II SA/Ol 547/18
PostanowienieWSA w Olsztynie2018-08-07
Skład orzekający: Krzysztof Nesteruk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest rodziną zastępczą i otrzymuje świadczenia celowe na dzieci, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli jej dochód netto wynosi 3931,53 zł, ale znaczna jego część nie może być przeznaczona na koszty postępowania sądowego?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ skarżąca, jako rodzina zastępcza, jest ustawowo zwolniona z obowiązku ich uiszczania. Wnioskowi o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należało natomiast przychylić, gdyż skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść związanych z tym kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Świadczenia na dzieci mają charakter celowy i nie mogą być przeznaczane na koszty postępowania sądowego.Stan faktyczny
Skarżąca, będąca rodziną zastępczą, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Skarga dotyczyła decyzji odmawiającej przyznania środków na dofinansowanie zakupu nowego pieca c.o. Skarżąca wskazała na swoją niepełnosprawność i trudną sytuację finansową, przedstawiając szczegółowe dane dotyczące dochodów i wydatków trzyosobowej rodziny.Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi K.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania świadczenia rodzinie zastępczej postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego.
K.R. - skarżąc decyzję odmawiającą jej, jako rodzinie zastępczej, przyznania środków pieniężnych na dofinansowanie zakupu nowego pieca c.o. - wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu stwierdziła, iż absolutnie nie stać jej na wynajęcie prawnika. Nadmieniła, iż jest osobą niepełnosprawną.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą pozostaje dwoje wnuków (9 i 12 l.). Jedynym jej majątkiem jest dom (poniemiecki) o powierzchni 80m2. Na miesięczny dochód netto rodziny składa się 879,53 zł renty skarżącej, 1599 zł świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dzieci w rodzinie zastępczej, 1000 zł świadczeń wychowawczych, 300 zł alimentów na dzieci /karta 7 akt administracyjnych/ i 153 zł zasiłku pielęgnacyjnego na starszego wnuka. Wydatki wynoszą miesięcznie: prąd - 100-120 zł, rata kredytu
(na wymianę okien i drzwi /k. 4 akt postępowania ws. prawa pomocy/) - 850 zł , leki 300-
-500 zł, telefon i internet -120 zł, woda - 30 zł, gaz - 50 zł, wywóz śmieci - 20 zł, podatek od nieruchomości - 30 zl, ubezpieczenie - 300 zł, opał 200 - 300 zł, telewizja - 40 zł, wyjazdy do lekarza - 200 zł.
Ponieważ z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; w skrócie: p.p.s.a.), skarżąca nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy
o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy.
Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanego z tym kosztu, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Informacje poświadczone przez skarżącą, zbieżne z treścią dokumentów akt administracyjnych, stanowią podstawę do stwierdzenia, iż znajduje się ona w tego rodzaju sytuacji. Wprawdzie dochód trzyosobowej rodziny wynosi miesięcznie 3931,53 zł, jednak znacznej jego części nie należy wliczać do budżetu, z którego miałyby być ponoszone koszty postępowania sądowego. Świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dzieci
w rodzinie zastępczej, świadczenia wychowawcze, alimenty i zasiłek pielęgnacyjny mają bowiem charakter celowy - mogą być przeznaczane tylko na potrzeby dzieci.
W tej sytuacji orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie postanowień dotyczących prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło