II SA/Ol 557/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2025 r. sprawy ze skargi S. G. reprezentowanej przez opiekuna prawnego E. G. na akt Przewodniczącego Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydania karty parkingowej oddala skargę. Z akt sprawy przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie wynika, że 24 sierpnia 2025r. do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepoprawności w B. (organ) wpłynął wniosek E.G. sprawującej opiekę nad niepełnosprawną S.G. o wydanie karty parkingowej na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nr [...] z dnia [...] 2003r. W orzeczeniu tym przyczyna niepełnosprawności została oznaczona literą "a", a orzeczenie wydano na stałe. W pkt 9 orzeczenia wskazano, że skarżąca spełnia przesłanki określone w art. 8 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zawiadomieniem z 27 czerwca 2025 r. organ poinformował skarżącą, że powołane przez nią orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie spełnia przesłanek umożliwiających wydanie wnioskowanej karty. Organ wskazał, że art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2014 r. stanowi, że kartę parkingową wydaje się wyłącznie osobie niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopią niepełnosprawności przy czym w przypadku osób zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności spełnienie tych przesłanek może zostać stwierdzone jedynie w przypadku ustalenia przyczyny niepełnosprawności oznaczonej symbolem 04-O, 05-R i 10-N i stwierdzenia znacznego ograniczenia możliwości samodzielnego poruszania się. W konsekwencji powyższego powołana powyżej ustawa, zmieniła przesłanki materialnoprawne, na podstawie których powiatowy zespół orzeka o uprawnieniach strony do wydania karty parkingowej. Wyjątek dotyczy osób zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności, posiadających ważne orzeczenie wydane przez powiatowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności przed dniem 1 lipca 2014 r. i mających przyczynę niepełnosprawności oznaczoną symbolem 04-O, 05-R lub 10-N, zawierające wskazanie o spełnianiu przesłanek uprawniających do uzyskania karty parkingowej na podstawie przepisów dotychczasowych, stosownie dc art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej. Przełożone zaś orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nr [...] zalicza S.G. do znacznego stopnia niepełnosprawności z powodu schorzeń o symbolu "a", czyli niewskazanych powyżej w ustawie. W piśnie z 6 sierpnia 2025r. organ podał, że przyznanie (jak i odmowa wydania) karty parkingowej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Dodał, że jeżeli z przedłożonego orzeczenia o niepełnosprawności nie wynikała przyczyna niepełnosprawności oznaczona symbolem 04-O, 05-R bądź 10-N, to w następstwie powyższego każda osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień nie będące orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności mającym przyczynę niepełnosprawności oznaczoną symbolem 04-O, 05-R lub 10-N i zawierającym odpowiednie wskazanie, to powyższe nie może stanowić podstawy do wydania karty parkingowej. I Że w tej sytuacji zachodzi potrzeba uzyskania przez S.G. nowego orzeczenia. W skardze na przywołane pismo z 6 sierpnia 2025r. E.G. wyraziła niezrozumienie ze stanowiska organu, skoro w orzeczeniu o niepełnosprawności córki wskazano, że spełniona przesłankę z art. 8 ust. 1 prawa o ruchu drogowym. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w piśmie z uzasadnieniu zaskrzonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. 2024 r., poz. 935 ze zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga nie mogła zostać uwzględniona ponieważ zmiany przepisów prawa o ruchu drogowym, które weszły w życie 1 lipca 2014 r. ograniczyły krąg osób niepełnosprawnych uprawnionych do ubiegania się o wydanie karty parkingowej. Niemniej jednak nie pozbawiły skarżącej możliwości ponownego złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności dla potrzeb nabycia uprawnień do wydania karty parkingowej, ale na zasadach obowiązujących po nowelizacji przepisów. Bezsprzecznie skarżąca legitymowała się orzeczeniem Nr [...] o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym [...] 2003r.r., w którym to orzeczeniu wskazano jako przyczyny niepełnosprawności literę "a" ( pkt 2 orzeczenia). Jednocześnie orzeczenie to wskazało, że skarżąca spełniała przesłanki z art. 8 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym tzn. była uprawniona do wydania jej karty parkingowej. Orzeczenie wydano na stałe. Rzecz jednak w tym, że nowelizacja Prawa o ruchu drogowym wprowadzona w życie ustawą z 23 października 2013 r. (Dz.U. 2013, poz. 1446) w art. 6 ust. 2 przepisów intertemporalnych stanowiła, że osobom zaliczonym do znacznego stopnia niepełnosprawności, posiadającym ważne orzeczenie wydane przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i mającej przyczynę niepełnosprawności oznaczoną symbolem 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna), zawierające wskazanie o spełnieniu przesłanek uprawniających do uzyskania karty parkingowej na podstawie przepisów dotychczasowych - kartę parkingową wydaje się na podstawie tego orzeczenia. W orzeczeniu skarżącej, żaden z tych symboli nie występował. Z tych to powodów organ zasadnie odmówił przyznania karty parkingowej. Okoliczność, że wydane skarżącej orzeczenie o stopniu niepełnosprawności było bezterminowe nie stanowi przeszkody do starania się o wydanie "nowego" orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i jego przyczynach zgodnie z nowymi przepisami. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 października 2017 r., I OSK 628/17: "artykuł 6 ust. 2 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1446) jest przepisem przejściowym, a jego oddziaływanie nie ma wpływu na możliwość uzyskania orzeczenia uprawniającego do karty parkingowej na nowych zasadach, stanowiąc dodatkową gwarancję dla tych osób, które w sposób oczywisty - na podstawie ustaleń wynikających z dotychczasowych orzeczeń - spełniają również przesłanki do nabycia karty parkingowej na podstawie przepisów znowelizowanych". Niezasadny więc był zarzut (domniemany) skargi dotyczące naruszenia ww. art. 6 ust 2 ustawy nowelizacyjnej. Organ związany był treścią orzeczenia o niepełnosprawności i nie mógł samodzielnie w tym zakresie (tzn. przyczyn niepełnosprawności) dokonywać własnych ustaleń. Innymi słowy, organ nie mógł samodzielnie przyjąć, że w orzeczeniu wystąpił symbol 04-O, 05-R lub 10-N. W literaturze wskazuje się na przyczyny nowelizacji podkreślając, że intencją ustawodawcy było przede wszystkim wyeliminowanie nadużyć związanych z posługiwaniem się owymi kartami przez osoby nieuprawnione i ułatwienie korzystania z uprawnień osobom niepełnosprawnym. Realizacji tego celu w szczególności miały służyć środki w postaci zaostrzenia kryteriów wydawania kart oraz weryfikacja dotychczas wydanych kart. Przyjęto radykalne rozwiązanie polegające na unieważnieniu ex lege wszystkich wydanych kart parkingowych, łącznie z kartami wydanymi bezterminowo. W myśl art. 6 ust. 1 ww. ustawy nowelizującej, karty parkingowe wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowały ważność do dnia określonego jako data ważności karty, nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2015 r. Nowelizacja na nowo określiła i zawęziła krąg uprawnionych - są to osoby o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, o ile mają znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Aksjologiczne uzasadnienie przyjętych rozwiązań sądy administracyjne oceniają jako prawidłowe, a przyjęta metoda regulacji intertemporalnej w ustawie nowelizującej zapewnia minimum gwarancji zabezpieczających dla dotychczasowych posiadaczy kart. Podkreśla się, że ustawodawca zastosował bardzo długi okres vacatio legis, początkowo do 30 listopada 2014 r., a później na skutek nowelizacji z dnia 10 października 2014 r. okres ten wydłużył jeszcze do 30 czerwca 2015 r. Okres ten należy uznać za całkowicie wystarczający do podjęcia działań zmierzających do uzyskania nowego orzeczenia przez osoby, które nie spełniały kryterium z art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej i nie mogły uzyskać automatycznie karty parkingowej na podstawie dotychczasowego orzeczenia o niepełnosprawności. Sądy administracyjne słusznie zwracają uwagę, że zastosowane w ww. art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej Prawo o ruchu drogowym, kryterium nie wyklucza możliwości ubiegania się o kartę parkingową na nowych zasadach dla osób, które z różnych względów w posiadanym orzeczeniu nie miały - tak jak w przypadku skarżącej - wyraźnego wskazania tego rodzaju dysfunkcji (ww. wyrok NSA z 4 października 2017 r., I OSK 628/17 i powołane tam inne orzeczenia). Sąd więc oddalił skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a.