II SA/Ol 588/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie W składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w dniu 4 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.B., Z.W., J.A., T.J. na uchwałę Polskiego Związku Działkowców Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w O. z dnia 7 maja 2024 r. nr 10/2024 w przedmiocie opłaty za wodę postanawia odrzucić skargę WSA/post.1 - sentencja postanowienia H.B., Z.W., J.A., T.J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na uchwałę Polskiego Związku Działkowców Rodzinny Ogród Działkowy [...] w O. Skarżący domagają się unieważnienia uchwały nr 10/2024 podnoszącej wysokość opłaty ogrodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. Za dopuszczalną uznaje się skargę, która podlega kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a jak stanowi § 3 tego przepisu, sąd odrzuca skargę postanowieniem i może to nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 p.p.s.a. który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Zgodnie z z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3). . Analizując przepisy określające właściwość sądów administracyjnych stwierdzić należy, że skarga jest niedopuszczalna, nie mieści się ona bowiem w zakresie przedmiotowym powołanego wyżej przepisu art. 3 p.p.s.a. Z powołanych przepisów wynika, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje na akt lub czynność, który jest wyrazem władczego działania organu administracji w stosunku do podmiotów pozostających na zewnątrz administracji publicznej. Wydany akt lub podjęta czynność musi więc być aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej. W tej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała PZD ROD [...] w O., w sprawie podwyższenia opłaty ogrodowej. Przytoczone przepisy umożliwiają zaskarżenie do sądu administracyjnego aktów lub czynności organów administracji publicznej oraz podmiotów, które na mocy przepisów szczególnych uprawnione są do prowadzenia działalności mieszczącej się w zakresie pojęcia "działalności publicznej". Polski Związek Działkowców ROD [...] w O. nie jest organem administracji publicznej, ani innym podmiotem, który z mocy przepisów szczególnych byłby uprawniony do prowadzenia działalności mieszczącej się w zakresie pojęcia "działalności publicznej". W aktualnym stanie prawnym w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073 – u.r.o.d.), jak również w innych akta prawnych, nie istnieje żaden przepis, z którego miałoby wynikać, że stowarzyszenie ogrodowe należy do kategorii podmiotów mogących prowadzić administracyjne postępowanie jurysdykcyjne. Zgodnie z art. 65 ust. 1 pkt 1 u.r.o.d. Polski Związek Działkowców, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. poz. 1419, z 2006 r. poz. 1600, z 2008 r. poz. 1237 i 1475 oraz z 2012 r. poz. 837), staje się stowarzyszeniem ogrodowym w rozumieniu niniejszej ustawy i zachowuje osobowość prawną. W myśl art. 2 pkt 6 powołanej ustawy stowarzyszenie ogrodowe to stowarzyszenie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261) powołane wyłącznie w celu zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych. Z powyższego wynika, że Polski Związek Działkowców, jako ogólnopolskie stowarzyszenie ogrodowe powołane do zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych oraz reprezentacji obrony interesów swoich członków, nie jest organem administracji publicznej, którego działalność podlegałaby kontroli sądów administracyjnych. Odnosząc się do przedmiotu sprawy wskazać należy, ze zgodnie z art. 33 ust. 1 u.r.o.d. działkowiec jest obowiązany uczestniczyć w pokrywaniu kosztów funkcjonowania ROD w częściach przypadających na jego działkę, przez uiszczanie opłat ogrodowych. Zasady ustalania i uiszczania opłat ogrodowych określa statut stowarzyszenia ogrodowego. Z kolei w myśl art. 34 ust. 1 u.r.o.d. o zmianie wysokości opłat ogrodowych stowarzyszenie ogrodowe jest obowiązane zawiadomić działkowców, w sposób określony w statucie, co najmniej 14 dni przed upływem terminu do wnoszenia opłat ogrodowych, nie później jednak niż do końca miesiąca poprzedzającego ten termin. Natomiast w terminie 2 miesięcy od dnia zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, działkowiec może zakwestionować podwyżkę opłat ogrodowych, wytaczając powództwo o ustalenie, że podwyżka jest niezasadna albo jest zasadna lecz w innej wysokości (art. 34 ust. 2 u.r.o.d.). Zdaniem Sądu, z powyższego wynika zatem, że do rozstrzygania spraw związanych z ustaleniem, podwyżką czy wysokością opłaty ogrodowej, właściwy jest sąd powszechny. Sprawy te nie należą do kognicji sądu administracyjnego. Wniesiona skarga jest więc niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.