II SA/Ol 545/19

WyrokWSA w Olsztynie2019-10-15

Skład orzekający: Adam Matuszak, Bogusław Jażdżyk, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata stała za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do ziemi (rowów melioracyjnych) powinna być naliczana na podstawie przepisów Prawa wodnego z 2017 r., jeśli pozwolenie wodnoprawne zostało wydane na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy, a wody te ostatecznie trafiają do wód?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata stała za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych jest należna, nawet jeśli część wylotów prowadzi do ziemi (rowów melioracyjnych), pod warunkiem, że wody te ostatecznie trafiają do wód i są ujęte w systemy kanalizacji deszczowej lub zbiorczej. Pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie poprzedniej ustawy zachowuje moc, a nowe przepisy Prawa wodnego z 2017 r. nakładają obowiązek ponoszenia opłat za usługi wodne, w tym za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód, jeśli są one ujęte w odpowiednie urządzenia wodne.
Stan faktyczny
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która określiła opłatę stałą za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych. GDDKiA kwestionowała zasadność naliczenia opłaty, argumentując, że część wód jest odprowadzana do ziemi (rowów melioracyjnych), a nie bezpośrednio do wód, co według niej wyłącza obowiązek ponoszenia opłaty stałej na gruncie Prawa wodnego z 2017 r. Organ administracji uznał, że opłata jest należna, ponieważ wody te ostatecznie trafiają do wód i są ujęte w systemy kanalizacji deszczowej, a pozwolenie wodnoprawne z 2013 r. zachowuje moc.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant referent Małgorzata Gaida po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2019 roku sprawy ze skargi Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie opłaty za usługi wodne oddala skargę. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w "[...]"wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w "[...]"z 13 maja 2019r., nr "[...]"którą określono Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w "[...]"opłatę stałą w wysokości 5557 zł za odprowadzenie do wód: wód opadowych lub roztopowych, za okres od dnia 1 stycznia 2019r. do dnia 31 grudnia 2019r. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z 15 kwietnia 2013r., nr "[...]", Marszałek Województwa "[...]"udzielił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziałowi w "[...]"Olsztynie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej "[...]"określając, że wody z obszaru ciągu drogi - 11 zlewni są wprowadzane do rzeki, ziemi, potoku. Odprowadzenia wód opadowych i roztopowych z ciągu drogi odbywać się będzie: - wylotem W1 do rzeki "[...]"ze zlewni nr 1 o pow. 3,94ha w ilości Qmax = 1038,5 l/s, - wylotem W2 do rzeki "[...]"ze zlewni nr 2 o pow. 6,88ha w ilości Qmax = 1296,1 l/s, - wylotem W3 do ziemi (rowu szczegółowego R-2, "[...]") ze zlewni nr 3 o pow. 0,83ha w ilości Qmax = 155,15 l/s, - wylotem W4 do ziemi (rowu szczegółowego R-1, "[...]") ze zlewni nr 4 o pow. 4,09ha w ilości Qmax = 748,9 l/s, - wylotem W5 do rzeki "[...]"ze zlewni nr 5 o pow. 2,80ha w ilości Qmax = 512,0 l/s, - wylotem W6 do rzeki "[...]"ze zlewni nr 6 o pow. 1,80ha w ilości Qmax = 325,6 l/s, - wylotem W7 do ziemi (rowu szczegółowego R-B1, Pęciszewo) ze zlewni nr 7 o pow. 2,36ha w ilości Qmax = 432,1 l/s, - wylotem W8 do potoku "[...]"ze zlewni nr 8 o pow. 2,82ha w ilości Qmax = 516,3 l/s, - wylotem W9 do ziemi (rowu szczegółowego R-B, "[...]") ze zlewni nr 9 o pow. 0,63ha w ilości Qmax = 137,3 l/s, - wylotem W10 do ziemi (rowu szczegółowego R-B, "[...]") ze zlewni nr 10 o pow. 2,65ha w ilości Qmax = 473,7 l/s, - wylotem W11 do rzeki "[...]"ze zlewni nr 11 o pow. 2,52ha w ilości Qmax = 454,1 l/s. Pismem z 16 kwietnia 2019r., stanowiącym informację roczną ustalającą wysokość opłaty stałej za usługi wodne "[...]", Dyrektor Zarządu Zlewni w "[...]"Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: PGWWP lub organ), na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz.U. z 21018, poz.2268), ustalił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w "[...]" (dalej jako: GDDKiA lub skarżąca), za okres 1 stycznia 2019r. - 31 grudnia 2019r. opłatę stałą w wysokości 5557 zł, za odprowadzanie do wód: wód opadowych lub roztopowych. Ustalając opłatę organ wskazał, że jej wysokość została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej 2,50 zł, czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 365 dni i maksymalnej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzonych na podstawie pozwoleniu wodnoprawnego w ilości 6089,7 m³/s. Wskazano, że opłatę należy uiścić w czterech ratach w wysokości po 1389,25 zł W złożonej od tej informacji reklamacji, GDDKiA podniosła, że opłatę za usługę wodną uiszcza się, stosownie do art. 268 ust. 1 pkt 3a oraz art. 271 ust. 1 pkt 3a ustawy z 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017r. poz. 1566, z późn.zm) dalej jako: p.w., za odprowadzanie do wód: wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemu kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych. Wskazano, że w przypadku ustalonej opłaty rocznej naliczonej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z 15 kwietnia 2013r. dotyczącego odcinka drogi krajowej "[...]"odprowadzanie wód następuje wylotami W3, W4, W7, W9, W10, gdzie wody opadowe odprowadzane są do ziemi. W związku z tym należna opłata winna być ustalona z pominięciem maksymalnej ilości wód pochodzących z tych wylotów. Skarżoną decyzją z 13 maja 2019r., Dyrektor Zarządu Zlewni w "[...]"Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 1 pkt 3 lit. a), art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 Prawa wodnego, określił GDDKiA Oddział w "[...]", za okres 1 stycznia 2019r. - 31 grudnia 2019r., opłatę stałą w wysokości 5557 zł za odprowadzanie do wód: wód opadowych lub roztopowych. Organ uznał, że opłatę stałą za usługi wodne ustala się na podstawie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, przy czym odnosząc się do złożonej reklamacji wyjaśniono, że wody opadowe i roztopowe są wprawdzie odprowadzane do rowów melioracyjnych, lecz następnie są odprowadzane do wód. Wskazano, że GDDKiA korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z 15 kwietnia 2013r. na wprowadzanie do wód: wód opadowych i roztopowych w ilości 6089,7 l/s, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 p.w. jest obowiązana ponosić opłatę za usługi wodne. Określenia wysokości opłaty stałej dokonano w oparciu o art. 271 ust. 4 pkt 1 p.w. oraz § 6 rozporządzenia z 22 grudnia 2017r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502) dalej jako: rozporządzenie z 22.12.2017r., z którego wynika, że jednostkowa stawka opłaty za odprowadzanie do wód: wód opadowych lub roztopowych w formie opłaty stałej wynosi 2,50 zł za 1 m³/s określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość wód odprowadzanych do wód z otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzenia odpadów atmosferycznych. W skardze, złożonej do tut. Sądu, GDDKiA wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu poniesionych z tego tytułu kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego tj. - art. 16 pkt 65a, art. 267 pkt 1, art. 268 ust. 1 pkt 3a, art. 270 ust. 1 i ust. 11, art. 271 ust 1 pkt 3a i ust. 4 pkt 1, art. 298 pkt 1, art. 389 pkt 1 i 6 prawa wodnego, przez błędną ocenę, i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w tym: a) że w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały podstawy do określenia skarżącej opłaty stałej za usługi wodne na podstawie pozwolenia wodnoprawnego Marszałka "[...]"z 15 kwietnia 2013r. (dalej jako: pozwolenie z 15.04.2013r.); b) że wody opadowe i roztopowe wylotami W3, W4, W7, W9 i W10 odprowadzane są do wód, w sytuacji, gdy z pozwolenia z 15.04.2013r. wynika, że wylotami tymi wody opadowe i roztopowe są odprowadzane do ziemi - odpowiednio rowów melioracyjnych szczegółowych; c) że wskazana w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalna ilość wód wyrażona w l/s jest odprowadzana do wód, podczas gdy z tego pozwolenia wodnoprawnego wynika, że nie wszystkie wyloty dotyczą odprowadzania do wód, gdyż odprowadzają wodę także do ziemi (wylotami W3, W4, W7, W9 i W10); d) że wody opadowe i roztopowe odprowadzane do rowów melioracyjnych, następnie odprowadzane do wód, podczas gdy nie zostało to wskazane w pozwoleniu wodnoprawnym oraz nie została określona maksymalna ilość wód opadowych i roztopowych wprowadzanych do wód. 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: a) art. 6, 7, 8, 9, 11, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r. poz. 2096 t.j.), dalej jako: k.p.a., przez niedokonanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu uzyskania w wyniku postępowania takiego obrazu faktycznego, który jest zgodny z rzeczywistością i znajduje uzasadnienie w świetle obowiązującego stanu prawnego oraz nałożenie na skarżącego obowiązku ponoszenia opłaty za usługi wodne, mimo niezaistnienia przesłanek obowiązek ten warunkujących; - art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie; - art. 107 § 1 i 3 oraz art. 11 k.p.a., poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą w reklamacji, nie zawarcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia umotywowanej oceny stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz brak wskazania, jaki związek zachodzi pomiędzy tą oceną a treścią rozstrzygnięcia, w tym nieprzedstawienie sposobu wyliczenia wysokości opłaty stałej w odniesieniu do poszczególnych wylotów jak i w całości Skarżąca wskazała nadto, że pozwolenie wodnoprawne, na podstawie którego ustalono opłatę stałą, zostało wydane w oparciu o poprzednio obowiązującą ustawę z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (dalej jako: Prawo wodne z 2001r.), która utraciła moc w związku z wejściem w życie ustawy Prawo wodne z 20 lipca 2017r. Zgodnie z art. 545 ust. 7 p.w., pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują moc. Wskazano, że w poprzedniej ustawie wody opadowe lub roztopowe mieściły się w pojęciu ścieków, ze wskazaniem, iż chodziło o ich wprowadzanie do wód lub do ziemi (art. 9 ust. l pkt 14 lit. c Prawo wodne z 2001r.). Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1 tej ustawy pozwolenie wodnoprawne było wymagane na szczególne korzystanie z wód, przez które zgodnie z art. 37 pkt 2 ustawodawca definiował wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Natomiast zgodnie z art. 389 pkt 1 p.w., pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne. Ustawodawca w art. 35 ust. 3 pkt 7 określając katalog usług wodnych wyraźnie wskazał, że w odniesieniu do wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, dotyczy to odprowadzania do wód lub do urządzeń wodnych. Zatem zostały zaznaczone te sposoby odprowadzania jako odrębne, bez przywołania sposobu ich odprowadzania do ziemi. Mając przy tym na uwadze, że w nowej ustawie dokonano zdefiniowania urządzeń wodnych (art. 16 pkt 65 lit. a p.w.), gdzie wskazano wyraźnie na kanały i rowy, nie można przyjąć, że dotychczasowy sposób rozróżnienia na odprowadzanie wód do ziemi odpowiada i jest tożsamy z odprowadzaniem ich do wód w myśl nowej ustawy, a obowiązek ponoszenia opłaty stałej na gruncie nowej ustawy został przypisany jedynie w odniesieniu do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do wód. Mając na uwadze wydane pozwolenie wodnoprawne dotyczące odprowadzania wód opadowych i roztopowych zarówno do rzeki (wyloty W1, W2, W5, W6, W8 i W11), jak i do ziemi (W3, W4, W7, W9 i W10), brak jest podstaw prawnych do uznania, że wymienione w nich dwa odrębne sposoby odprowadzania wód, aktualnie stanowią odprowadzanie wyłącznie do wód, z czym wiąże się obowiązek ponoszenia opłaty stałej. Nadto, skarżąca wskazała, że organ nie przedstawił sposobu rozliczenia elementów stanowiących o wysokości opłaty stałej, nie podał szczegółowych elementów w odniesieniu do ilości wód odprowadzanych z poszczególnych wylotów określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w "[...]"Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o oddalenie skargi. W ocenie organu, skarżąca korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Na jego podstawie uzyskała uprawnienie do wprowadzania do wód i do ziemi (a faktycznie do rowu melioracyjnego) oczyszczonych wód opadowych i roztopowych poprzez 11 wlotów. Oznacza to, że zgodnie z art. 298 pkt 1 p.w. została zobowiązana do ponoszenia opłaty za usługi wodne. Opłata stała za usługi wodne jest ściśle powiązana z pozwoleniem wodnoprawnym. Oznacza to, że każdy podmiot legitymujący się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym jest obowiązany do ponoszenia opłaty stałej za usługi wodne. Opłata stała stanowi swego rodzaju rekompensatę za gotowość środowiska naturalnego do przyjęcia wód opadowych i roztopowych określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Odnośnie do zarzutu, że odprowadzenie wód opadowych i roztopowych w jej przypadku odbywa się do ziemi wskazano, że strona skarżąca nie ma racji, bowiem odprowadzenie takich wód następuje m.in. do rowów melioracyjnych stanowiących urządzenia wodne. Rów jest bowiem urządzeniem wodnym służącym do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów - art. 16 pkt 65 p.w. Zatem zrzut wody opadowej i roztopowej wylotami W3, W4, W7, W9 i W10 wpływa na kształtowanie zasobów wodnych na danym terenie i na korzystanie z zorganizowanego sytemu odwadniania. Ostatecznie co wynika, z wydanego pozwolenia wodnoprawnego wody z wylotów wskazanych wyżej trafią ostatecznie do wód, a nie do ziemi, jak twierdzi skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018r., poz. 2107 ze. zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302), dalej jako: p.p.s.a., sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, to jest jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją organ określił opłatę stałą za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód za okres od 1 stycznia 2019r. do dnia 31 grudnia 2019r. w wysokości 5557 zł, płatną w czterech kwartalnych ratach. Kwestią sporu w niniejszej sprawie jest jednak nie tylko wysokość naliczonej opłaty, ale zasadność jej naliczenia w oparciu o posiadane pozwolenie wodnoprawne z 15.04.2013r., w którym dopuszczono odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód oraz do ziemi - rowu melioracyjnego (R-1, R-2, R-B1, R-B). Ustalając wskazaną opłatę organ oparł się na ostatecznej decyzji Marszałka "[...]"z 15 kwietnia 2013r., udzielającej skarżącej pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej "[...]". W decyzji tej określono maksymalną ilość odprowadzanych wód z podziałem na miejsca odprowadzenia z obszaru ciągu drogi 11 (jedenastoma) zlewniami: do rzeki "[...]", ziemi - rowów szczegółowych R-1, R-2, R-B1, R-B. Spływ wód opadowych i roztopowych z powierzchni drogi krajowej "[...]" odbywa się istniejącym systemem kanalizacji deszczowej. Przy czym odbiornikami podczyszczonych ścieków deszczowych są: "[...]"oraz rowy melioracyjne (R-1, R-2, R-B1, R-B). Wskazano, że przy właściwej eksploatacji systemu kanalizacji deszczowej i urządzeń podczyszczających wskaźniki zanieczyszczeń wód opadowych i roztopowych w punkcie ich zrzutu do odbiornika będą spełniały wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 24 lipca 2006r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska. Poza sporem pomiędzy stronami, pozostaje okoliczność, że inwestycja powyższa została zrealizowana, oraz iż wody opadowe i roztopowe w powierzchni drogi krajowej "[...]" na wskazanym wyżej odcinku odbywają się w sposób określony w wydanym pozwoleniu wodnoprawnym. Wskazać należy, że przedmiotowa opłata stała została ustalona w oparciu o przepisy ustawy z 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566 ze zm.) dalej: p.w. Wejście w życie tych przepisów było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy nr 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, ze zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275), dalej jako: Dyrektywa ramowa. W uzasadnieniu do projektu tej ustawy wskazano, że Dyrektywa ramowa podkreśla konieczność zastosowania instrumentów ekonomicznych w celu racjonalizacji użytkowania zasobów i wynikających z tego strat w środowisku. Zgodnie z art. 5 i art. 9 oraz załącznikiem III do Ramowej Dyrektywy Wodnej, kraje członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane do opracowania analiz ekonomicznych korzystania z wody dla każdego obszaru dorzecza z uwzględnieniem zwrotu kosztów usług wodnych, który opiera się w szczególności o zasadę "zanieczyszczający