II SA/Ol 550/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 550/17 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej przyznania świadczenia rodzicielskiego postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2017 r., sygn. II SA/Ol 550/17, oddalił skargę E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej przyznania świadczenia rodzicielskiego. Skarżąca stawiła się na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2017 r., była obecna podczas odczytywania wyroku wraz z podaniem ustnych motywów wydanego orzeczenia. Przewodniczący pouczył skarżącą działającą bez radcy prawnego lub adwokata co do trybu oraz terminu wniesienia środka zaskarżenia, jak również terminu, w którym strona winna wystąpić z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku, które to uzasadnienie nie zostanie sporządzone z urzędu. Wnioskami z dnia 18 września 2017 r. E. S. zwróciła się do Sądu o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 22 sierpnia 2017 r. oraz o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie II SA/Ol 550/17. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podniosła, że w splocie zdarzeń losowych nie była w stanie złożyć przedmiotowego wniosku w terminie. Od ponad roku ma bardzo ciężką sytuację życiową, ciągłe postępowania w sprawach administracyjnych, choroba dziecka, brak środków finansowych, ciągły stres i walka o życie codzienne bardzo odbiły się na jej zdrowiu. Wskazała, że w dniu 29 sierpnia 2017 r. zachorowała, a w dniu 14 września 2017 r. udała się do lekarza, który przepisał jej antybiotyk. Do wniosku załączyła m.in. zaświadczenie lekarskie z dnia 24 sierpnia 2017 r. i kserokopię recepty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W świetle art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W art. 87 p.p.s.a. wskazano natomiast przesłanki do przywrócenia terminu dla czynności procesowej, które łącznie musi spełnić strona wnioskująca o przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W niniejszej sprawie skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu tego terminu. Przechodząc do rozważań w pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżąca była obecna na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2017 r., podczas której przewodniczący pouczył ją, że uzasadnienie pisemne ogłoszonego wyroku zostanie doręczone na wniosek zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku (karta 23). Należy również podkreślić, iż skarżąca otrzymała zawiadomienie o terminie rozprawy z jasnym i prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o skutkach uchybienia temu terminowi (karta nr 15). Skarżąca została zatem dwukrotnie poinformowana o krokach, jakie należy podjąć, aby uzyskać odpis orzeczenia Sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem oraz o konsekwencjach uchybienia terminu. Sąd pierwszej instancji wywiązał się zatem z określonego w art. 6 p.p.s.a. obowiązku udzielania stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczania ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. W tym kontekście podkreślenia wymaga, że skarżąca miała tego pełną świadomość, o czym świadczy fakt, że we wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku nie podnosi okoliczności braku pouczenia, a w związku z tym wiedzy na temat terminu i trybu składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zatem bieg terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku rozpoczął się w dniu 23 sierpnia 2017 r., i upłynął w dniu 29 sierpnia 2017 r. Skarżąca swą prośbę z dnia 18 września 2017 r., o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, umotywowała wystąpieniem choroby zarówno u niej, jak i jej dziecka. Na potwierdzenie tej okoliczności przedstawiła zaświadczenie lekarskie stwierdzające, że leczy się z powodu choroby jelita drażliwego. Odnosząc powyższe do rozpoznawanego wniosku należy podkreślić, że uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oznacza, że wnioskodawca musi uzasadnić wniosek okolicznościami, które wskazują, że nie miał możliwości dokonania czynności w wyznaczonym terminie. W ocenie Sądu powołane przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu. Podkreślić należy, że ustawodawca uzależnił przywrócenie terminu nie od stopnia winy, lecz od uprawdopodobnienia jej braku. Wskazywane przez skarżącą okoliczności nie są zatem równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy należy bowiem brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r. sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Przy ocenie braku winy przyjmuje się bowiem obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. O braku winy w uchybieniu terminu można zaś mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wykaże, iż niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu skarżąca odwołując się do złego stanu zdrowia nie wykazała, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. By uznać za uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu do złożenia przedmiotowego wniosku z uwagi na chorobę nie wystarczy wykazać, że stan chorobowy powstał i utrzymywał się do chwili złożenia wniosku. Także nie każda choroba uzasadnia przywrócenie terminu. Zatem okolicznością, która uzasadnia przywrócenie terminu może być tylko taka nagła choroba, która prowadzi do uniemożliwienia stronie podjęcia określonej czynności procesowej, bądź do podjęcia innych działań zmierzających do dokonania uchybionej czynności w terminie np. udzielenia pełnomocnictwa do złożenia pisma w jej imieniu, jeżeli charakter tej choroby uniemożliwiał zwrócenie się o pomoc do innych osób. W przedłożonym przez skarżącą zaświadczeniu lekarskim stwierdzono, że skarżąca leczy się z powodu choroby jelita drażliwego. Jak wskazała we wniosku, 29 sierpnia zachorowała i dopiero w dniu 14 września zgłosiła się do lekarza. Składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku konieczne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia strony na niemożność działania. W orzecznictwie podkreśla się, że nawet najpoważniejsza choroba, wymagająca leżenia czy hospitalizacji, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli niedyspozycja taka nie była nagła, a zatem strona mogła nadać pismo w ustawowym terminie sama, ewentualnie przy pomocy innych osób. Podkreślenia wymaga, iż skarżąca nie cierpi na schorzenie, które z samej swej natury wpływa na jej percepcję, ocenę rzeczywistości, koncentrację czy pamięć. W tym miejscu należy przypomnieć, że bieg terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku rozpoczął się w dniu 23 sierpnia. W tym kontekście nie bez znaczenia dla oceny zasadności wniosku skarżącej ma okoliczność, że w dniu 22 sierpnia uczestniczyła ona osobiście w rozprawie, a zachorowała dopiero 29 sierpnia. Należy podkreślić, że skarżąca była prawidłowo pouczona o krokach, jakie należy podjąć, aby uzyskać odpis orzeczenia Sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem oraz o konsekwencjach uchybienia terminowi. Dodatkowo z przedstawionego zaświadczenie lekarskiego z dnia 24 sierpnia wynika po pierwsze, że choroba skarżącej nie była nagła, a po drugie skarżąca nie wymagała "leżenia", co nie wykluczało możliwości poruszania się i nadania przesyłki chociażby przy okazji pobytu w poradni. W związku z tym, nie kwestionując dolegliwości stwierdzonych przez lekarza, będących podstawą wydania zaświadczenia, z jego treści jednoznacznie wynika, że chory mógł chodzić, a zatem mógł również nadać na poczcie przesyłkę zawierającą wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku bądź osobiście bądź przez wybrane przez siebie osoby, którymi w tej czynności technicznej mógł się wyręczyć. Nadto, wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest pismem na tyle skomplikowanym, aby nie można go było sporządzić w warunkach choroby, która nie ma charakteru obłożnego. Jak podkreśla się w orzecznictwie o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż w terminie właściwym do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku pozbawiona była możliwości podjęcia stosownych działań zmierzających do terminowego jego nadania. Mając zatem na względzie fakt , że sąd dwukrotnie w sposób prawidłowy i jasny pouczył skarżącą o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o skutkach uchybienia temu terminowi oraz konieczność zachowania obiektywnego miernika staranności, wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy, jak również charakter wskazanych przez skarżącą przyczyn uchybienia terminowi (brak nagłej i obłożnej choroby) Sąd uznał, że okoliczności sprawy nie dowiodły aby opóźnienie w dokonaniu czynności było przez skarżącą niezawinione. Tym samym nieuzasadniony okazał się wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.