II SA/Ol 56/10

WyrokWSA w Olsztynie2010-03-24

Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Beata Jezielska, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek letniskowy posadowiony na bloczkach betonowych, wyposażony w instalacje, może być uznany za budynek trwale związany z gruntem, wymagający pozwolenia na budowę, a w przypadku samowoli budowlanej – podlegający nakazowi rozbiórki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek letniskowy, nawet posadowiony na bloczkach betonowych i wyposażony w instalacje, spełnia definicję budynku trwale związanego z gruntem, co wymaga pozwolenia na budowę. Niespełnienie tego wymogu stanowi samowolę budowlaną, uzasadniającą nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Nawet gdyby obiekt uznać za tymczasowy, brak zgłoszenia lub przekroczenie 120-dniowego terminu użytkowania również prowadzi do konieczności rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. i A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego. Organy ustaliły, że budynek został wybudowany w 2005 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Mimo nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów legalizacyjnych, skarżący się nie wywiązali się z tego obowiązku. Skarżący zarzucili, że budynek nie jest trwale związany z gruntem i nie wymagał pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2010 r. sprawy ze skargi R. i A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki budynku letniskowego oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rozstrzygnął o wstrzymaniu robót budowlanych przy realizacji budowy budynku letniskowego na działce nr "[...]" w "[...]", gmina "[...]". Tym samym postanowieniem organ nałożył na R. i A. W. obowiązek trwałego zabezpieczenia budowy przed dostępem osób postronnych oraz przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego, w terminie 90 dni od daty otrzymania postanowienia: zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami i niezbędnymi uzgodnieniami oraz oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że w trakcie przeprowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania administracyjnego ustalono, że R. i A. W. samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, na działce nr "[...]" w "[...]", gm. "[...]" rozpoczęli budowę budynku letniskowego o konstrukcji drewnianej. Następnie decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał R. i A. W. rozbiórkę samowolnie wybudowanego na działce nr "[...]" w "[...]", gmina "[...]" budynku letniskowego. Wskazano, że w trakcie przeprowadzonej w dniu 1 kwietnia 2009r. na terenie działki nr "[...]" w "[...]" wizji lokalnej, A. W. potwierdził, że przedmiotowy budynek wybudowano w 2005r. bez wymaganego pozwolenia na budowę i jest on użytkowany jako budynek letniskowy. Wobec tego wspomnianym postanowieniem, w celu umożliwienia legalizacji samowoli budowlanej, nałożono na Państwa W. m.in. obowiązek przedłożenia we wskazanym terminie, określonych dokumentów. Według organu R. i A. W. nie wywiązali się z nałożonego obowiązku, co spowodowało konieczność orzeczenia rozbiórki przedmiotowego budynku letniskowego. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli R. i A. W. Zdaniem odwołujących się w świetle obowiązujących przepisów Prawa budowlanego nie było dopuszczalne wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku letniskowego wzniesionego przez nich w 2005r. Odwołujący się wskazali, że dysponują terenem budowlanym, który może podlegać zabudowie rekreacyjnej indywidualnej, a budynek jaki posadowili odpowiada ustalonym warunkom zabudowy. Wskazali przy tym, że nie jest on trwale związany z gruntem. Według odwołujących się posadowienie takiego budynku nie wymagało pozwolenia na budowę, a tym samym niedopuszczalnym jest wydanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego decyzji nakazującej rozbiórkę tego budynku. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że niespełnienie przez stronę warunków nałożonych na nią postanowieniem z dnia "[...]" Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, spowodowało konieczność wydania nakazu przymusowej rozbiórki, określonego w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Zaznaczono, że jako niespełnienie tych obowiązków należy rozumieć zarówno niedostarczenie właściwemu organowi żądanych dokumentów, jak też niedotrzymanie wyznaczonych terminów. Organ odwoławczy podniósł, że mając na uwadze procedurę wynikającą z art. 48 ustawy Prawo budowlane, należy uznać, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie nakazał rozbiórkę spornego obiektu. Organ II instancji podniósł również, że podstawą legalności obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie budowy lub przy wykonywaniu robót budowlanych jest decyzja o pozwoleniu na budowę lub ważne dokonanie zgłoszenia robót, którym obiekt ma służyć. Wskazano, że w wypadku gdy inwestor wykonuje roboty budowlane, na które nie jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie, zastosowanie ma art. 29 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawo Prawo budowlane z 1994r. Zgodnie z nim zgłoszenia właściwemu organowi wymagają tymczasowe obiekty budowlane nie połączone trwale z gruntem przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie do 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Na obiekty zaś przeznaczone do eksploatacji na okres powyżej 120 dni wymagane jest pozwolenie na budowę. Skargę na ww. decyzję wywiedli R. i A. W., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Zdaniem skarżących decyzja nie jest zasadna bowiem w sposób nieprawidłowy został zakwalifikowany obiekt jaki został wybudowany do budynków letniskowych. Według twierdzeń zawartych w skardze, obiekt ten nie jest trwale związany z gruntem i może być przemieszczany bez zmiany jego konstrukcji i niewątpliwie nie ma charakteru budynku, na którego budowę niezbędne jest pozwolenie budowlane. Zdaniem skarżących w przypadku przedmiotowej inwestycji nie zachodziła potrzeba uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem brak było podstaw do zobowiązania ich do składania dokumentów określonych postanowieniem organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) budynkiem jest taki obiekt budowlany, który łącznie spełnia następujące warunki: jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, a także posiada fundamenty i dach. Wskazać ponadto należy, iż rozpoczęcie procesu inwestycyjnego polegającego na budowie budynku powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tę wyraża art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 29 wspomnianej ustawy ustalający katalog budów i robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę. Wyjątkowość tej regulacji prawnej polega w istocie na tym, że pozwolenie na budowę zastępowane jest zgłoszeniem. Ta łagodniejsza forma reglamentacji dotyczy przedsięwzięć drobnych, nieskomplikowanych i technicznie łatwych w realizacji. Zgodnie z ust. 1 pkt 12 wskazanego artykułu 29 wspomnianej ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż nie budzi wątpliwości Sądu, że domek letniskowy będący przedmiotem sporu to budynek w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Z protokołu z dnia 1 kwietnia 2009r. spisanego na okoliczność przeprowadzenia wizji lokalnej na działce nr "[...]" w "[...]", gmina "[...]" (akta adm., k. – 38) wynika, że sporny domek letniskowy to obiekt drewniany parterowy z poddaszem użytkowym o wymiarach zewnętrznych 5,15 x 5,15, który posadowiono na gruncie przy pomocy bloczków betonowych. Budynek wyposażony jest w wewnętrzną instalację elektryczną, wodociągową i kanalizacyjną. Jest on w pełni wykończony i użytkowany. Z protokołu wynika też, że A. W. oświadczył, że budowę budynku rozpoczęto bez wymaganego pozwolenia na budowę w maju 2005r. i zakończono w czerwcu 2005r. Ze znajdującego się zatem w aktach sprawy opisu domku letniskowego wynika, że mamy do czynienia z budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Bezsprzecznie przedmiotowy domek letniskowy jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, a także posiada fundamenty i dach. Posadowienie budynku na fundamentach punktowych wykonanych z bloczków betonowych w żadnym wypadku nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej zakwalifikowanie takiego obiektu jako budynku. (por. wyrok z dnia 24 lipca 2007r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, II OSK 1096/06). Sama bowiem technologia uformowania fundamentu nie zmienia charakteru obiektu budowlanego jako budynku. Niewątpliwie bowiem sporny domek letniskowy posadowiony został na fundamentach i stanowi bezsprzecznie budynek, który jest trwale połączony z gruntem. Chybione są zatem twierdzenia strony skarżącej wskazujące, że sporny obiekt nie wymagał pozwolenia na budowę, gdyż jest on nietrwale połączony z gruntem i może być przemieszczany bez zmiany konstrukcji, a zatem ma charakter tymczasowego obiektu budowlanego. Trzeba tu dodać, że budynki o takim tymczasowym charakterze przeznaczone są do użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej i przewidziane są do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki oraz wyróżniają się brakiem trwałego połączenia z gruntem. (Komentarz Becka, Prawo budowlane pod redakcją Z. Niewiadomskiego, 2 wydanie, str. 44). Nawet jeśliby przyjąć, jak chcą tego skarżący, że sporny obiekt jest takim tymczasowym obiektem budowlanym, to zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane taki tymczasowy obiekt musi być przewidziany do rozbiórki lub przeniesiony w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Tymczasem na gruncie przedmiotowej sprawy nie dokonano nawet takiego zgłoszenia, którego wymaga się wobec tymczasowych obiektów budowlanych art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Ponadto nawet gdyby dokonano takiego zgłoszenia to przewidziany w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane 120 dniowy termin do przeniesienia takiego budynku już dawno minął (budynek został posadowiony w maju 2005r.). W związku z tym w oparciu o art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane postanowieniem z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie rozstrzygnął o wstrzymaniu robót budowlanych przy realizacji budowy budynku letniskowego na działce nr "[...]" w "[...]", gmina "[...]" i nałożył na R. i A. W. obowiązek trwałego zabezpieczenia budowy przed dostępem osób postronnych oraz przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego stosownych dokumentów pozwalających na legalizację samowolnie dokonanej budowy. Skarżący nie wywiązali się z nałożonych na nich obowiązków i nie przedłożyli stosownych i niezbędnych do legalizacji samowolnie wybudowanego budynku dokumentów. W związku z tym organ I instancji zasadnie na podstawie 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał skarżącym rozbiórkę przedmiotowego budynku, posadowionego na działce nr "[...]" w "[...]", gmina "[...]". Organ II instancji zaś słusznie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło