II SA/Ol 576/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz A. D. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z 16 maja 2024 r., nr SKO.522.135.2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium") utrzymało w mocy własne postanowienie z 19 marca 2024 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z 5 lipca 2023 r., nr SKO.522.109.2023 r., w sprawie zatrzymania A. D. (dalej jako: "skarżący") prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie budzi żadnych wątpliwości fakt, iż składając wniosek o wznowienie postępowania skarżący nie zachował terminu określonego w art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: "k.p.a."). Zauważono, że z treści wyjaśnień udzielonych przez skarżącego wynika, że podstawę wznowienia stanowią przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 k.p.a. O okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego skarżący dowiedział się w dniu 29 sierpnia 2023 r. Natomiast z akt sprawy wynika, że wniosek o wznowienie postępowania skarżący sformułował w dniu 12 sierpnia 2023 r. i wpłynął on do Kolegium w dniu 18 sierpnia 2023 r. Z powyższego wynika zatem, że strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania po wniesieniu wniosku o wznowienie postępowania. Skoro zatem termin nie został zachowany, to Kolegium zobligowane było do wydania, stosownie do art. 149 § 3 k.p.a., postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Zaznaczono, że ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. W skardze na powyższe postanowienie wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący podniósł zarzuty przeciwko decyzji organu I instancji w sprawie zatrzymania mu prawa jazdy, podnoszone w postępowaniu odwoławczym, następnie wskazywane jako podstawa żądania wznowienia postępowania administracyjnego. Argumentował, że nie ma dowodu na to, że osoba, która podpisała decyzję była upoważniona do działania z upoważnienia Prezydenta Olsztyna. Nie ma dokumentu na ten temat. Skarżący nie wie też na jakiej podstawie prawnej wydano ewentualne upoważnienie. Kolegium tego nie sprawdziło i nie wyjaśniło. Zdaniem skarżącego został w ten sposób pozbawiony prawa do obrony. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarżący zachował termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja Kolegium z 5 lipca 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Olsztyna przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta Olsztyna z dnia 7 marca 2023 r. w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, doręczona została skarżącemu 17 lipca 2023 r. (k. 104). Natomiast pismo stanowiące wniosek o wznowienie postępowania, datowane 12 sierpnia 2023 r., które wpłynęło do Kolegium 18 sierpnia 2023 r., nadane zostało w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego, o którym mowa w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., w dniu 17 sierpnia 2023 r. (k. 115-117). Zatem z zachowaniem terminu miesięcznego, określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Skarżący był niewątpliwie stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną, podał jako podstawę wznowienia m.in. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazał okoliczności, które jego zdaniem wyczerpują dyspozycję tego przepisu, zachował miesięczny termin. W tych okolicznościach niezasadnie Kolegium dopytywało skarżącego o to, kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania i przyjęło bezkrytycznie oświadczenie skarżącego, z którego wynika, że nie zrozumiał on właściwie zapytania Kolegium z 19 stycznia 2024 r. (wystosowanego ponad 5 miesięcy od złożenia wniosku). Skarżący jako datę dowiedzenia się o przesłance do wznowienia podał datę pisma organu I instancji z 29 sierpnia 2023 r., w którym organ ten odniósł się do pisma skarżącego z 12 sierpnia 2023 r., stanowiącego niniejszy wniosek o wznowienie postępowania. Pismo to w ogóle nie daje podstaw do przyjęcia, że o zaistnieniu okoliczności uzasadniających w ocenie skarżącego wznowienie postępowania, skarżący dowiedział się 29 sierpnia 2023 r. Oczywistym jest w sprawie, że okoliczności, które zdaniem skarżącego stanowią podstawę do wznowienia postepowania, znane mu były już w dacie składania wniosku, skoro się na nie powoływał, a który, jak wyjaśniono, został złożony w terminie jednego miesiąca od dowiedzenia się o decyzji. We wniosku o wznowienie postępowania skarżący wskazywał na zlekceważenie w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją ostateczną jego wniosku dowodowego o nadesłanie upoważnienia do wydania decyzji przez osobę, która podpisała tę decyzję. Skarżący twierdzi, że nie udostępniono mu żądanego upoważnienia. Zdaniem skarżącego jest to istotne naruszenie, o którym niewątpliwie dowiedział się z chwilą doręczenia mu decyzji organu odwoławczego kończącej postępowanie w sprawie. Uzasadniało to przyjęcie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Przepisy normujące instytucję wznowienia postępowania wyodrębniają dwa etapy tego postępowania. W pierwszym etapie organ, który jest właściwy do załatwienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, bada czy podanie o wznowienie wniosła strona w rozumieniu art. 28 k.p.a., tj. podmiot, który powołuje się na swój interes prawny, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowienia, a także, czy dotyczy ono decyzji ostatecznej oraz czy zostało wniesione w terminie określonym w art. 148 k.p.a. Pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które rozpoczyna drugi etap postępowania i stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia. W wyroku z 27 marca 2025 r., sygn. akt I OSK 845/22, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczeni.nsa.gov.pl, Naczelny Sad Administracyjny wyjaśnił, że co do zasady podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne implikujące konieczność wydania przez organ postanowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., a następnie przeprowadzenia postępowania wznowieniowego, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób określony w art. 151 k.p.a. W literaturze przedmiotu wyjaśnia się, że postanowienie o wznowieniu postępowania ma charakter formalny. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Jeżeli jednak są jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez stronę i potrzeba zbadania w tym zakresie sprawy, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, którego przedmiotem będzie wyjaśnienie, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje (por. Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 149, LEX/el. 2025) Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kolegium z 19 marca 2024 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.