II SA/Ol 542/13
PostanowienieWSA w Olsztynie2013-09-03
Skład orzekający: Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu dotyczące ustalenia opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, oparte na przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Pismo organu dotyczące ustalenia opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, oparte na przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie stanowi decyzji administracyjnej ani aktu prawnego z zakresu administracji publicznej. Jest to kwestia o charakterze cywilnoprawnym, podlegająca właściwości sądu powszechnego, a nie sądu administracyjnego. W związku z tym skarga na takie pismo jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
A.T. złożyła skargę na pismo Prezydenta Miasta dotyczące ustalenia opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste działki za rok 1993. Organ uznał, że pismo to nie jest decyzją administracyjną, a kwestia opłaty ma charakter cywilnoprawny. Strona skarżąca argumentowała, że treść pisma decyduje o jego charakterze, a nie forma, i domagała się merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Sąd administracyjny uznał skargę za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 3 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.T. na pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podwyższenia opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste działki postanawia odrzucić skargę. WSA/pos.1- sentencja postanowienia
Pismem z dnia [...] Nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Naczelnik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w E., przesłał R.T. oświadczenie Zarządu Miasta w sprawie ustalenia opłaty za wieczyste użytkowanie działki nr [...] o powierzchni 0,0310 przy ul. [...], księga wieczysta nr Kw [...] stwierdzając, że aktualizowana wartość działki stanowi: 49600 tyś. zł, zaś opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego za rok 1993 wynosi 124000 zł. Wyjaśniono, że opłaty tej należy dokonać do dnia 31 marca 1993 r. Jako podstawę prawną wskazano art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości (tj. z 1991 r. Dz. U. Nr 30, poz. 127).
W dniu 31 maja 2013 r. (data nadania przesyłki w Urzędzie Pocztowym) A.T. złożyła, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skargę na powyższe pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wnosząc o stwierdzenie niezgodności z prawem decyzji administracyjnych podjętych przez organ administracyjny miasta E. usankcjonowanych m.in. pismem z dnia [...] nr [...]. Zarzuciła, że wobec odmowy wszczęcia postępowania przez Kolegium oraz merytorycznego ustosunkowania się do jej wniosku z dnia 27 stycznia 2013 r., w którym wnosiła o stwierdzenie nieważności m.in. wskazanego pisma z dnia [...], wnosi obecnie aby sąd administracyjny merytorycznie rozpoznał wskazane pismo. Kolegium uznało się za niewłaściwe do rozpoznania jej sprawy, bowiem kwestionowane pismo stanowiło wyraz "woli" organu, nie było zaś decyzją administracyjną. Nie godząc się z takim stanowiskiem strona wskazała, że stosownie do art. 222 Kpa o tym, czy pismo ma charakter decyzji administracyjnej decyduje treść pisma, nie zaś jego zewnętrzna forma.
W odpowiedzi na skargę , działający z upoważnienia Prezydenta Miasta pełnomocnik, wniósł o jej oddalenie, gdyż podstawę kwestionowanego pisma stanowiły zapisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości, z których wynika, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego oraz wszelkie kwestie z nim związane, w tym ustalenie opłaty rocznej za użytkowanie są regulacjami cywilnoprawnymi a nie administracyjnoprawnymi. W tym przedmiocie postępowanie administracyjne nie mogło być prowadzone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.
Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądownictwa administracyjnego jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości Sądu, bowiem dotyczy działalności organów administracji publicznej, skargę wniesie uprawniony podmiot po wyczerpaniu środków zaskarżenia oraz, gdy spełnia ona wymogi formalne i zostanie złożona w terminie.
W niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna.
W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. z 2012 r. Dz. U. poz 270, ze zm) zwanej dalej: ustawą ppsa. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne,
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo które kończą postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy ppsa.).
Powyższa regulacja stanowi określenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych i wynika z przepisów art. 175 ust. 1 i art. 177 Konstytucji RP. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, iż wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe, zaś drugi przepis wskazuje, iż sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych do właściwości innych sądów. Oznacza powyższe, że jako zasadę ustanowiono generalne domniemanie właściwości sądownictwa powszechnego w rozstrzyganiu wszelkich spraw z zakresu wymiaru sprawiedliwości, natomiast wyjątkiem są sprawy, które ustawowo zostały zastrzeżone do właściwości innych sądów, w tym sądownictwa administracyjnego.
Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest pismo Prezydenta Miasta z dnia [...], którym przedstawiono oświadczenie Zarządu Miasta w kwestii ustalenia nowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste obowiązujące w 1993 r. za działkę nr [...] położoną przy ul. [...] w E. Instytucja aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej była uregulowana wówczas w art. 43 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127). Stosownie do treści art. 43 ust. 1 tej ustawy opłaty za użytkowanie wieczyste i zarząd gruntów nie zabudowanych i zabudowanych mogą być, na skutek zmiany wartości gruntów, aktualizowane w okresach nie krótszych niż jeden rok, przy czym aktualizacji opłaty dokonuje się na podstawie oszacowania wartości gruntów przez osoby, o których mowa w art. 38 ust. 1, według stanu na dzień oszacowania i przy zastosowaniu dotychczasowej stawki procentowej - ust. 2 tego przepisu. Oświadczenie takie o aktualizacji ceny gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste gruntu nie stanowi decyzji administracyjnej ani aktu prawnego zarządu gminy z zakresu administracji publicznej i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego - por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 1992 r. sygn. SA/Wr 1321/91 opublikowane w ONSA 1992/1/18.
Sprawa bowiem z zakresu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oraz aktualizacji opłat związanych z ustanowieniem tego prawa na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości nie stanowi sprawy administracyjnej lecz sprawę o charakterze cywilnoprawnym, dla rozpoznania której właściwym jest sąd powszechny.
Wobec powyższego stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy ppsa. skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło