II SA/Ol 566/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, Z. K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". W uzasadnieniu wskazał, iż prowadzi gospodarstwo ekologiczne (produkcja roślinna), które ze względu na sposób uprawy nie przynosi takich zbiorów jak gospodarstwa tradycyjne. Podniósł, iż w związku ze zbliżającymi się żniwami stan jego finansów jest bardzo napięty, a koszty sądowe stanowią niezaplanowane wydatki finansowe. Dodał, że ze względu na rozmiary gospodarstwa korzysta z najmu maszyn rolniczych, co również uszczupla jego budżet. Zauważył, iż przy ciągle padających deszczach musi liczyć się również z gorszymi plonami lub wręcz niemożliwością ich zebrania, a wówczas znajdzie się na krawędzi bankructwa. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. W rubryce nr 7.1. ("Nieruchomości") skarżący wykazał mieszkanie o powierzchni "[...]" oraz nieruchomość rolną o powierzchni "[...]", natomiast w rubryce nr 10 ("Dochody") dochód z tytułu działalności rolniczej (z "zebranych zbiorów") w wysokości "[...]" miesięcznie. Pismem z dnia "[...]", skarżący wezwany został do złożenia wskazanych w tym piśmie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych oraz pouczony, że ich nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, skarżący przedłożył pismo procesowe z dnia "[...]" (data nadania), w którym oświadczył, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wskazał, iż mieszkanie, którego jest właścicielem, otrzymał od matki, która razem z nim mieszka i która pokrywa wszelkie koszty związane z utrzymaniem mieszkania. Wykazana w formularzu nieruchomość rolna nie jest zabudowana. Skarżący oświadczył: "W 2010 otrzymałem przyznane mi z tytułu użytkowania dotacje, które były pomniejszone z tytułu nie posiadania zwierząt i maszyn. Podatki za 2010 zapłaciłem a za 2011 ma opłacone za I kwartał. Po zbiorach gryki "[...]" spodziewam się dalszych pieniędzy. Obecne, które uzyskałem za 2 tony pszenicy ("[...]"), w tym koszty kombajnu "[...]" plus transport z pola plus koszty orki, siania i bronowania nie pozwoliły uzyskać dochodu. (...) Środków innych jak dopłaty do działalności rolniczej i ewentualnego dochodu z produkcji rolnej nie posiadam." Wskazał, iż planuje "ponieść lub pokryć następujące wydatki – uregulować podatek – "[...]". Zaoranie pól tj. 300 zł za 1 ha razy "[...]" tj. "[...]" plus zakup materiału siewnego "[...]" plus koszty skoszenia kombajnem "[...]" gryki "[...]" + koszty transportu z pola. (...) Spodziewam się uzyskać środki pieniężne po zbiorach gryki "[...]" ale kiedy sprzedam grykę nie wiem (...)." Skarżący wskazał ponadto, iż nie posiada samochodów. Oświadczył: "nie posiadam ani kont dewizowych ani lokat ani innych środków na kontach bankowych." Wyjaśnił, iż planowana przez niego inwestycja, polegająca na budowie stanicy wędkarskiej będzie realizowana na działce, która jest jego własnością, a jej realizacja "(...) mieści się w ramach dotacji unijnych i możliwości uzyskania bezzwrotnego kredytu, oprócz tego część środków zamierzam uzyskać z ewentualnego sprzedania mieszkania (...)." Wskazał, iż stanica wędkarska ma być wykorzystywana jako obiekt turystyczny – baza noclegowa dla wędkarzy i baza magazynowa – dla sprzętu wędkarskiego. Zauważył również, iż jego miesięczne wydatki ponoszone na utrzymanie własne kształtują się na poziomie "[...]", w tym "[...]" na książki, "[...]" na "utrzymanie biologiczne" i "[...]" na mieszkanie. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że w sprawie występuje przesłanka uzasadniająca zwolnienie od kosztów sądowych. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym prawidłowo go wypełnić i uzasadnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, w związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego, w szczególności w zakresie dotyczącym prowadzonej przez niego działalności rolniczej i planowej inwestycji, polegającej na budowie stanicy wędkarskiej, skierowane zostało do niego wezwanie z dnia "[...]". Pomimo zawartego w nim pouczenia, skarżący nie przesłał jednak żądanych dokumentów źródłowych, nie złożył też pełnych wyjaśnień w zakresie określonym w wezwaniu. Skarżący nie wskazał przede wszystkim wysokości przychodu i dochodu/straty uzyskanych/poniesionych z tytułu działalności rolniczej odrębnie w 2010 r. i w 2011 r. oraz wysokości i rodzaju oraz terminów wypłaty przyznanych i/lub wypłaconych w latach 2010-2011 dotacji i/lub płatności w związku z prowadzoną działalnością rolniczą, które pozwoliłyby na ocenę potencjału dochodowego jego gospodarstwa. Przekazane w tym zakresie jedynie ogólne i niepełne informacje, nie pozwalają natomiast ocenić rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego, tym bardziej, że nie wskazał on również wysokości środków pieniężnych, jakimi dysponuje obecnie z przeznaczeniem na utrzymanie własne, prowadzenie działalności rolniczej i inne cele, oświadczając jedynie: "środków innych jak dopłaty do działalności rolniczej i ewentualnego dochodu z produkcji rolnej nie posiadam" bez wskazania jednak konkretnej kwoty przedmiotowych środków. Pomimo wezwania, skarżący nie przedłożył również ani wyciągów z posiadanych rachunków bankowych ani wyraźnego oświadczenia o nieposiadaniu jakichkolwiek rachunków bankowych, co również nie pozwala ocenić w pełni rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego. Skarżący nie złożył też wyczerpujących wyjaśnień w zakresie planowanej inwestycji, w tym m.in. z zakresie aktualnego sposobu wykorzystania nieruchomości, na której planowana jest jej realizacja. W tej natomiast sytuacji, nie można jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie posiada środków przy użyciu których możliwe byłoby sfinansowanie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Brak złożenia wyczerpujących oświadczeń i dokumentów źródłowych, w szczególności w zakresie prowadzonej działalności rolniczej, uniemożliwia ocenę jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Oświadczenie, które jest niepełne i budzi tym samym wątpliwości, nie może natomiast stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być przyznawane tylko osobom, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki uzasadniające jego otrzymanie. Nieujawnienie przez stronę swojej sytuacji materialnej w pełnym zakresie, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, uniemożliwia tym samym podjęcie korzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.