w § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a)-d) rozporządzenia. Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, przedmiotową opłatę sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (§ 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia). Wynagrodzenie, o którym stanowi art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może być przyznane pełnomocnikowi wyłącznie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. W niniejszej sprawie, mając na uwadze etap postępowania sądowego, na jakim podjęte zostały przez pełnomocnika czynności procesowe, stwierdzić należy, iż do ustalenia wysokości wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy mają zastosowanie stawki minimalne określone w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a konkretnie, z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy, stawka minimalna z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia w wysokości 240 zł. Zauważyć jednocześnie należy, iż normodawca w odróżnieniu od zapisów § 18 ust. 1 pkt 1 lit. b) i pkt 2 lit. a)-c) rozporządzenia nie określił we wskazanym wyżej przepisie konkretnych czynności procesowych, za które przysługuje wskazana wyżej stawka minimalna. Przyjąć zatem należy, iż opłata w wysokości tej stawki przysługuje adwokatowi z urzędu niezależnie od tego na jakim etapie postępowania przed Sądem I instancji został ustanowiony oraz niezależnie od rodzaju podjętych przez niego czynności procesowych, o ile oczywiście polegały one na faktycznym udzieleniu stronie pomocy prawnej. Mając zaś na uwadze treść § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia, stwierdzić należy, iż do czynności tych można zaliczyć nie tylko sporządzenie i wniesienie skargi oraz różnego rodzaju pism w postępowaniu przed Sądem I instancji, lecz również opinii o braku podstaw do ich wniesienia. Żądanie przyznania opłaty za czynności adwokackie w podwyższonej wysokości powinno być natomiast w każdym przypadku uzasadnione okolicznościami o których mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie zasadne jest przyznanie adwokatowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w kwocie 240 zł powiększonej o należny podatek VAT. We wniosku o zasądzenie kosztów pomocy prawnej brak jest bowiem jednoznacznego wykazania niezbędnych wydatków, jakie ewentualnie poniósł ten adwokat i ich wysokości. Tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.