II SA/Ol 576/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego E. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. W dniu 2 lipca 2003 r. E. S. złożył w Urzędzie ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych pismo, w którym stwierdził, iż "opiera się na postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15.04.2003 r. o niesieniu ograniczeń czasowych ubiegania się o uprawnienia kombatanckie" prosi "o przyznanie dodatku do emerytury". Podniósł, iż był przymusowo zatrudniony w majątku niemieckim, za co otrzymał odszkodowanie z Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując się na art. 1-4 oraz 22 ust. l ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.), wydał w dniu 12 listopada 2003r. decyzję ("[...]") o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich ze wskazanego tytułu, stwierdzając w jej uzasadnieniu, iż "wnioskowany rodzaj represji" nie jest represją w rozumieniu wskazanej ustawy. Zainteresowany złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazał, iż wszyscy jego znajomi oraz członkowie rodziny otrzymali uprawnienia kombatanckie. Decyzją z dnia 30 lipca 2004 r. ("[...]") Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną, podnosząc że strona została deportowana wraz z rodziną i wykonywała pracę przymusową dla III Rzeszy w okresie od lipca 1942 r. do 31 grudnia 1945 r., ale tego rodzaju okoliczność nie została ujęta przez ustawodawcę jako represja i działalność kombatancka. Organ zwrócił uwagę, że w sytuacji gdy strona została wywieziona do pracy przymusowej na rzecz III Rzeszy na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia l września 1939 r., może ubiegać się o przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR. W takim przypadku strona winna wystąpić z odrębnym wnioskiem do Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych przedstawiając dowody potwierdzające w/w represje. Na decyzję tę E. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko, organ wniósł o oddalenie skargi. Strony wniosły o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W wyniku dokonanej kontroli w zakresie zgodności z prawem przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego stwierdzić należy, iż decyzje wydane w obu instancjach przez Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych zapadły z naruszeniem przepisów art. 7, 8 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Zgodnie z art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 8 kpa nakazuje prowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W końcu art. 9 kpa zobowiązuje organy administracji państwowej do rzetelnego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Z powyższych zasad wynika obowiązek wyjaśnienia rzeczywistej woli strony w sytuacji, gdy z podniesionych przez nią okoliczności mogą wynikać różne uprawnienia. Właśnie taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Mając na uwadze, iż E. S. złożył wniosek o przyznanie dodatku do emerytury, z uzasadnienia którego można jedynie domyślać się, iż ma on mieć związek z uprawnieniami kombatanckimi, organ powinien upewnić się, czy w intencji strony jest przyznanie uprawnień kombatanckich, czy też świadczenia przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej w III Rzeszy. Organ, bez upewnienia się jaki jest zakres żądania strony, samodzielnie przesądził, że jest to wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich, mimo że wobec bardzo lakonicznej treści wniosku, stwierdzenie takie było co najmniej przedwczesne. Wyjaśnienie, czego dokładnie domagał się skarżący, z pouczeniem jakie żądania i w oparciu o jakie przepisy mogą stanowić podstawę wniosku w stanie faktycznym przez niego przedstawionym, było obowiązkiem organu, tym bardziej, że w obu wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sytuacjach właściwy jest ten sam organ - Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Domaganie się przez organ ponownego wniosku, wobec niewyjaśnienia zakresu żądania zawartego we wniosku pierwotnym, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach i powoduje zbędne wydłużenie postępowania w sprawie. Z racji tego, że zaniechanie przez organ wskazanego wyżej obowiązku mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wydane w sprawie decyzje należało uchylić na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 152 wskazanej ustawy rozstrzygnięta została kwestia wykonalności uchylonej decyzji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.