II SA/Ol 568/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 7 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S.K. i T.D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi T.D. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie na jego rzecz adwokata (k. 38-39 akt). W uzasadnieniu stwierdził, iż utrzymuje się z działalności firmy D., która od dłuższego czasu nie przynosi żadnych dochodów. Konta firmowe i prywatne są pozajmowane przez komornika. Należności od dłużników ściągane są bardzo przewlekle, a w przypadku ściągnięcia są zabierane na spłatę jego zobowiązań. Taka sytuacja uniemożliwia uiszczenie 900 zł kosztów sądowych i skorzystanie ze wskazanej w tym konkretnym przypadku obrony adwokackiej. Według oświadczenia zawartego we wniosku, w gospodarstwie domowym pozostają ze skarżącym żona i małoletnia córka. Dochód rodziny, pochodzący z działalności gospodarczej żony, wynosi miesięcznie 4000 zł brutto. Jedynym majątkiem jest mieszkanie o powierzchni 54 m2. W piśmie z dnia 29 sierpnia 2011 r. (k. 56) zażądano od skarżącego przedłożenia w terminie 7 dni: (1) wyciągów z wszelkich osobistych i firmowych rachunków bankowych należących do niego i jego żony - za sierpień 2011 r.; (2) kopii dowodów zajęcia rachunków bankowych; (3) kopii dowodów opłacenia należności mieszkaniowych za sierpień 2011 r. (w razie, gdy nie są regulowane za pośrednictwem rachunku bankowego); (4) oświadczenia wyszczególniającego pozostałe wydatki rodziny wraz z ich przybliżoną miesięczną wysokością; (5) oświadczenia eliminującego wątpliwość co do tego, czy podany dochód z działalności gospodarczej żony stanowi kwotę brutto, czy też netto; (6) kopii dokumentów, z których wynika wysokość przychodu i kosztów uzyskania przychodu oraz dochodu/straty spółki cywilnej D. - za ostatnie trzy miesiące. Ze względu na odmowę przyjęcia wezwania w miejscu podanym jako adres korespondencyjny wnioskodawcy (k. 70), doręczono je w dniu 22 września 2011 r. pod wcześniej używanym adresem (k. 71). Odpowiedź na nie została jednak udzielona do dnia dzisiejszego. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Jak stanowi art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami; w skrócie: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z regulacji tej jednoznacznie wynika, iż ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej. Jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest ona obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się strony od nałożonych w tym trybie obowiązków należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.