II SA/Ol 580/06
WyrokWSA w Olsztynie2006-10-04
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Alicja Jaszczak-Sikora, Irena Szczepkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej naruszył zasady postępowania administracyjnego (w szczególności zasadę informowania stron i dążenia do wyjaśnienia stanu faktycznego) poprzez nieprzyjęcie wniosku o świadczenie rodzinne lub nieudzielenie wyczerpującej informacji o sposobie jego złożenia, co skutkowało odmową przyznania świadczenia z powodu braku formalnego wniosku w odpowiednim czasie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, uznając, że organy te nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego sprawy, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę informowania stron (art. 9 Kpa) i dążenia do wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 Kpa). Niewyjaśnienie, czy strona otrzymała rzetelną informację o sposobie składania wniosku, uniemożliwiło ocenę, czy strona poniosła negatywne konsekwencje finansowe z powodu braku formalnego wniosku, co mogło skutkować przyznaniem świadczenia od daty zgłoszenia woli jego uzyskania.Stan faktyczny
Skarżąca S. A. złożyła wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na brak formalnego wniosku złożonego z kompletem dokumentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca twierdziła, że pracownik MOPS nie przyjął jej wniosku w grudniu 2004 r. z powodu braku zaświadczenia z ZUS, mimo że posiadała zaświadczenie od pracodawcy o udzielonym urlopie wychowawczym. Dopiero w 2006 r. uzyskała niezbędne zaświadczenie z ZUS i złożyła formalny wniosek. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie zasad postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Asesor WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2006 r. sprawy ze skargi S. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia rodzinnego w formie dodatku do zasiłku rodzinnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu l instancji; 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku
Decyzją z dnia "[...]"2006 r. wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej, po rozpatrzeniu wniosku S. A. z dnia 10 marca 2006 r. w sprawie wypłacenia dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego na okres od 30 listopada 2004 r. do 28 lutego 2005 r., odmówiono przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż S. A., po urodzeniu w dniu "[...]"2004 r. syna B. korzystała z urlopu macierzyńskiego, a następnie z urlopu wychowawczego. Nie nabyła jednak prawa do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego, ponieważ nie uzyskała z ZUS zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego, a zaświadczenie takie jest niezbędne do przyznania dodatku. Dalej wskazano, iż od negatywnej decyzji ZUS S. A. odwołała się, nie złożyła jednak oficjalnego wniosku o przyznanie dodatku i w związku z tym nie wydano w tej sprawie decyzji. Następnie wskazano, iż na mocy wyroku Sądu Okręgowego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia "[...]"2006 r. zmienił swoją dotychczasową decyzję i orzekł, że od dnia 21 listopada 2003 r. do 28 lutego 2005 r. S. A. podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia. Po otrzymaniu tej decyzji S. A. wystąpiła do ośrodka pomocy społecznej o przyznanie opisanego wyżej dodatku za okres od 30 listopada 2004 r. do 28 lutego 2005 r.
Organ I instancji wskazał, iż zgodnie z literalnym brzmieniem art. 23 ust. 1 i art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych świadczenia te nie mogą być przyznawane z urzędu, a dla ich uzyskania niezbędne jest złożenie wniosku do organu, przy czym nie mają znaczenia okoliczności, z powodu których strona nie złożyła wniosku. Natomiast prawo do świadczenia ustala się od miesiąca złożenia wniosku.
W odwołaniu od tej decyzji S. A. podała, że po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego na syna B., zakład pracy "A" udzielił jej urlopu wychowawczego od 30 listopada 2004 r. do 29 listopada 2006 r. W grudniu 2004 r. zgłosiła się do MOPS celem złożenia wniosku o przyznanie dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Według twierdzeń odwołującej się wniosek jej nie został przyjęty z powodu negatywnej decyzji z ZUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu. Pracownik MOPS poinformował ją, że nie przyjmie wniosku, ponieważ bez zaświadczenia wniosek jest niekompletny. Od decyzji ZUS odwołała się do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w efekcie czego uzyskała zaświadczenie niezbędne do uzyskania wnioskowanego dodatku. W ocenie odwołującej się, nie może ona ponosić konsekwencji działania pracownika organu, który nie chciał przyjąć od niej wniosku bez zaświadczenia z ZUS. Do odwołania S. A. załączyła zaświadczenie Zakład "A" z dnia 30 listopada 2006 r. o udzielonym jej urlopie wychowawczym, którego nie przyjęto od niej wraz z wnioskiem.
Organ pierwszej instancji przekazując odwołanie strony ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu i podał, że po zakończeniu urlopu macierzyńskiego S. A. zgłosiła się do Ośrodka informując że przechodzi na urlop wychowawczy na syna B. Wydano jej odpowiedni druk wniosku i poinformowano jakie należy dołączyć do niego zaświadczenia, przy czym nie odmówiono przyjęcia od niej wniosku, a jedynie proszono o złożenie go wraz z kompletem dokumentów.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]"2006 r., nr "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach swego rozstrzygnięcia wskazało, iż w związku z treścią art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie ma wątpliwości co do tego, że świadczenia te mogą być przyznane jedynie na wniosek strony, który wyznacza też datę początkową od jakiej świadczenie może przysługiwać. W opisywanej sprawie nie ma też wątpliwości co do tego, że świadczenia rodzinne mogą być przyznawane na podstawie wniosków o charakterze sformalizowanym, określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Polityki Społeczne z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawie o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105 poz. 881) Jak wynika z akt sprawy oraz z wyjaśnień strony i organu, wniosku takiego strona nie złożyła w dniu, w którym poinformowała organ o tym, iż po zakończeniu urlopu macierzyńskiego ma zamiar przejść na urlop wychowawczy. Wynikało to, jak twierdzi z faktu pouczenia jej o konieczności dołączenia do wniosku kompletu dokumentów, w tym zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o podleganiu ubezpieczeniu. Dokument taki skarżąca uzyskała dopiero w roku 2006 i bezpośrednio po tym złożyła formalny wniosek o świadczenie rodzinne w okresie przebywania na urlopie wychowawczym, poczynając od dnia 30 listopada 2004 r. do dnia 28 lutego 2005.
Zdaniem organu odwoławczego opisany stan faktyczny sprawy wskazuje na to, że organ nie mógł skutecznie orzec o prawie strony do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego (z dniem 28 lutego 2005 roku strona zrezygnowała z urlopu wychowawczego), skoro w czasie, gdy strona prawo do takiego urlopu posiadała nie wnioskowała o należne z tego tytułu świadczenie rodzinne. Ponadto w ocenie Kolegium, wnioskowy charakter świadczenia rodzinnego, o którym mowa w art. 23 ust. 1 powoływanej ustawy, oznacza przede wszystkim to, że osoba uprawniona do takiego świadczenia może z niego skorzystać, lecz nie musi. Przejawem tego, że ma wolę korzystania z przyznanego jej przepisem prawa uprawnienia, jest złożenie stosownego żądania, czyli wystąpienie o swoje prawo. Jak wynika z akt sprawy - strona wniosku w stosownym czasie nie złożyła, oczekiwała bowiem na rozstrzygnięcie sprawy z zakresu ubezpieczenia społecznego. Odłożenie terminu złożenia wniosku na czas późniejszy - po uzyskaniu dokumentu z ZUS - było wynikiem decyzji podjętej przez skarżącą, nie zaś brakiem działania ze strony organu, czy też wadliwością pouczenia jakie skarżąca otrzymała w siedzibie organu. Kolegium podniosło, iż pouczenie o potrzebie złożenia wniosku wraz z kompletem dokumentów ma charakter standardowy i jego udzielenie w tej treści nie narusza prawa, a formuła dotycząca konieczności złożenia wniosku wraz z kompletem dokumentów wynika wprost z treści ustawy. Organ stwierdził przy tym, iż nie wykluczało to możliwości złożenia wniosku w takiej postaci i z takimi dokumentami, jakimi skarżąca dysponowała, co skutkowałoby wystosowaniem do strony wezwania o uzupełnienie wniosku bądź zawieszeniem postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii podlegania przez zainteresowaną ubezpieczeniu społecznemu. Dla dokonania przez organ wskazanych wyżej czynności procesowych, skarżąca musiała jednak bezwzględnie złożyć wniosek o świadczenie, czyniąc to bezpośrednio w siedzibie organu - i zgłaszając się tam ponownie - po uzyskaniu stanowiska ZUS, nawet negatywnego, bądź przekazując wniosek korespondencyjnie.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego S. A. wniosła skargę do tut. Sądu, zarzucając jej naruszenie prawa, a w szczególności:
1) art. 23 ust. 1 z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 61 ust. 1 Kpa poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że wypłata świadczeń może nastąpić jedynie na skutek wniesienia żądania na formularzu stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne,
2) § 12 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia poprzez jego pominięcie,
3) podstawowych zasad postępowania administracyjnego zawartych w art. 7 i art. 9 Kpa poprzez ich niezastosowanie,
4) art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez niezastosowanie.
Skarżąca wniosła "o uchylenie decyzji lub jej zmianę w kierunku przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego za okres od 30 listopada do 28 lutego 2006 r.", oraz o zasądzenie od organów kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto S. A. wniosła o dopuszczenie dowodu z zeznań wskazanych przez nią świadków.
W uzasadnieniu skargi S. A. stwierdziła, iż w jej ocenie nie ma znaczenia czy odmówiono jej przyjęcia wniosku, czy też poproszono by złożyła cały komplet dokumentów. Ważne jest natomiast to, że urzędnik reprezentujący władzę państwową odwiódł uprawnioną od złożenia wniosku, choć ta z taką wolą przyszła. Skarżąca przyznała, że przy niechęci urzędnika do przyjęcia wniosku można to skutecznie uczynić pocztą, ale jednocześnie podkreśliła, że w tej sprawie istotnym jest jednak to, że miała prawo kierować się wskazówkami urzędnika, a ten zgodnie z zasadą praworządności winien ją pouczyć jako uprawnioną do świadczeń - należycie, wyczerpująco i z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela, dążąc przy tym do załatwienia sprawy. Dalej skarżąca wywodziła, iż sytuacja, w której pracownik MOPS prosi o powstrzymanie się ze złożeniem wniosku, na skutek czego uprawniona traci prawo do świadczeń, stanowi rażące naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Kpa i zasady udzielania informacji wyrażonej w art. 9 Kpa, a tym bardziej szczególne przepisy o postępowaniu w sprawach świadczeń pomocy społecznej, w szczególności art. 100 ust.1 ustawy o pomocy społecznej.
Skarżąca zarzuciła nadto, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło działanie normy wynikającej z § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej
z dnia 2 czerwca 2005 r., z której wynika wprost, że pracownik miał obowiązek przyjąć formularz wniosku pomimo niekompletnych załączników i następnie ewentualnie wyznaczyć termin do uzupełnienia koniecznych dokumentów. Skarżąca podniosła, iż przedstawioną przez nią wersję mogą potwierdzić wskazani przez nią świadkowie. Podsumowując S. A. stwierdziła, iż wadliwość działania organów państwa nie może prowadzić do uszczuplenia praw jego obywateli.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdzono, iż podnoszone przez skarżąca kwestie związane
z nieprawidłowymi działaniami ZUS czy też pracownika organu mieszczą się w zupełnie innym zakresie prawa i dotyczą ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej pracowników organu, a nie oceny prawa do określonej kategorii świadczeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez sądową kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, iż sąd administracyjny w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwianej zaskarżoną decyzją, a więc nie przesłuchuje świadków, a także w kompetencjach Sąd nie leży przyznawanie świadczeń.
Usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że Sąd rozpatrując sprawę we wskazanych granicach obowiązany jest zbadać z urzędu, czy wydana decyzja nie narusza prawa i została oparta na obowiązujących przepisach prawa. Sąd obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję między innymi w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie istnieją podstawy do stwierdzenia takiego naruszenia, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy do końcowego rozstrzygnięcia, co nie pozwoliło Sądowi ocenić, czy organy orzekające właściwie zastosowały prawo materialne.
Zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej Kpa, organy administracji publicznej powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 Kpa stanowiący, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, zwłaszcza gdy strona powołuje się na te okoliczności, jest naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego skutkującym uchylenie decyzj i.
W rozpoznawanej sprawie S. A. domaga się przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego za okres od 30 listopada 2004 r. do 28 lutego 2005 r. Swoje uprawnienie Skarżąca wywodzi z tego, że już w grudniu 2004 r., dysponując zaświadczeniem od pracodawcy z dnia 30 listopada 2004 r., z którego wynikało, iż udzielony jej został urlop wychowawczy od 30 listopada 2004 r. do 29 listopada 2006 r., zgłosiła się do organu I instancji z wolą złożenia wniosku o przyznanie z tego tytułu dodatku do zasiłku rodzinnego. Jednak, jak twierdzi, pracownik Ośrodka Pomocy Społecznej nie przyjął od niej owego wniosku wraz z załączonym do niego zaświadczeniem od pracodawcy, informując ją, iż wniosek taki należy złożyć z kompletem dokumentów, czyli między innymi z zaświadczeniem z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o podleganiu ubezpieczeniu społecznym, którym ona wówczas nie dysponowała.
Z kolei organ I instancji wprawdzie potwierdza zgłoszenie się S. A. do Ośrodka Pomocy Społecznej w sprawie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, lecz nie wskazuje w sposób jednoznaczny czy skarżąca uzyskała pełną informację na temat zasad składania wniosków w sprawie świadczenia będącego przedmiotem jej zainteresowania, a następnie sama zdecydowała o nieskładaniu wniosku, czy też nie uczyniła tego z powodu nieudzielenia jej przez pracownika organu administracji informacji co do możliwości złożenia wniosku, nawet jeśli w tym dniu nie jest w posiadaniu wszystkich dokumentów niezbędnych do przyznania tego rodzaju świadczenia.
Wobec przedstawionych powyżej okoliczności organy administracji obowiązane były dążyć do wszechstronnego wyjaśnienia, która z przedstawionych wersji miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Prawidłowe ustalenia w tym kierunku mają istotne znaczenie w świetle przytoczonych w uzasadnieniach decyzji unormowań art. 23 ust. 1 i art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255) Gdyby więc okazało się, że to na skutek braku rzetelnej informacji strona skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego i z tego powodu poniosła niekorzystne dla niej konsekwencje finansowe, to należałoby uznać, iż już w grudniu 2004 r. wystąpiła skutecznie z wnioskiem o przyznanie jej wnioskowanego świadczenia, nawet jeśli nie została zachowana forma odpowiadająca wzorowi określonemu w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881). Najistotniejsza jest tu bowiem wola wnioskodawcy, a nie forma wniosku, za pomocą którego strona swą wolę wyraża.
Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, brak kompletu dokumentów wymaganych do uzyskania przedmiotowego dodatku nie wykluczał możliwości złożenia wniosku w takiej postaci i z takimi dokumentami, jakimi strona dysponowała, co w efekcie skutkować musiałoby wystosowaniem do strony wezwania o uzupełnienie wniosku, o czym stanowi § 12 ust. 3 powołanego rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r., bądź zawieszeniem postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zagadnienia wstępnego odnośnie podlegania przez zainteresowaną ubezpieczeniu społecznemu, o czym stanowi art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Jednocześnie podkreślić z całą mocą należy, iż orzecznictwo sądowe przywiązuje wielką wagę do wyrażonej w art. 9 Kpa zasady informowania stron przez organy administracji publicznej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Przy czym ten ustawowy obowiązek udzielania stronom informacji należy rozumieć szeroko - jako obowiązek powstający nie tylko z chwilą wszczęcia sformalizowanego postępowania, ale także wcześniej, gdy działanie lub zaniechanie organu mogą wpływać na zdarzenia, które w przyszłości mogą decydować o wyniku postępowania (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 czerwca 1996 r., SA/Gd 850/95, niepubl. i Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 czerwca 1995 r., III ARN 21/95 – OSNAPU 1995 Nr 24 poz. 298). W wyroku z dnia 12 czerwca 2001 r., sygn. akt II SA/Łd 1080/99 (niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny sformułował następującą tezę: "Zasada udzielania informacji prawnych stronom, tak by nie poniosły szkody z powodu nieznajomości przepisów prawa może być naruszona nie tylko przez odmowę czy jej brak. Narusza ją także udzielenie informacji niepełnej, wprowadzającej w błąd. Wynikającemu z powołanego przepisu obowiązkowi organu odpowiada prawo strony do domagania się właściwej informacji, ale organ ten nie może się bronić biernością strony, czy też jej niedostatecznym zainteresowaniem zabezpieczenia swoich interesów czy statusem społecznym związanym z wykształceniem i pełnionymi funkcjami zawodowymi. To organ administracji ma czuwać by strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa."
W ocenie Sądu organy rozstrzygające w niniejszej sprawie nie wykazały w sposób bezsporny, iż S. A. uzyskała pełną informację w przedmiocie zasad obowiązujących stronę ubiegającą się o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu korzystania z urlopu wychowawczego. Przede wszystkim z akt administracyjnych przedłożonych Sądowi nie wynika, aby pracownik organu I instancji, który załatwiał Skarżącą we wskazanej przez nią dacie, składał jakiekolwiek oświadczenie na okoliczność jej wizyty w Ośrodku Pomocy Społecznej, mimo że jest on cennym źródłem dowodowym w tej sprawie. Nie wiadomo zatem na jakich dowodach organy opierają swe twierdzenia, że Skarżąca została poinformowana w sposób prawidłowy
o będącym przedmiotem jej zainteresowania świadczeniu rodzinnym. Zdaniem Sądu, dopóki te niezwykle ważkie kwestie nie zostaną wyjaśnione przez organy administracji - zgodnie regułami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego, prawidłami logiki i zasadami doświadczenia życiowego - nie można wobec Skarżącej wyciągać negatywnych skutków finansowych poprzez odmowę przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Takiego starannego działania wymaga także od organów administracji publicznej wyrażona w art. 8 Kpa zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organów będzie także rozpoznać zgłoszony w skardze wniosek o przesłuchanie w charakterze świadków W. A. i K. C., które według twierdzeń Skarżącej były świadkami jej rozmowy z pracownikiem organu
I instancji.
Podsumowując stwierdzić należy, iż niezbędnym jest wyjaśnienie przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych (art. 75 Kpa), czy w przypadku Skarżącej istnieją podstawy do przyznania świadczenia rodzinnego w formie dodatku do zasiłku rodzinnego za wnioskowany okres. Natomiast wynik poczynionych w tym zakresie ustaleń powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej w tej sprawie decyzji.
Omówione przez Sąd uchybienia procesowe, pozostające w ścisłym związku
z ostatecznym wynikiem sprawy, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi O zwrocie kosztów postępowania na rzecz Skarżącej Sąd nie orzekł, gdyż z mocy art. 239 pkt 1 P.p.s.a. Skarżąca zwolniona jest z kosztów sądowych, nie była reprezentowana przed Sądem przez profesjonalnego pełnomocnika, jak również nie uczestniczyła w rozprawie sądowej , wobec czego nie poniosła kosztów, o których mowa w art. 200 i 205 § 1 powołanej ustawy. Rozstrzygnięcie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku uzasadnia przepis art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło