II SA/Ol 57/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Alicja Jaszczak-Sikora Marzenna Glabas (spr.) Katarzyna Matczak Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją nr "[...]" z dnia "[...]", Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, po ponownym rozpatrzeniu sprawy przekazanej decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", odmówił W. K. przyznania świadczeń w formie zasiłków rodzinnych i dodatków z tytułu samotnego wychowywania dziecka na synów A. i T. K. oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na syna T. W złożonym odwołaniu W. K. zarzuciła organowi pierwszej instancji nieuwzględnienie regulacji § 17 ust. l i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 45, poz. 433). Podniosła, że organ ten nie zastosował się do zaleceń zawartych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego Nr "[...]" i powołując się na interpretację Departamentu Świadczeń Rodzinnych, przy ustalaniu świadczeń nie uwzględnił za lata 2003 - 2004 r. utraconego przez nią dochodu,. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 listopada 2004r., nr "[...]" utrzymało w mocy decyzję będącą przedmiotem odwołania. W uzasadnieniu stwierdziło, że w stanie faktycznym sprawy odwołująca się nie spełnia kryterium dochodowego przyznania zasiłku rodzinnego na dzieci. W konsekwencji decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa, mimo błędnego uzasadnienia. Kolegium nie podzieliło interpretacji przedstawionej przez Ministerstwo Polityki Społecznej Departamentu Świadczeń Rodzinnych pojęcia "utraconego dochodu". Pojęcie to nie zostało sprecyzowane zarówno w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, póz. 2255 z późn. zm.), jak i w obowiązującym do 30 września 2004 r., rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 45, poz. 433). Niemniej jednak materialnoprawną podstawą decyzji może być tylko przepis prawa powszechnie obowiązującego a nie pismo wyjaśniające dyrektora departamentu. Kolegium wywiodło, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiła utrata dochodów w rozumieniu art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stwierdziło, że miesięczny dochód rodziny wynosi 1.696,25 zł, przy czym kwota, o którą zostało przekroczone kryterium dochodowe, przewyższa kwotę odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu. Z tych względów nie przysługuje odwołującej się zasiłek rodzinny, a tym samym wnioskowane do niego dodatki. W złożonej na tę decyzję skardze W. K. zarzuciła naruszenie art. 104 i art. 107 Kpa oraz pominięcie dowodu w postaci zaświadczenia o niepełnosprawności syna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż decyzją z dnia 19 stycznia 2005 r., znak: "[...]", działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zmieniło zaskarżoną decyzję zgodnie z żądaniem skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny właściwy jest do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja taka zgodna jest z prawem, jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § l powołanej ustawy. W niniejszej sprawie istnieją podstawy do stwierdzenia takiego naruszenia. Wnioskiem z dnia 5 maja 2004 r. skarżąca zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przyznanie zasiłku rodzinnego na synów T. i A. oraz dodatków do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Do wniosku załączyła m.in. zaświadczenie pracodawcy potwierdzające obniżenie zarobków oraz zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. o dochodzie osiągniętym w 2002 i 2003 r. Natomiast do odwołania z dnia 24 września 2004 r. załączyła kserokopię orzeczenia dnia 9 września 2004 r., nr "[...]", którym zaliczono A. K. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Stosownie do art. 4 ust. 2 pkt l i art. 5 ust. l ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje jednemu z rodziców, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Jeżeli natomiast członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł (art. 5 ust. 5 cytowanej ustawy). W myśl art. 3 pkt l lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych dochodem są, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 47 ust. 2 cytowanej ustawy w okresie od dnia l maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2002. Bezsporne jest, że skarżąca w 2002 r. osiągnęła dochód w wysokości 25.430,31 zł, w tym ze stosunku pracy 21.830,31 zł i 3.600 zł z tytułu alimentów. Dochód miesięczny w przeliczeniu na jedną osobę w rodzime wyniósł 706,40 zł. W związku ze zmianą od dnia l września 2003 r. organizacji pracy Szpitala Powiatowego w B. dochód skarżącej uległ obniżeniu i w 2003 r. wyniósł 20.355,02 zł (16.755,02 zł ze stosunku pracy i 3.600 zł z J tytułu alimentów). Stosownie do art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód. Zgodnie z § 18 ust. l rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 213, poz. 2162) w przypadku, gdy po upływie roku kalendarzowego, z którego dochód rodziny stanowił podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, sytuacja dochodowa rodziny uległa pogorszeniu na skutek utraty dochodu przez członka rodziny, od dochodu rodziny odejmuje się kwotę utraconego miesięcznie dochodu. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym nastąpiła utrata dochodu. Zgodnie z powyższą regulacją miesięczny dochód w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie skarżącej wyniósł 565,42 zł. Zatem w dacie orzekania przez organ drugiej instancji, po zaliczeniu jednego z dzieci skarżącej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, stosownie do art. 5 ust. 2 i art. 8 pkt 4 i 6 cytowanej ustawy, skarżącej od września 2004r. przysługiwał zasiłek rodzinny oraz dodatki z tytułu samotnego wychowywania dziecka i rozpoczęcia roku szkolnego. To zaś oznacza, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Z tego względu, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji oraz z mocy art. 152 tej ustawy orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.