II SA/Ol 549/21

WyrokWSA w Olsztynie2021-09-07

Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Marzenna Glabas, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając zaświadczenie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, może dokonywać ustaleń prawnych odmiennych od tych wynikających z wpisów w księdze wieczystej, które korzystają z rękojmi wiary publicznej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany wpisami w księdze wieczystej, które korzystają z rękojmi wiary publicznej. Nie może dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych wynikających z księgi wieczystej, gdyż wpis do księgi wieczystej jest orzeczeniem sądu cywilnego, które wiąże wszystkie inne sądy i organy. W przypadku sprzeczności między danymi z ewidencji gruntów a danymi z księgi wieczystej, organ powinien oprzeć swoje ustalenia na danych z księgi wieczystej.
Stan faktyczny
M. K. złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, powołując się na dane z ewidencji gruntów i budynków, które wskazywały na istnienie dwóch budynków na działce (mieszkalnego i niemieszkalnego), co przekraczało dopuszczalny limit powierzchni użytkowej budynku niemieszkalnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego, wskazując na sprzeczność między danymi z ewidencji gruntów a danymi z księgi wieczystej, która wskazywała na istnienie jednego budynku mieszkalnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2021 roku sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. K. kwotę 100 złotych (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze (Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażaleń A. K. i M. K. na postanowienie Burmistrza "[...]" z dnia "[...]" odmawiające wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w "[...]" przy "[...]", oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr "[...]", obręb "[...]", dla której urządzona jest księga wieczysta "[...]" - utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy w całości. Zakwestionowane postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych sprawy. W dniu 16 lipca 2019 r. do Urzędu Miasta w "[...]" wpłynął wniosek M. K. i A. K. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w "[...]" przy "[...]", oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr "[...]", obręb "[...]". Jako podstawę prawną uzasadniającą żądanie wskazano przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. poz. 1716; zwanej dalej: ustawą). Postanowieniem z dnia "[...]" organ I instancji (po raz czwarty) odmówił wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w "[...]", oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr "[...]", obręb "[...]", dla której urządzona jest księga wieczysta "[...]". W uzasadnieniu przedstawił poczynione ustalenia faktyczne i wskazał, że z informacji znajdujących się w jego posiadaniu (tj. z ewidencji gruntów i budynków) wynika, iż sporna nieruchomość jest zabudowana dwoma budynkami: mieszkalnym i niemieszkalnym. Powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego (o numerze "[...]") wynosi 836,93 m2, zaś budynku niemieszkalnego (o numerze "[...]") wynosi 602,7 m2, wobec czego udział procentowy powierzchni użytkowej budynku niemieszkalnego do łącznej powierzchni obydwu budynków wynosi 41,86% i przekracza ustawowo dopuszczalny poziom (tj. 30%). Uzasadniało to wydanie w sprawie negatywnego rozstrzygnięcia. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji Kolegium wskazało, że dla rozstrzygnięcia sprawy najistotniejsze jest to, iż w art. 1a ustawy - dodanym przez art. 20 pkt 1 ustawy zmieniającej z dnia 13 czerwca 2019 r. (Dz.U. poz. 1309) - ustrojodawca przyjął, że przepisy ustawy stosuje się również, jeżeli na gruncie zabudowanym budynkami, o których mowa w art. 1 ust. 2, położone są także inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, o ile łączna powierzchnia użytkowa budynków innych niż określone w art. 1 ust. 2 nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie. Zwrot "powierzchnia użytkowa budynku" należy interpretować na zasadzie wykładni systemowej i w tym zakresie odwołać się do definicji powierzchni użytkowej zawartej w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170), gdzie w art. 1a ust. 1 pkt 5 wskazuje się, iż powierzchnia użytkowa budynku lub jego części to powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. W toku rozpatrywania sprawy, organ I instancji ustalił, iż na działce o numerze "[...]" znajdują się dwa budynki. Ustalenia w tym zakresie poparte zostały stosownymi dokumentami, m. in. wypisami z: ewidencji gruntów z dnia 20 grudnia 2019 r., z którego wynika, iż działka nr "[...]" jest zabudowana dwoma budynkami: mieszkalnym o numerze ewidencyjnym "[...]" i budynkiem o charakterze edukacyjnym o numerze "[...]" oraz z kartoteki budynków z dnia 31 grudnia 2019 r., z którego dodatkowo wynika, iż powierzchnia zabudowy budynku "[...]" wynosi 213 m2, zaś powierzchnia użytkowa lokali 628,51 m2 (z ewidencji wynika, iż w budynku wyodrębniono 15 lokali mieszkalnych), natomiast powierzchnia zabudowy budynku "[...]" wynosi 383 m2. Okoliczność tą potwierdził także w pismach z 4 i 17 listopada 2020 r., działający z upoważnienia Starosty, Geodeta Powiatowy. Ponadto, organ ustalił, że powierzchnia użytkowa posadowionego na działce budynku mieszkalnego to: 836,93 m2, zaś budynku niemieszkalnego 602,66 m2, wobec czego udział procentowy powierzchni użytkowej budynku niemieszkalnego do łącznej powierzchni obydwu budynków wynosi 41,86% i przekracza ustawowo dopuszczalny poziom (tj. 30%). Ustalając powierzchnię użytkową wszystkich wyodrębnionych lokali mieszkalnych organ przyjął dane z aktów notarialnych, zaś w przypadku lokali niewyodrębnionych, w tym lokalu nr "[...]" i "Kotłowni", przyjęto dane pochodzące z inwentaryzacji z 1997 r. W aktach znajduje się tabelaryczne zestawienie powierzchni obydwu budynków sporządzone przez pracownika organu w dniu 19 maja 2020 r. Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W doktrynie podnosi się, że postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści wydaje się m. in, z powodu niepotwierdzenia się w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub prawnego, którego potwierdzenia żądała osoba ubiegająca się o zaświadczenie, a także w razie istnienia wątpliwości co do takiego stanu faktycznego czy prawnego (por. Z. R. Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania i weryfikacji jego treści, PiP 2004/10, s. 58; M. Jaśkowska, art. 219; w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VII. Wolters Kluwer, 2018). W ocenie Kolegium, zasadnie zatem organ I instancji, uznając, iż w sprawie nie doszło do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, rozstrzygnął o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na postanowienie Kolegium A. K. (skarżąca) zarzuciła mu naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy działka gruntu zabudowana jest jednym budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, czy też budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym i innym niemieszkalnym; - art. 8 k.p.a., poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej w wyniku wydania odmiennych postanowień przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych; - art. 11 k.p.a. wyrażającego zasadę przekonywania poprzez zaniechanie przekonującego uzasadnienia postanowienia odmawiającego potwierdzenia praw; - art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepełne wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, niewskazanie wszystkich dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz niewyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji. - art. 1a ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że na gruncie zabudowanym położony jest budynek mieszkalny wielorodzinny oraz inny budynek niemieszkalny; - art. 1 ust 1 w zw. z ust, 2 pkt 2 ustawy poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy nieruchomość zabudowana jest wyłącznie budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, w którym co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne. Wskazała, że w przedmiotowej sprawie Burmistrz Miasta "[...]" wydał aż trzy postanowienia odmawiające wydania zaświadczenia, a każde z nich, wskutek wniesionych zażaleń, każdorazowo były uchylane przez organ II instancji z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wielokrotne prowadzenie postępowań zakończonych decyzją odmową narusza art. 8 k.p.a., który dotyczy braku pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Trzykrotne uchylanie przez Kolegium postanowienia Burmistrza Miasta "[...]" i przekazywanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji, gdy z ewidencji gruntów i budynków wynikało, że działka zabudowana jest dwoma budynkami mieszkalnym i niemieszkalnym; natomiast z treści księgi wieczystej, że zabudowana jest tylko jednym budynkiem mieszkalnym. Natomiast w przypadku istnienia tego samego stanu, Kolegium rozpatrując czwarte zażalenie, utrzymało w mocy postanowienie wydane przez Burmistrza. W sprawie, organ II instancji uznał za prawdziwe ustalenia faktyczne organu I instancji, który oparł się na następujących dokumentach: wypis z ewidencji gruntów z dnia 20 grudnia 2019 r., z którego wynika, iż działka nr "[...]" jest zabudowana dwoma budynkami: mieszkalnymi o numerze ewidencyjnym "[...]" i budynkiem o charakterze edukacyjnym o numerze "[...]", wypis z kartoteki budynków z dnia 31 grudnia 2019 r., z którego dodatkowo wynika, iż powierzchnia zabudowy budynku "[...]" wynosi 213 m2, zaś powierzchnia użytkowa lokali 628,51 m2 (z ewidencji wynika, iż w budynku wyodrębniono 15 lokali mieszkalnych), natomiast powierzchnia zabudowy budynku "[...]" wynosi 383 m2. Okoliczności te miał potwierdzić w pismach z dnia 4 i 17 listopada 2020 r. geodeta powiatowy. Jednakże, organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do treści księgi wieczystej o numerze: "[...]", z której wynika, iż opisana w niej nieruchomość - oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr "[...]" - jest zabudowana jednym budynkiem (mieszkalnym), w którym wyodrębniono 18 lokali. Właścicielem nieruchomości jest Miasto, zaś współużytkownikami wieczystymi skarżąca oraz A. K. w udziale wynoszącym 35/1000 części, którym przysługuje — A. K. w udziale ¼ części i skarżącej w udziale ¾ części - prawo własności do lokalu mieszkalnego nr "[...]", ujętego w KW nr "[...]". Tym samym organy naruszyły treść art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie przyczyn, z powodu których odmówiły powyższemu dowodowi wiarygodności i mocy dowodowej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Kolegium, którym organ utrzymał w mocy postanowienie Burmistrza "[...]" odmawiające wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Podstawę materialnoprawną postanowień organów obu instancji stanowią przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Z kolei w myśl art. 1 ust. 2 ustawy, przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: 1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub; 2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub; 3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Ponadto według art. 1a ustawy, jej przepisy stosuje się również, jeżeli na gruncie zabudowanym budynkami, o których mowa w art. 1 ust. 2, położone są także inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, o ile łączna powierzchnia użytkowa budynków innych niż określone w art. 1 ust. 2 nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie. W tym miejscu wspomnieć należy o dokonanej zmianie ustawy, której nadano wsteczną moc obowiązującą. Na podstawie ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1309), ustawodawca dokonał nowelizacji ustawy w ten sposób, że wprowadził w ustawie zmiany, które weszły w życie od dnia 1 stycznia 2019 r. (art. 30 pkt 1 ustawy nowelizującej). Przedmiotowa nowelizacja oprócz sytuacji, o której mowa w art. 1 ustawy, w sposób istotny rozszerzyła zakres przedmiotowy ustawy, powiększając go o przypadki wymienione w nowo dodanym art. 1a ustawy. Regulacja ta rozszerzyła zakres działania ustawy na grunty nie mające wyłącznie przeznaczenia mieszkaniowego (nie zabudowane na cele mieszkaniowe), o ile zachowany został stosunek podrzędności tych gruntów określony w zdaniu drugim art. 1a ustawy. Przekształcenie potwierdza się w zaświadczeniu wydawanym przez organ administracji publicznej, które stanowi podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 ustawy). Wydanie zaświadczenia następuje z urzędu lub na wniosek, o czym stanowi art. 4 ust. 2 ustawy. Zaświadczenie zawiera oznaczenie nieruchomości gruntowej lub lokalowej, według ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości (art. 4 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy). W zaświadczeniu potwierdza się przekształcenie oraz informuje o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty, a także możliwości wniesienia opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 7, i zasadach jej wnoszenia. Zaświadczenie zawiera pouczenie o możliwości złożenia wniosku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 (art. 4 ust. 4 ustawy). Z kolei art. 6 ust. 1 ustawy stanowi, że jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Tryb wydawania zaświadczeń określony jest natomiast w art. 217-220 k.p.a. Zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a., zaświadczenie ma na celu potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Stosowanie zaś do art. 218 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Postępowanie to ma jedynie charakter pomocniczy (zob. wyrok WSA w Krakowie z 16 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 620/17) i nie podlega rygorom pełnego postępowania dowodowego. Ma to o tyle istotne znaczenie, że tego rodzaju postępowanie ma charakter uproszczony, a organ wydaje zaświadczenie na podstawie dokumentów, które są w jego posiadaniu, przede wszystkim ewidencji i rejestrów. Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, który potwierdza jedynie istnienie określonego obiektywnego stanu (faktycznego, prawnego) na podstawie posiadanych danych. Pojęcie danych znajdujących się w posiadaniu organu należy interpretować ściśle. Nie są to nowe informacje zebrane przez organ w postępowaniu, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., ani oceny oparte o orzeczenia sądowe i dokumenty innych organów, ani też, co do zasady, dane dostarczone właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie. W rozpoznawanej sprawie, podstawą odmowy wydania zaświadczenia było przyjęcie przez organy obu instancji, że na działce o numerze "[...]" znajdują się dwa budynki. Ustalenia w tym zakresie poparte zostały m. in. wypisem z: ewidencji gruntów z dnia 20 grudnia 2019 r., z którego wynika, iż działka nr "[...]" jest zabudowana dwoma budynkami: mieszkalnym o numerze ewidencyjnym "[...]" i budynkiem o charakterze edukacyjnym o numerze "[...]" oraz z kartoteki budynków z dnia 31 grudnia 2019 r., z którego wynika, iż powierzchnia zabudowy budynku "[...]" wynosi 213 m2, zaś powierzchnia użytkowa lokali 628,51 m2 (z ewidencji wynika, iż w budynku wyodrębniono 15 lokali mieszkalnych), natomiast powierzchnia zabudowy budynku "[...]" wynosi 383 m2. Okoliczność tą potwierdził także w pismach z 4 i 17 listopada 2020 r., działający z upoważnienia Starosty, Geodeta Powiatowy. Ponadto, organy ustaliły, że powierzchnia użytkowa posadowionego na działce budynku mieszkalnego to: 836,93 m2, zaś budynku niemieszkalnego 602,66 m2, wobec czego udział procentowy powierzchni użytkowej budynku niemieszkalnego do łącznej powierzchni obydwu budynków wynosi 41,86% i przekracza ustawowo dopuszczalny poziom (tj. 30%). Z takim stanowiskiem organów administracji Sąd nie mógł się zgodzić - uznając, że nie dokonały one prawidłowej oceny dokumentów znajdujących się w aktach sprawy – przede wszystkim informacji z księgi wieczystej. Jak wynika bowiem z treści księgi wieczystej o numerze: "[...]" prowadzonej dla nieruchomości położonej w "[...]" przy "[...]" - oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr "[...]" - jest ona zabudowana jednym budynkiem (mieszkalnym), w którym wyodrębniono 18 lokali. Właścicielem nieruchomości jest Miasto "[...]", zaś współużytkownikami wieczystymi są m. in. A.iM.K. w udziale wynoszącym 35/1000 części, którym przysługuje – A. K. w udziale % części i M. K. w udziale % części - prawo własności do lokalu mieszkalnego nr "[...]", ujętego w KW nr "[...]". Zauważyć należy, że dane ujawnione w księdze wieczystej korzystają z zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Stosownie bowiem do treści art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zasada, że prawo jawne wpisane jest do księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym uzasadnia domniemanie, że prawo wpisane istnieje, przysługuje podmiotowi oznaczonemu we wpisie, treść praw jest zgodna z wpisem a prawo to ma pierwszeństwo wynikające z wpisu. Stanowisko to zostało powszechnie zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym, skoro domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, to z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Wpis do księgi wieczystej jest bowiem orzeczeniem sądu cywilnego, którego treść wiąże wszystkie inne sądy oraz organy. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 1999 r. (sygn. akt IV SA 2338/98, LEX nr 47173), a który to pogląd podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie, zasada wyrażona w art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym. Domniemania wynikające z przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece (art. 3 i 5) nie pozwalają organom administracji na podważanie ich prawidłowości, i, co oczywiste, weryfikowania ich treści. Wpisami w księdze wieczystej organy administracji są związane (wskazał na to wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, np. w wyrokach z 16 czerwca 2016 r., I OSK 2205/14 czy I OSK 2100/14 z 1 czerwca 2016 r.) Przenosząc powyższe na grunt sprawy, skoro z treści księgi wieczystej o numerze: "[...]" prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr "[...]" wynikało, że jest ona zabudowana jednym budynkiem (mieszkalnym), w którym wyodrębniono 18 lokali, to rozpatrując wniosek skarżącej o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, organy winny rozważyć jego wydanie w oparciu o art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy (na co już zwróciło uwagę Kolegium w postanowieniu z dnia "[...]".). Jednak w przedstawionych powyżej okolicznościach faktycznych sprawy, organy orzekające nie dokonały koniecznych ustaleń dotyczących spełnienia przez nieruchomość przesłanek z 1 ust. 2 pkt 2 ustawy. Sąd uznał, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcia organy naruszyły zatem powyżej wskazany przepis prawa. W konsekwencji, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania sądowego (pkt II sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło