II SA/Ol 556/15
PostanowienieWSA w Olsztynie2016-01-19
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata dla osoby korzystającej ze zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony na podstawie sytuacji materialnej strony?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że osoba korzystająca ze zwolnienia od kosztów sądowych może uzyskać ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa prawnego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przedstawionej sprawie sytuacja materialna skarżącej i jej partnera uzasadniała ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca H. M. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z partnerem, nie posiada majątku ani własnego mieszkania, a ich jedynym źródłem utrzymania są świadczenia socjalne. Skarżąca wskazała również stałe wydatki na energię, media oraz utrzymanie córki.Rozstrzygnięcie
Umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej adwokata.
We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca – H. M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu nawiązała do sprawy będącej przedmiotem skargi. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z "partnerem życiowym", u którego mieszka – własnego mieszkania nie posiada. Skarżąca nie wykazała żadnego majątku. W rubryce nr 10 wykazała dochód własny i partnera z tytułu "ośrodek pomocy społecznej ("[...]")" w kwotach po "[...]", natomiast w rubryce nr 11 jako zobowiązania i stałe wydatki – "[...]" na energię i media oraz "[...]" przesyłane na utrzymanie córki.
Wobec tego, iż z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., w skrócie: ppsa) skarżąca nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a ppsa. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia adwokata.
Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanego z tym kosztu, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej i jej partnera stwierdzić należy, iż nie pozwala ona na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Wskazać należy, iż skarżąca i jej partner mieszkają w "[...]", są osobami bezrobotnymi, a jedynymi źródłami ich utrzymania są "[...]" świadczenia socjalne, z których część (w zmiennej wysokości) skarżąca stara się przeznaczać ponadto na pomoc dla córki – na jej utrzymanie. W sytuacji, gdy skarżąca i jej partner znajdują się w tak trudnej sytuacji życiowej, że obydwoje objęci zostali pomocą właściwych "[...]" instytucji świadczących pomoc socjalną, za obiektywnie niemożliwe uznać należy zabezpieczenie przez skarżącą środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania związanych z ustanowieniem adwokata, a skarżąca i jej partner nie posiadają środków majątkowych, które umożliwiłyby jej ich poniesienie.
Tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249a ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło