II SA/Ol 579/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. Wraz z zażaleniem na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku W.W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (k. 148-151 akt). W uzasadnieniu podał, iż "(j)est(-) osobą bezrobotną bez żadnych źródeł dochodów Bez renty, ani emerytury. Nie posiada(-) żadnego majątku ruchomego, ani nieruchomego". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika nadto, iż skarżący sam prowadzi gospodarstwo domowe. W rubryce 11 formularza nadmienił, iż "(p)oprzedni wniosek o wpis sądowy składał(-) z uwagi na brak środków finansowych z uwagi na niemożność skompletowania wszystkich dokumentów, został(-) zmuszony do pożyczenia 200,- na wpis. Nadal tych pieniędzy nie oddał(-) i nie ma(-), ani skąd pożyczyć. Ani też nie posiada(-) środków na wpis." Do wniosku załączona została kopia zaświadczenia z urzędu pracy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, stanowiąc przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Mając to na uwadze zauważyć należy, iż rozpoznawany obecnie wniosek jest kolejnym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożonym w niniejszej sprawie. Postanowieniem z 24 września 2013 r. (k. 23-24) Referendarz sądowy odmówił zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych i ustanowienia na jego rzecz pełnomocnika - wobec tego, że wykazując stypendium szkoleniowe w wysokości 229,27 zł netto i oszczędności w kwocie ok. 400 zł jako jedyne źródła swego utrzymania, nie złożył żądanego od niego w trybie art. 255 ww. ustawy dodatkowego oświadczenia z dokumentami źródłowymi. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu skarżący ponowił wniosek, podając, że jest bezrobotny, nie ma żadnego dochodu, dysponuje jedynie oszczędnościami w kwocie ok. 150 zł i nie posiada, tak samo jak jego rodzice, "żadnego dochodu". Postanowieniem z 28 kwietnia 2014 r. (k. 81-85) Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż i tym razem nie odpowiedział on na wezwanie do podania przeciętnej miesięcznej wysokości poszczególnych wydatków i źródła pokrywania każdego z nich, wysokości wszelkich dochodów uzyskanych od maja 2013 r. (ze wskazaniem daty uzyskania dochodu i jego wysokości oraz tytułu jego uzyskania), w tym pomocy pieniężnej/rzeczowej ośrodka pomocy społecznej, bądź jakichkolwiek innych instytucji lub osób (ze wskazaniem jej źródła, rodzaju oraz daty otrzymania), oraz tytułu prawnego do lokalu stanowiącego miejsce zamieszkania, a ponadto przedłożenia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (lub oświadczenia o ich nieposiadaniu w owym czasie) i kopii dowodów opłacenia należności związanych z mieszkaniem. Oddalając zażalenie na to postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, iż w takiej sytuacji skarżący nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy, jako że uniemożliwił dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny jego rzeczywistej sytuacji finansowej (k. 104-107). Pomimo wskazań zawartych w powołanych postanowieniach, skarżący występując z kolejnym wnioskiem, poza zawężeniem jego zakresu, nie odniósł się w żaden sposób do stanowiska co do zaniechania dostarczenia określonych danych odnoszących się jego sytuacji. Wyjaśnienie w tychże postanowieniach, jak istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ma poparcie go stosownymi informacjami, usprawiedliwia zaniechanie ponownego wzywania skarżącego do uzupełnienia materiału dowodowego przy rozpatrywaniu obecnego jego wniosku i stwierdzenie, że nie wykazał on, że spełniona została przesłanka, uzasadniająca jego uwzględnienie. Nie dysponując wiedzą na temat źródeł utrzymania skarżącego, jego sytuacji materialnej, nie można stwierdzić bowiem, że tym razem wykazał, iż sytuacja ta uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że od czasu postanowień Sądu nastąpiła w tym względzie zmiana okoliczności sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.