II SA/Ol 571/19
WyrokWSA w Olsztynie2019-11-05
Skład orzekający: Beata Jezielska, Tadeusz Lipiński, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie, która nigdy nie została wszczęta i nie zakończyła się wydaniem decyzji ostatecznej?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania administracyjnego jest możliwe jedynie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Skoro w sprawie dotyczącej zasiłku dla opiekuna nie wydano żadnej decyzji, a jedynie decyzję umarzającą postępowanie w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania. Postępowanie, które nigdy nie zostało wszczęte, nie może być wznowione.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, jednak organ umorzył postępowanie z uwagi na śmierć ojca. Następnie skarżąca wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zasiłku dla opiekuna, twierdząc, że otrzymała niewłaściwy druk wniosku i nie zauważyła tego wcześniej. Organ odmówił wznowienia, wskazując na brak decyzji ostatecznej w sprawie. SKO utrzymało postanowienie w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się zasądzenia należnego jej zasiłku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi B. E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zasiłku dla opiekuna I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi S. D. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) netto powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
B.K. w dniu "[...]" złożyła wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad ojcem.
Decyzją z "[...]" Prezydent Miasta "[...]" umorzył postępowanie w tym zakresie, wobec tego iż ojciec wnioskodawczyni zmarł "[...]".
W dniu "[...]" strona, powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniosła "o wznowienie postępowania w sprawie wypłaty (...) zaległego, niepobranego zasiłku dla opiekuna". Wskazała, iż w decyzja, którą otrzymała, dotyczy specjalnego zasiłku opiekuńczego, mimo tego że we wniosku
z "[...]" zaznaczyła, że chodzi o zasiłek dla opiekuna, przewidziany w ustawie o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Wcześniej tego nie zauważyła, dlatego nie złożyła odwołania w wyznaczonym terminie.
Prezydent Miasta "[...]", postanowieniem z "[...]", odmówił wznowienia postępowania w sprawie zasiłku dla opiekuna. Wskazał, że wznowienie postępowania jest możliwe jedynie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, tymczasem w sprawie przedmiotowego zasiłku nie wydano żadnej decyzji. W dniu "[...]" strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Również złożone w tym dniu pismo dotyczyło wypłaty zaległego zasiłku opiekuńczego. Z akt sprawy nie wynika, aby strona kiedykolwiek składała wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna.
W zażaleniu na to postanowienie strona wskazała, iż wnosiła o przyznanie zasiłku dla opiekuna z tytułu sprawowania opieki nad rodzicami, ale otrzymała niewłaściwy druk wniosku. O właściwy druk wniosku prosiła dwukrotnie, lecz bezskutecznie. Otrzymała odpowiedź, że druk wniosku dotyczący specjalnego zasiłku opiekuńczego jest właściwy.
Postanowieniem z "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]" utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Wskazało, iż w myśl art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie można wznowić jedynie
w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. W przedmiocie ustalenia prawa B.K. do zasiłku dla opiekuna jak i specjalnego zasiłku opiekuńczego decyzja nie została wydana. Jedyną decyzją, jaką otrzymała, jest decyzja organu I instancji
z "[...]" umarzająca postępowanie dotyczące ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Decyzja ta nie była przez nią kwestionowana. W sprawie nie zachodzi zatem żadna z przesłanek wznowienia postępowania, wskazana w art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nawet gdyby przyjąć (choć nie wynika to z akt sprawy), iż intencją strony było wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją umarzającą postępowanie dotyczące ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, to również brak jest przesłanek do wznowienia postępowania.
W skardze na postanowienie organu II instancji B.K. stwierdziła, że nie było możliwe aby Kolegium zapoznało się ze złożonym przez nią "[...]" odwołaniem od decyzji o umorzeniu postępowania dotyczącego ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna. Wyjaśniła, że we wniosku o wznowienie postępowania powołała się na art. 145 § 1 pkt 4 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego po skorzystaniu w Urzędzie Miejskim w "[...]" z nieodpłatnej pomocy prawnika. Skarżąca, powołując się na szczególny charakter sprawy i słuszny interes strony, wniosła o zasądzenie należnego jej, niepobranego zasiłku dla opiekuna.
Podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu, Kolegium wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy [art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a.]. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a., stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy,
nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Zakres kontroli sądowej w niniejszej sprawie ograniczał się do kwestii wznowienia postępowania w sprawie zasiłku dla opiekuna, gdyż to ona była przedmiotem zaskarżonego postanowienia.
W rozpatrywanym przypadku prawidłowość postanowienia o odmowie wznowienia postępowania wynika bezpośrednio z faktu, iż wobec skarżącej nie została wydana decyzja dotycząca zasiłku dla opiekuna. W sprawie niezakończonej decyzją, i to decyzją ostateczną, wznowienie postępowania nie jest bowiem możliwe, co wynika wprost z art. z art. 145 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.). Tym bardziej wznowienie postępowania nie jest możliwe w sprawie, która nigdy nie została wszczęta. W takiej sytuacji nie istnieje argumentacja mogąca podważyć zasadność wydania zaskarżonego postanowienia.
Jedyną decyzją wydaną wcześniej przez organ I instancji, była decyzja z dnia "[...]" o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zarówno z sentencji decyzji jak i nagłówku wniosku ( pogrubiony druk ) wynika jasno, że sprawa dotyczyła przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, a nie zasiłku dla opiekuna w związku z wcześniejszą opieką skarżącej nad ojcem, który zmarł "[...]".
Sąd w żadnym stopniu nie neguje tego, że skarżąca w sposób właściwy zajmowała się swoim ojcem oraz tego, że w czasie gdy ojciec skarżącej żył nie pobierała ona z tego tytułu żadnych świadczeń. Powyższa okoliczność nie uprawnia jednak skarżącej do skutecznego ubiegania się o przyznanie jej zasiłku dla opiekuna po śmierci ojca w ramach wznowienia postępowania administracyjnego, które nigdy wcześniej w tej sprawie nie było prowadzone.
Wyjaśnić nadto należy skarżącej, że Kolegium postanowienie z dnia "[...]" utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania wydało na skutek jej zażalenia z dnia "[...]", a nie pisma z dnia "[...]".
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak
w pkt I. sentencji wyroku.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu orzeczono w pkt II. sentencji wyroku na podstawie
§ 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło