II SA/Ol 576/19
WyrokWSA w Olsztynie2019-10-10
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Marzenna Glabas, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uznał, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego i czy prawidłowo zastosował procedurę zawiadamiania stron w postępowaniu o ustalenie lokalizacji takiej inwestycji, w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi inwestycję celu publicznego, do której stosuje się przepisy dotyczące wydawania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ nie może odmówić ustalenia lokalizacji takiej inwestycji, jeżeli nie narusza ona przepisów odrębnych. Zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania i wydanych decyzjach następuje w drodze obwieszczenia, a nie obligatoryjnie na piśmie, chyba że są to inwestorzy lub właściciele/użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których inwestycja jest lokalizowana.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o ustaleniu warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie stron w postępowaniu. Wskazała, że w poprzednim, analogicznym postępowaniu strony były inne. Organ odwoławczy uznał, że wniosek jest nowy, a zastosowana procedura zawiadamiania stron (obwieszczenie) była prawidłowa, gdyż inwestycja celu publicznego wymaga pisemnego zawiadomienia tylko inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których inwestycja jest lokalizowana. Ponadto, organ ocenił kwestię oddziaływania pól elektromagnetycznych i uznał, że nie jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. sprawy ze skargi Spółdzielni A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę.
Decyzją z "[...]" r., nr "[...]", Prezydent (dalej jako: "organ I instancji") ustalił na rzecz spółki A warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr "[...]", przy ul. "[...]" w O.
Odwołanie od tej decyzji wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa (dalej jako: "skarżąca"), zarzucając naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania z pominięciem stron postępowania. Wskazała, że przedmiotowa inwestycja była już objęta postępowaniem o sygn. "[...]", w którym organ I instancji wydał "[...]" r. decyzję, uchyloną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z "[...]" r., nr "[...]". W sprawie tej wniosek został pozostawiony ostatecznie bez rozpoznania. Skarżąca zaznaczyła, że w tamtym postępowaniu stronami było ponad 40 osób, w tym mieszkańcy sąsiadujących z terenem inwestycji budynków przy ul. "[...]". Zdaniem skarżącej, organ I instancji nieprawidłowo pominął tych mieszkańców w niniejszym postępowaniu.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze
, decyzją z "[...]" r., nr "[...]", utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na wstępie, że wniosek z 16 listopada 2018 r. nie jest tożsamy z wnioskiem spółki z 10 sierpnia 2015 r., który został pozostawiony bez rozpatrzenia, gdyż zmianie uległy parametry techniczne stacji. Zgodnie z wyjaśnieniami organu I instancji, w związku z wezwaniem spółki do przedłożenia decyzji środowiskowej i brakiem zadośćuczynienia temu wezwaniu, wniosek z 10 sierpnia 2015 r. został pozostawiony bez rozpatrzenia.
Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm., dalej jako: "u.p.z.p.") w zw. z art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest m.in. budowa urządzeń łączności publicznej. Tym samym, przedmiotowa inwestycja prawidłowo została uznana za inwestycję celu publicznego, do lokalizacji której należy stosować przepisy dotyczące wydawania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Taki tryb postępowania determinuje m.in. sposób dokonywania doręczeń. Zgodnie bowiem z treścią art. 53 ust. 1 u.p.z.p. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. W związku z powyższym nie można uznać, że bezpodstawnie pominięto strony postępowania. W niniejszej sprawie organ zobowiązany był do dokonywania doręczeń na piśmie jedynie spółce A oraz właścicielom działki nr "[...]". Mimo to, doręczeń na piśmie dokonywał również w stosunku do Spółdzielni Mieszkaniowej oraz spółki B. Pozostałe strony postępowania o jego wszczęciu oraz o wydanych w sprawie postanowieniach i decyzjach zostały zawiadomione w drodze obwieszczeń: z 3 grudnia 2018 r. (do 17 grudnia 2018 r.) - o wszczęciu postępowania w sprawie oraz z 22 stycznia 2019 r. (do 5 lutego 2019 r.) - o wydaniu decyzji lokalizacyjnej.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia określonego we wniosku. Przeprowadził analizę stanu prawnego i faktycznego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji oraz warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych dla działki nr "[...]". Z ustaleń tych wynika, że działka nr "[...]" stanowi współwłasność M. S., M. S. i P. S. W ewidencji gruntów i budynków działka ta jest oznaczona symbolem "B" - tereny mieszkaniowe. Dlatego brak jest konieczności uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze (art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.). Część działki jest zabudowana budynkiem mieszkalnym trzykondygnacyjnym, pozostała część jest niezabudowana. Ponieważ, teren inwestycji znajduje się w obrębie udokumentowanego zbiornika wód podziemnych, projekt decyzji został przedłożony do uzgodnienia właściwemu organowi administracji geologicznej. Dalej Kolegium zważyło, że zgodnie z art. 54 pkt 2 u.p.z.p., decyzja lokalizacyjna powinna określać m.in. warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych. Jednocześnie ustalając lokalizację inwestycji celu publicznego, organ I instancji winien m.in. stwierdzić, czy dla danej inwestycji nie jest wymagane uprzednie uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody jej realizacji. Uzyskanie tej decyzji jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j. Dz. U.
z 2018 r., poz. 2081). Natomiast rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze bądź potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko uregulowane są przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie oddziaływać na środowisko (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 71). Kolegium przytoczyło treść § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 tego rozporządzenia, wskazując, że z przepisów tych wynika, że przy ocenie oddziaływania tego rodzaju inwestycji na środowisko ma znaczenie równoważna moc promieniowana izotropowo (EIRP) anten oraz wyznaczona dla poszczególnych anten odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anten. Przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym dla poczynienia prawidłowych ustaleń niezbędne jest określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenie ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Nie można bowiem wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne. Z tych względów, dla prawidłowej oceny czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko niezbędne jest dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten jak i całego przedsięwzięcia. Z uwagi jednak na to, że przedmiotem inwestycji w niniejszej sprawie jest montaż pojedynczych anten w każdym sektorze, obowiązek sumowania mocy planowanych anten nie będzie miał zastosowania. Wskazano, że planowana inwestycja przewiduje lokalizację dwóch anten: antena A1 - azymut 350, tilt 0-60, wysokość zawieszenia 41,2 m n.p.t. oraz antena B 1 - azymut 3000, tilt 0-60, wysokość zawieszenia 41,2 m n.p.t. Kolegium stwierdziło, na podstawie znajdującej się w aktach sprawy opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska, że planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko lub zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zauważono, że biegły dokonał weryfikacji obliczeń wskazanych w dokumentacji dostarczonej przez wnioskodawcę, poprzez przeprowadzenie wyliczeń w zakresie wysokości wiązki osi głównej promieniowania na odległości od środka elektrycznego anteny wynikającej z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r., przy uwzględnieniu minimalnego i maksymalnego kąta nachylenia wiązki promieniowania oraz różnic wysokości terenu w miejscu posadowienia masztu i terenu rozpatrywanego w miejscu badania wysokości wiązki.
Z uwagi na deklarowaną wartość mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczych anten w przedziale 1000 ≤EIRP<2000, biegły ustalił, na jakiej wysokości znajdzie się oś główna wiązki promieniowania w odległości 70 m od środka elektrycznego anteny.
Z obliczeń tych wynika, że wiązka anteny A1 w odległości 70 m znajdzie się na wysokości działki nr "[...]" (działka niezabudowana) na wysokości - w zależności od pochylenia tej wiązki - od 36,8 m n.p.t. do 44,2 m n.p.t. Natomiast wiązka anteny B1 w odległości 70 m przetnie działkę nr "[...]" (działka niezabudowana), jak również działki nr "[...]" (działki te zabudowane są budynkiem o wysokości około 4 m n.p.t. o przeznaczeniu usługowo-handlowym - salon samochodowy) na wysokości od 37,9 m n.p.t. do 45,2 m n.p.t. W związku z tym, że oceniając miejsca dostępne dla ludności należy wziąć od uwagę nie tylko miejsca, w których legalna zabudowa istnieje w chwili obecnej, ale również miejsca, w których taka zabudowa może powstać w przyszłości zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, biegły dokonał analizy możliwego zagospodarowania działki nr "[...]". Działka ta znajduje się w zakresie oddziaływania planowanej inwestycji (azymut 35° i 300°), teoretyczna wiązka promieniowania przy odległości 70 m od środka elektrycznego anten znajdować się będzie na wysokości minimalnej wynoszącej 36,8 m n.p.t. Biegły ustalił, że budowa tak wysokiego budynku na tej działce nie jest prawnie dopuszczalna, gdyż maksymalna wysokość zabudowy dopuszczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wynosi 25 m n.p.t. Reasumując, biegły ustalił, że w odległości 70 m od środka elektrycznego planowanych anten nie występują miejsca dostępne dla ludności.
Uwzględniając powyższe, Kolegium stwierdziło, że w myśl art. 56 u.p.z.p. nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest decyzją uznaniową organu, lecz jej ustalenia są zależne od regulacji prawnych dotyczących projektowanego zamierzenia inwestycyjnego i obszaru, na którym takie zamierzenie ma być zlokalizowane. Decyzja ta stanowi zatem prawnie określoną formę oceny dopuszczalności lokalizacji inwestycji w danym miejscu, w świetle powszechnie obowiązującego prawa. Organ ustalający lokalizację projektowanej inwestycji, aby odmówić jej lokalizacji w sposób wnioskowany przez inwestora, musi wykazać niezgodność wnioskowanej lokalizacji z przepisami prawa. Skoro zaś inwestycja nie narusza przepisów odrębnych, odwołanie nie mogło zostać uwzględnione i nie było podstaw do odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, podnosząc takie same zarzuty i argumenty jak w odwołaniu. Dodatkowo podniosła naruszenie art. 53 ust. 1 u.p.z.p., poprzez zaniechanie poinformowania w formie pisemnej wszystkich stron postępowania, które wykazały swój interes w postępowaniu, które toczyło się
w analogicznej sprawie o sygn. "[...]". Skarżąca podniosła, że organ I instancji nie poinformował w ogóle stron o pozostawieniu uprzedniego wniosku spółki bez rozpoznania. Mieszkańcy sąsiednich budynków bezskutecznie oczekiwali na wydanie kolejnej decyzji przez organ I instancji w związku z uchyleniem wcześniejszej decyzji. Podkreślono, że nikt nie spodziewał się wszczęcia nowego postępowania lokalizacyjnego na tej samej nieruchomości w sytuacji, gdy strony nie zostały poinformowane o zakończeniu postępowania, które toczyło się wcześniej. Skarżąca sama została zawiadomiona o wszczęciu kolejnego postępowania i dopiero na swój wniosek dowiedziała się o pozostawieniu uprzedniego wniosku bez rozpoznania. Reasumując, skarżąca stwierdziła, że trudno przyjąć, żeby podmioty będące stronami
w sprawie "[...]" nie były również zainteresowane rozstrzygnięciem przedmiotowego postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie, która odbyła się 10 października 2019 r.:
- pełnomocnik skarżącej poparł skargę,
- pełnomocnik uczestnika postępowania – spółki A – wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje :
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.). Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje zatem oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź procesowego. Przy czym zaskarżona decyzja podlega uchyleniu w przypadku, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej jako: "p.p.s.a."). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Przede wszystkim wskazać należy, że organ II instancji prawidłowo wyjaśnił, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi inwestycję celu publicznego. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Okoliczność, iż inwestycje z zakresu łączności publicznej stanowią inwestycje celu publicznego potwierdza jednoznacznie treść art. 6 pkt 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2204), do którego odwołuje się wprost art. 2 pkt 5 u.p.z.p., definiujący pojęcie inwestycji celu publicznego na potrzeby u.p.z.p. Także art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 7 maja 2010 r.
o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2062) wyraźnie wskazuje, że inwestycje z zakresu łączności publicznej są inwestycjami celu publicznego. Wobec takich uregulowań prawnych nie powinno budzić wątpliwości, że do wnioskowanego zamierzenia mają zastosowanie przepisy o lokalizacji inwestycji celu publicznego, które przewidują szczególny tryb procedowania w takich sprawach.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. zasadą powinno być ustalanie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jednak w przypadku jego braku, stosownie do art. 4 ust. 2 u.p.z.p., określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: 1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; 2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Wydania decyzji lokalizacyjnej w sytuacji braku planu wymaga w szczególności art. 50 ust. 1 u.p.z.p. Wyjaśnić należy w tym miejscu, że brak uchwalenia planu miejscowego dla objętego wnioskiem terenu stanowi, co do zasady, warunek wydania decyzji
o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wnioskowana inwestycja nie należy bowiem do tego rodzaju inwestycji, których lokalizacja, zgodnie z przepisami odrębnymi, może nastąpić wyłącznie w oparciu o ustalenia planu miejscowego (art. 50 ust. 2b u.p.z.p.). Decyzja lokalizacyjna wydawana jest więc w wyniku braku planu miejscowego. Jest aktem stosowania prawa, w sposób władczy konkretyzuje uprawnienia wynikające
z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzja w tym przedmiocie zastępuje ustalenia miejscowego planu, wobec jego braku, wywołując tożsame z nim skutki. Rolą organu rozpatrującego wniosek o wydanie decyzji o lokalizacji celu publicznego jest przesądzenie zgodności zamierzonej inwestycji z obowiązującymi
w tym zakresie przepisami prawa. Właściwy organ nie może odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli nieruchomość nie jest objęta planem miejscowym, a zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Stanowi o tym wprost art. 56 u.p.z.p. Zgodnie ze zdaniem drugim tego unormowania: "Przepis art. 1 ust. 2 nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego". Oznacza to, że wymagania ładu przestrzennego oraz walory architektoniczne i krajobrazowe nie mogą stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. W konsekwencji lokalizacja inwestycji celu publicznego, którą stanowi bez wątpienia przedmiotowe zamierzenie, jest dopuszczalna nawet, gdy nie będzie harmonizowała z otoczeniem, bez względu na oczekiwania społeczno-gospodarcze, czy kompozycyjno-estetyczne, do których nawiązuje definicja ładu przestrzennego zawarta w art. 2 pkt 1 u.p.z.p., jeżeli tylko lokalizacji inwestycji celu publicznego nie sprzeciwiają się przepisy odrębne. Odstąpienie przez ustawodawcę od respektowania wymagań ładu przestrzennego
i walorów krajobrazowych przy lokalizacji inwestycji celu publicznego służy niewątpliwie realizacji celu ważnego dla funkcjonowania ogółu społeczeństwa, mieszczącego się
w zamkniętym katalogu celów publicznych określonych w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zgodnie z art. 53 ust. 3 u.p.z.p. właściwy organ w postępowaniu związanym
z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy: 1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających
z przepisów odrębnych; 2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. W myśl art. 54 u.p.z.p. decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa: 1) rodzaj inwestycji; 2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych,
a w szczególności w zakresie: a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego
i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich,
e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych; 3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1. Przy czym zważyć należy, że unormowania te nie konkretyzują przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wynikają one z przepisów odrębnych, w tym m.in. z treści art. 61 u.p.z.p. Ust. 2a tego artykułu stanowi, że przepisów ust. 1 pkt 1-4 nie stosuje się do inwestycji celu publicznego w przypadkach uzasadnionych potrzebami obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony granicy państwowej. Z unormowania tego wynika, że określone w art. 61 wymogi: 1. dobrego sąsiedztwa , 2. dostępu do drogi publicznej, 3. uzbrojenia terenu oraz 4. zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, dotyczą także co do zasady inwestycji celu publicznego, prócz wyszczególnionych w tym przepisie rodzajów celów publicznych. Jednak w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. ustawodawca zastrzegł dodatkowo, że przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się m.in. do urządzeń infrastruktury technicznej. Omawiana ustawa nie wyjaśnia znaczenia tego pojęcia. Art. 143 ust. 2 ustawy
o gospodarce nieruchomościami wskazuje na sposób rozumienia budowy urządzeń infrastruktury technicznej. Zgodnie z tym przepisem przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Art. 2 pkt 8 ustawy
z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 1489 ze zm.) definiuje z kolei pojęcie infrastruktury telekomunikacyjnej, przez które rozumieć należy urządzenia telekomunikacyjne, oprócz telekomunikacyjnych urządzeń końcowych, oraz w szczególności linie, kanalizacje kablowe, słupy, wieże, maszty, kable, przewody oraz osprzęt, wykorzystywane do zapewnienia telekomunikacji. Mając na uwadze treść tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 kwietnia 2016r, sygn. akt II OSK 1604/14 (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl) przyjął, że wolno stojący maszt antenowy należy kwalifikować jako wchodzący w zakres pojęcia "urządzeń infrastruktury technicznej". W konsekwencji wnioskowana inwestycja nie musi spełniać warunku dobrego sąsiedztwa, w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., a więc nie musi być spełniona kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Prawidłowo też Kolegium wskazało, że ponieważ teren inwestycji posiada już status działki budowlanej nie jest wymagana zgoda, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Bezsporne jest również spełnienie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.
Organ II instancji prawidłowo też zbadał i omówił kwestię obszaru oddziaływania planowanych na wieży anten i wytwarzanych przez nie pól elektromagnetycznych. Organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego musi bezwzględnie rozważyć, czy rozpatrywane zamierzenie wymagało uzyskania uprzednio decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Na zasadzie art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c u.p.z.p. wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien zawierać określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko. Inwestor spełnił ten wymóg, przedkładając dokument zawierający analizę występowania obszaru pól elektromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych 0,1 W/m2 w związku z działaniem wnioskowanej instalacji radiokomunikacyjnej. W opracowaniu tym inwestor przedstawił charakterystykę projektowanej stacji, podając dokładne parametry anten, kierunki na jakich będą działały, ich moc, wysokość na jakiej będą umieszczone na wieży i ich maksymalne odchylenie (tilt). Dane te pozwalają zweryfikować obszar oddziaływania wiązek promieniowania elektromagnetycznego. Zgodzić należy się z Kolegium, że wobec zamiaru umieszczenia na wieży dwóch anten sektorowych działających na różnych kierunkach, nie zachodzi ryzyko kumulowania się wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Zważyć też należy, że zaskarżona decyzja organu I instancji zobowiązuje inwestora do dotrzymania deklarowanych parametrów, poprzez ścisłe ich określenie. Dlatego analizie mogą podlegać dane skonkretyzowane we wniosku. W niniejszej sprawie jest bezsporne, że stosownie do § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 2010 r. instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, ze względu na emisję do otoczenia elektromagnetycznego promieniowania, mogą zostać zaliczone do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których uzyskanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane. Istotna jest tutaj przy tym właściwa kwalifikacja przedsięwzięcia przeprowadzana na podstawie charakterystyki instalowanych anten sektorowych - w oparciu o dwa kryteria, tj. równoważnej mocy promieniowanej izotropowo (EIRP) oraz na podstawie wyznaczanej dla poszczególnych anten odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anten. Zgodnie z załączoną do wniosku dokumentacją techniczną dotyczącą kwalifikacji przedsięwzięcia, opracowaną na zlecenie inwestora, projektowana równoważna moc promieniowana izotropowo (EIRP), wyznaczona dla anteny A1 i B1 wynosić będzie mniej niż 2000 W. W związku z tym stosownie do § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d) powołanego rozporządzenia weryfikacji podlegało, czy w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny mogą znajdować się miejsca dostępne dla ludności. Z analizy charakterystyki zamierzenia oraz ukształtowania i zagospodarowania terenu wynika, że anteny nie obejmą swym oddziaływaniem miejsc dostępnych dla ludności, gdyż anteny zostaną zawieszone na wysokości 41,2 m n.p.t. Przy maksymalnym odchyleniu (tilt 6o) wiązki promieniowania będą przechodziły minimalnie nad poziomem terenu odpowiednio na wysokości 35,6 m lub 36,8 m, zaś nad zabudową 35,6 m. Mając na uwadze istniejącą zabudowę sąsiedniego terenu, a także możliwą maksymalnie zabudowę, jak ustalił biegły do 25 m, zasadne jest stanowisko o braku oddziaływania emitowanego pola elektromagnetycznego przez poszczególne anteny na miejsca dostępne dla ludności. W wyroku z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 766/16 (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). NSA wyjaśnił, że zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Powołany przepis zawarto w dziale VI (ochrona przed polami elektromagnetycznymi). Zatem warunkiem zakwalifikowania określonego miejsca, jako dostępnego dla ludności, jest możliwość przebywania w nim: po pierwsze możliwość prawna (dostęp ludności nie jest zabroniony), a po drugie możliwość faktyczna (dostęp do miejsca jest możliwy bez użycia sprzętu technicznego). Skoro więc w art. 124 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska za miejsce dostępne dla ludności uznaje się takie, do którego człowiek ma dostęp bez użycia sprzętu technicznego, to nie przeznaczenie terenu, na którym miejsce to się znajduje, ale faktyczna możliwość dostępu do niego (bez użycia sprzętu technicznego) determinuje jego kwalifikację, jako dostępnego dla ludności. W przypadku terenu, miejscem dostępnym dla ludności będzie zatem takie, w którym człowiek może znaleźć się
w ramach zwykłego, codziennego korzystania z tego terenu (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 16/10, publ na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Dalej NSA wyjaśnił, że w ramach delegacji ustawowej zawartej w art. 123 ust. 3 P.o.ś. Minister Środowiska wydał rozporządzenie z dnia 12 listopada 2007 r. w sprawie zakresu i sposobu prowadzenia okresowych badań poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2007 r. Nr 221, poz. 1645). Zgodnie z ust. 1 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia punkty pomiarowe,
w których wykonuje się badania poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, wybiera się w dostępnych dla ludności miejscach usytuowanych na obszarze województwa w: 1) centralnych dzielnicach lub osiedlach miast o liczbie mieszkańców przekraczającej 50 tys.; 2) pozostałych miastach; 3) terenach wiejskich. Stosownie zaś do ust. 3 pkt 1 tego samego załącznika punkty pomiarowe wybiera się w takich miejscach, aby w szczególności sonda pomiarowa przyrządu, którym wykonuje się pomiary, znajdowała się na wysokości 2 m nad poziomem terenu. W świetle powyższego, zakładając racjonalność prawodawcy, a także kierując się doświadczeniem życiowym i zasadami logicznego rozumowania, NSA uznał, że trzeba przyjąć, że w ramach zwykłego, codziennego korzystania z terenu, bez potrzeby użycia sprzętu technicznego, człowiek ma dostęp do miejsc znajdujących się nie wyżej niż 2 m nad poziomem terenu. Jeżeli zaś na terenie znajduje się zabudowa mieszkaniowa, to należy zakładać, że bez potrzeby użycia sprzętu technicznego człowiek będzie miał dostęp do miejsc, które znajdują się nie wyżej niż 2 m nad budynkiem, który stanowi taką zabudowę. Przedstawione stanowisko skład orzekający w niniejszej sprawie
w pełni podziela.
Uwzględniając zatem podane przez inwestora wysokości osi głównych promieniowania dla każdej z dwóch anten sektorowych, trzeba stwierdzić, że
w rozpatrywanym przypadku od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania, w odległościach określonych cytowanym rozporządzeniem z 2010 r., nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Tym samym, nie była wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, na co zasadnie zwracał uwagę organ II instancji, że przedmiotowe postępowanie dotyczy nowego wniosku spółki A o lokalizację inwestycji o zmienionych parametrach. Nie miało żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia tego wniosku pozostawienie uprzedniego wniosku bez rozpoznania. Działanie takie nie wywołało żadnych skutków w sferze materialnoprawnej. Akcentowana w skardze okoliczność, że w toczącym się wcześniej postępowaniu dotyczącym lokalizacji podobnej inwestycji celu publicznego na tej samej nieruchomości, organ doręczał decyzję wszystkim stronom w rozumieniu art. 28 k.p.a., uznając także interes prawny mieszkańców poszczególnych lokali mieszkalnych, a nie jak w niniejszym postępowaniu doręczeń dokonywano tylko wobec Spółdzielni Mieszkaniowej, wykonującej zarząd nieruchomością wspólną (art. 27 ust. 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 845) nie oznacza w ogóle, że nie uwzględniono interesu prawnego mieszkańców sąsiednich budynków i pominięto ich jako strony postępowania. Kolegium prawidłowo wskazało, że zgodnie z art. 53 ust. 1 u.p.z.p. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. Przepis ten wymienia konkretne podmioty, które organ ma obowiązek zawiadomić na piśmie o podjętych czynnościach procesowych. Do kręgu tego nie należą właściciele nieruchomości sąsiadujących z terenem, na którym ma być realizowana inwestycja. Wszystkie podmioty, które mają interes prawny w sprawie, ale nie są właścicielami i użytkownikami wieczystymi nieruchomości objętej wnioskiem zawiadamia się w drodze obwieszczeń, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. W rozpatrywanej sprawie zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji dochowały wymogów formalnych w tym zakresie. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że organ I instancji podawał do wiadomości publicznej informacje o wszczęciu postępowania i wydanych w sprawie aktach administracyjnych, poprzez wywieszenie informacji na tablicy ogłoszeń w budynku Urzędu Miasta jak i zamieszczenie obwieszczenia na stronie internetowej "[...]" przez okres 14 dni. Po upływie tego terminu zawiadomienie uznaje się za dokonane wobec stron postępowania, wobec których ma zastosowanie taki szczególny tryb doręczeń. Wynika to z art. 49 § 1 i § 2 k.p.a. W myśl tych unormowań, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej (§ 1). Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (§ 2).
W związku z powyższym uznać należy, że wszystkie strony postępowania zostały skutecznie zawiadomione o postępowaniu toczącym się w sprawie (por. wyrok NSA z 17 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 1717/18, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl) i mogły korzystać z praw strony.
Podkreślić należy, że z treści art. 56 u.p.z.p. wyraźnie wynika, iż wydania decyzji
o lokalizacji inwestycji celu publicznego ustawodawca nie pozostawił uznaniu organu wykonawczego gminy. Jeżeli żaden przepis prawa nie sprzeciwia się realizacji wnioskowanej inwestycji, to właściwy organ jest zobligowany do pozytywnego załatwienia sprawy w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego. Tym samym, decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest rozstrzygnięciem związanym. Organ administracji publicznej w tych sprawach nie ma uprawnień kształtujących (takich jakie przysługiwałyby mu przy realizacji władztwa planistycznego) i ma obowiązek załatwić wniosek pozytywnie, gdy stwierdzi brak naruszenia przepisów prawa. Takie działanie koresponduje z zasadą wolności zagospodarowania terenu, określoną w art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.
Mając powyższe na uwadze, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło