II SA/Ol 570/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 11 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika – radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi D. i J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie opłaty planistycznej postanawia odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, D. L. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika – radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". W uzasadnieniu podniosła, iż nie pracuje i nie posiada żadnych dochodów, wraz z mężem utrzymują się z jego renty w kwocie niespełna "[...]" netto. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. W rubryce nr 7.1 "Nieruchomości" wnioskodawczyni wykazała: w pozycji dom – "Dom "[...]" m2", w pozycji mieszanie – ""[...]" m2", w pozycji nieruchomość rolna – ""[...]" h", w pozycji inne nieruchomości – "Budynek gospodarczy", natomiast w rubryce nr 10 "Dochody" – dochód męża z tytułu renty w kwocie "[...]". W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej wnioskodawczyni i jej męża oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez nią oświadczenia, pismem z dnia "[...]", wnioskodawczyni wezwana została do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących zakresu jej żądania oraz sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do wykazanych w formularzu wniosku nieruchomości, w tym aktualnego sposobu ich wykorzystania i ewentualnego dochodu, jaki przynoszą) i finansowej (w zakresie dotyczącym dochodu rodziny oraz uzyskiwanej ewentualnie dodatkowej pomocy finansowej lub rzeczowej, a także ponoszonych wydatków i wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię i jej męża rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zawodowego pełnomocnika – radcy prawnego lub adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać sąd, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, wnioskodawczyni nie przedłożyła ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. W tej sytuacji, stwierdzić natomiast należy, że brak przedłożenia żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawczyni i jej męża, przy jednoczesnym braku przedłożenia jakiegokolwiek pisma wyjaśniającego przyczyny braku ich złożenia, rodzi wątpliwości co do rzetelności złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Przedmiotowe oświadczenie nie może stanowić tym samym podstawy przyznania prawa pomocy. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie jest bowiem właściwą podstawą dla dokładnej i rzetelnej oceny rzeczywistej sytuacji materialnej strony. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowane tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy wnioskodawczyni nie uczyniła. Wobec nieprzedłożenia żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, nie jest bowiem możliwe stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości, czy wnioskodawczyni spełnia przesłankę uzasadniającą przyznanie jej prawa pomocy nie tylko we wnioskowanym przez nią, ale i w ewentualnie węższym, zakresie. Brak przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w zakresie dotyczącym sytuacji majątkowej, a także pozostających do dyspozycji środków pieniężnych i ponoszonych wydatków oraz wyciągów z rachunków bankowych, nie pozwala ustalić, jak w rzeczywistości kształtuje się sytuacja materialna wnioskodawczyni i jej męża oraz, czy rzeczywiście wnioskodawczyni nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla jej 2-osobowej rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.