płaci"/"użytkownik płaci". Analiza zwrotu kosztów wymaga również uwzględnienia kosztów środowiskowych oraz zasobowych. Ponadto, państwa członkowskie mają zapewnić, że polityka opłat za wodę przewiduje odpowiednie działania zachęcające użytkowników do efektywnego wykorzystania zasobów wodnych i w ten sposób przyczynia się do osiągnięcia celów środowiskowych tej dyrektywy (Druk nr 1529 Rządowy projekt ustawy - Prawo wodne z 2017r.). Z art. 9 Dyrektywy ramowej wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. Zasadę tę ujęto w art. 9 ust. 3 p.w., zgodnie z którym gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. W związku z tymi zapisami, wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który ma się przyczynić do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości. Jednym z takich instrumentów - zgodnie z art. 267 pkt 1 p.w., są opłaty za usługi wodne, w tym stosownie do art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. c) p.w. za usługi w postaci odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Natomiast, stosownie do art. 270 ust. 11 p.w., opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Podnieść należy, że w przepisie art. 35 ust. 3 p.w. skatalogowano różne usługi wodne, wskazując w pkt 7, że jedną z nich jest odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Natomiast zgodnie z art. 35 ust. 1 p.w., usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd WSA w Gdańsku zawarty w wyroku 18 lipca 2018r., sygn. akt II SA/Gd 299/18 (orzeczenia dostępne na stronie Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA), gdzie wskazano, że definicja powyższa w odniesieniu do celu usług wodnych, odpowiada definicji zawartej w art. 2 pkt 38 Dyrektywy ramowej, zgodnie z którą usługi wodne oznaczają wszystkie usługi, które gospodarstwom domowym, instytucjom publicznym lub każdej działalności gospodarczej umożliwiają korzystanie z wód w określony sposób. W świetle powyższych przepisów wskazać należy, że definicja usług wodnych, z której nie wynikają wyraźnie kryteria pozwalające na zakwalifikowanie określonego korzystania z wód jako usługi wodnej, wymaga każdorazowego sprawdzenia, czy spełnione są kryteria określone w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017r., czyli cel usług wodnych, oraz czy dane korzystanie można zaliczyć do katalogu usług z art. 35 ust. 3. W ocenie Sądu, z treści art. 35 ust. 3 pkt 7 p.w., wynika, że usługa w postaci odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych jest nierozerwalnie związana z istnieniem otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych albo istnieniem systemów kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Konsekwentnie, z art. 268 ust. 1 pkt 3 p.w. wynika, że obowiązek poniesienia opłat za usługi wodne wiąże się z odprowadzaniem do wód - wód opadowych lub roztopowych uprzednio ujętych w oznaczone rodzaje urządzeń wodnych, tzn. w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej. Przez systemy kanalizacji deszczowej rozumie się zbiór urządzeń wodnych, takich jak kanały, rowy, rury, kolektory, przeznaczone do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych. Oznacza to również, że o ile opłata stała wiąże się ze skutkami opadów atmosferycznych, o tyle obowiązek jej ponoszenia dotyczy ściśle określonych sposobów odprowadzania wód opadowych lub roztopowych. Wynika z tego, że ustawodawca wyraźnie ograniczył zakres obowiązku ponoszenia odpłatności do odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych, wcześniej już ujętych w określone urządzenia wodne: kanalizacji deszczowej bądź systemy kanalizacji zbiorczej. Urządzenia te służą bowiem przechwytywaniu wód odpadowych lub roztopowych i ich dalszemu odprowadzaniu do wód. Warunkiem uznania urządzeń wodnych za urządzenia kanalizacji deszczowej bądź kanalizacji zbiorczej jest potwierdzenie, że zostały one wybudowane i oddane do użytku oraz, że funkcjonują realizując przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i dalszego ich odprowadzania do wód. Nadto, wskazać należy, że do uiszczania opłaty stałej zobowiązane są podmioty korzystające z usług wodnych - art. 298 pkt 1 p.w. Podstawę ustalenia wysokości opłaty w niniejszej sprawie stanowił art. 271 ust. 4 p.w. oraz § 6 rozporządzenia. Zgodnie z art. 271 ust. 4 p.w., wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód: 1) wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, 2) wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast - ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m³/s, odprowadzanych do wód. W rozpoznawanej sprawie organ przyjął jednostkową stawkę opłaty w wysokości 2,50 zł, ilość dni w roku - 365 oraz maksymalny zrzut określony w pozwoleniu wynoszący po przeliczeniu ze wszystkich jedenastu wylotów w wysokości 6,0897 m³/s. W ocenie Sądu, nie jest słuszne stanowisko skarżącej podniesione w skardze, że z uwagi na przewidziane w posiadanym pozwoleniu wodnoprawnym odprowadzanie podczyszczonych wód opadowych i roztopowych do wód oraz do ziemi, które wydane zostało w poprzednim stanie prawnym i na podstawie art. 545 ust. 7 p.w., zachowuje moc, co oznacza, że opłata stała ustalana w oparciu o art. 271 ust. 4 p.w. nie dotyczy odprowadzania wód opadowych i roztopowych do ziemi. Należy wskazać, że pogląd ten byłby akceptowalny, z uwagi na wyżej dokonaną wykładnię przepisów ustawy Prawo wodne z 2017r. co do braku obowiązku ponoszenia odpłatności za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do ziemi, jednak tylko w sytuacji ich faktycznego powierzchniowego odprowadzenia, gdzie następuje ich naturalna retencja w ziemi. Natomiast w każdym przypadku, gdy wody opadowe i roztopowe ujęte są w określone urządzenia wodne, jak w niniejszej sprawie, które z definicji służą dalszemu odprowadzeniu ich do wód, stanowi to okoliczność zobowiązującą do ponoszenia opłaty stałej za wskazaną usługę wodną. Z pozwolenia wodnoprawnego wynika, że odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej "[...]" z podziałem na miejsca odprowadzenia z obszaru ciągu drogi jedenastoma zlewniami odbywa się do "[...]"urządzeń wodnych rowów szczegółowych R-1, R-2, R-B1, R-B, przy czym następuje to przy pomocy istniejącego systemu kanalizacji deszczowej. Z tego względu, mimo że w posiadanym pozwoleniu wodnoprawnym z 15.04.2013r. wskazano, iż odprowadzanie z części wylotów takich wód nastąpi do ziemi, to faktycznie wody takie co wynika z uzasadnienia tej decyzji są odprowadzane do rowu szczegółowego, przez który stosownie do treści art. 16 pkt 47 p.w. rozumie się sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5m przy ujściu, oraz stanowią urządzenia wodne, o czym stanowi art. 16 pkt 65 lit. a) p.w. Sąd zatem podzielił stanowisko zaprezentowane w skarżonej decyzji, że ustalona opłata stała za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w oparciu o art. 271 ust. 4 p.w. winna być ustalona od wszystkich zlokalizowanych wylotów na odcinku drogi krajowej "[...]", którymi odprowadzana jest woda opadowa i roztopowa. Należy także wskazać, że ustalona odpłatność została prawidłowo wyliczona, od maksymalnej ilości wód ze wszystkich wylotów od W1 do W11 określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Podsumowując należy stwierdzić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ znajdują zupełne potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać, wbrew zarzutom skargi, za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji. Nie można też przyjąć, że ocena stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez organ naruszyła art. 7, art. 77, czy art. 80 k.p.a. Nie naruszono również zasad ogólnych postępowania wynikających z art. 6, 7, 8 i art. 11 k.p.a. Z treści powołanych przepisów wynika przede wszystkim to, że organ administracji publicznej podejmuje niezbędne czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w sposób wyczerpujący zbiera i rozpatruje cały materiał dowodowy oraz ocenia na podstawie materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Przepisy te statuują m.in. zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznaczają one organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego, organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższe reguły zostały w rozpoznawanej sprawie zachowane. W związku z powyższym Sąd uznał, że zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło