II SA/Ol 560/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Asesor WSA Beata Jezielska Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. i J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A.i J. P. kwotę 340,- (trzysta czterdzieści) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 21 listopada 2000 r. ("[...]"), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A. i J. P. rozbiórkę części konstrukcji obiektu budowlanego stanowiącego budowę wiaty konstrukcji stalowej na terenie działki nr "[...]"we wsi T. w zakresie odbiegającym od ustaleń, warunków i uzgodnień określonych w pozwoleniu na budowę i projekcie budowlanym. Stwierdzając, iż mimo upomnienia obowiązek ów nie został zrealizowany, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia 9 czerwca 2004 r. (PINB "[...]"), nałożył na zobowiązanych grzywnę w celu przymuszenia. W zażaleniu na to postanowienie A. i J. P. zarzucili, iż przedmiotowy obowiązek został przez nich wykonany dwa lata przed nałożeniem grzywny. Zaskarżone postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 lipca 2004 r. ("[...]"). Organ II instancji stwierdził w uzasadnieniu, iż twierdzenia dotyczące wykonania nałożonego obowiązku zawarte w zażaleniu jak i w dołączonych do niego oświadczeniach nie mogą być brane pod uwagę w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na to, iż nie znajdują one potwierdzenia w materiale dowodowym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po otrzymaniu zawiadomienia o wykonaniu obowiązku przeprowadził oględziny na działce nr "[...]" we wsi T. Z protokołu spisanego z oględzin wynika, iż zobowiązani w dalszym ciągu nie wykonali obowiązku. W skardze A. i J. P. zarzucili, iż zostali pozbawieni możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu z oględzin, w związku z czym doszło do naruszenia art. 77 § l, art. 80 i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po otrzymaniu zawiadomienia o wykonaniu obowiązku przeprowadził kontrolę wykonanego obowiązku. Czynność ta miała charakter czysto kontrolny i z tego powodu strona nie była zawiadamiana o czasie dokonanej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § l i art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Zgodnie z art. 122 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późniejszymi zmianami), zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Oceniając, czy wniesione przez zobowiązanego po doręczeniu mu odpisu tytułu wykonawczego i postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia podanie zawiera zarzuty, czy też zażalenie, trzeba mieć na uwadze, iż w postępowaniu administracyjnym, a zatem także w postępowaniu regulującym egzekucję administracyjną, obowiązuje zasada, według której o znaczeniu pisma decyduje jego treść a nie forma (wyrok NSA z dnia 2 stycznia 1988 r. SA/Wr 815/87 - ONSA 1988 Nr l poz. 31, wyrok NSA z dnia 2 marca 1987 r. III SA 92/87 nie publ.). A. i J. P. w swym podaniu, nazwanym zażaleniem, wnosili o uchylenie postanowienia o nałożeniu na nich grzywny, twierdząc iż nałożony na nich obowiązek został wykonany. Istniały zatem podstawy do uznania, iż podanie zobowiązanych zawiera zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oparty na podstawie wymienionej w art. 33 pkt l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Decyzja a w zasadzie uzasadnienie decyzji wydanej przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest w bardzo małym stopniu zrozumiałe, gdyż wydaje się, że organ II instancji pismo skarżących analizował pod kątem zgłoszenia zarzutów, a jeżeli tak to nastąpiło naruszenie przepisów w właściwości. Powyższe stwierdzenie jest jednak tylko przypuszczeniem z uwagi na lakoniczność i małą zrozumiałość sporządzonego uzasadnienia. Pismo A. i J. P. choć zostało zatytułowane jako zażalenie z uwagi na jego treść należało z pewnością uznać za wniesienie zarzutów i pod tym kątem je rozpoznać. W sprawie tej jednak nastąpił zbieg w czasie przystąpienia do egzekucji, z czym wiąże się doręczenie tytułu wykonawczego z pouczeniem o prawie wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, z doręczeniem postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego, zawierającego pouczenie o prawie wniesienia zażalenia. Jednoczesne doręczenie tytułu wykonawczego i postanowienia (jedno zwrotne poświadczenie odbioru) z pewnością tak jak to wyżej zaznaczono nakazywało potraktowanie odwołania, z uwagi na jego treść, jako zarzutu, ale wydaje się, iż jednocześnie należało je uznać za zażalenie na postanowienie o zastosowaniu konkretnego środka egzekucyjnego. Rozpatrzenie zażalenia nie mogło jednak nastąpić przed prawomocnym rozstrzygnięciem co do zgłoszonego zarzutu. Do tego czasu najsłuszniejszym rozwiązaniem jak się wydaje byłoby zawieszenie postępowania odnośnie wniesionego zażalenia. Zasugerowane przez sąd dwutorowe rozpoznawanie jednego pisma nazwanego zażaleniem nakazuje poczynienie kolejnych uwag ułatwiających prawidłowe rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Na tle realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że błędem było przeprowadzenie oględzin pod nieobecność skarżących. Oględziny te zostały przeprowadzone w czerwcu 2004 roku, natomiast pismo skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego informujące go o przystąpieniu do dobrowolnego wykonania nakazu rozbiórki nadane zostało w czerwcu 2002 r. Z uwagi na tak długi upływ czasu konieczna wręcz była obecność skarżących, bo przecież na podstawie sporządzonego protokołu wiemy tylko tyle, że na działce skarżących znajduje się konstrukcja obiektu budowlanego, ale skąd mamy czerpać pewność, iż nie jest to nowa konstrukcja wzniesiona po 2002 roku. Rzeczą oczywistą jest, że osobom przesłuchanym w charakterze świadków można dać wiarę lub nie, ale nigdy nie można z góry przesądzać, że świadkowie ci nie będą wiarygodni tylko dlatego, że złożyli oświadczenia bez opatrzenia ich klauzulą o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań, bo niby kto miał ich o tym pouczyć, przecież nie małżonkowie P. Na zakończenie niniejszych rozważań raz jeszcze powtórzyć należy, że chociaż A. i J. P. odwołując się złożyli tylko jedno pismo to na podstawie jego treści można wyprowadzić wniosek, iż zawiera ono w swej treści zarówno zarzut jak i zażalenie. W pierwszej kolejności powinny być rozpoznane zarzuty, a następnie dopiero zażalenie, rzeczą oczywistą jest, że wszystkie czynności powinny być dokonane w ramach kompetencji przysługujących danym organom. Na marginesie niniejszych rozważań stwierdzić trzeba, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 czerwca 2004 r. zapewne na skutek oczywistej omyłki wpisane zostało nazwisko zupełnie innych osób a nie A. i J. P., których ta sprawa dotyczyła. Biorąc powyższe pod uwagę zaskarżone postanowienie należało uchylić na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 152 tejże ustawy rozstrzygnięta została kwestia wykonalności uchylonej decyzji, zaś o kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.