II SA/Ol 589/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 9 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.B., Z.W., J.A. i T.J. na uchwałę Polskiego Związku Działkowców Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] z dnia 7 maja 2024 r. nr 11/2024 w przedmiocie opłaty za śmieci postanawia odrzucić skargę. H.B., Z.W., J.A. i T.J. (dalej jako: strona skarżąca) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę m.in. na uchwałę nr 11/2024 Polskiego Związku Działkowców Rodzinnego Ogrodu Działkowego z 7 maja 2024 r. w sprawie wysokości i terminu wnoszenia opłat za utrzymanie czystości i wywóz odpadów z terenu ROD w 2024 roku, domagając się jej unieważnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z powołanych przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Dopiero zatem stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Polskiego Związku Działkowców Rodzinnego Ogrodu Działkowego w sprawie opłaty ogrodowej – opłaty za utrzymanie czystości i wywóz odpadów z terenu ROD. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073 ze zm., dalej: u.r.o.d.) rodzinne ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do ROD oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia. Stosownie do treści art. 11 ust. 1 u.r.o.d. ROD prowadzony jest przez jedno stowarzyszenie ogrodowe. Stowarzyszeniem ogrodowym jest natomiast, w myśl art. 2 pkt 6 u.o.r.o.d., stowarzyszenie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261) powołane wyłącznie w celu zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych. Stosownie do art. 65 ust. 1 pkt 1 u.r.o.d. takim stowarzyszeniem stał się Polski Związek Działkowców. Zgodnie zaś z art. 45 ust. 2 u.r.o.d. do stowarzyszeń ogrodowych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (art. 45 ust. 2 u.r.o.d.). Skarga do sądu administracyjnego przysługuje na akt lub czynność, która jest wyrazem władczego działania organu administracji w stosunku do podmiotów pozostających na zewnątrz administracji publicznej. Wydany akt lub podjęta czynność musi zatem stanowić akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Z powołanych wyżej regulacji wynika, że Polski Związek Działkowców jest ogólnopolskim stowarzyszeniem ogrodowym, powołanym do zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych oraz reprezentacji i obrony interesów swoich członków. Brak jest natomiast przepisów prawa przyznających temu stowarzyszeniu kompetencje organu administracji publicznej, którego działalność podlegałaby kontroli sądów administracyjnych. Należy także podnieść, że stosownie do art. 33 ust. 1 u.r.o.d. działkowiec jest obowiązany uczestniczyć w pokrywaniu kosztów funkcjonowania ROD w częściach przypadających na jego działkę, przez uiszczanie opłat ogrodowych. Zasady ustalania i uiszczania opłat ogrodowych określa statut stowarzyszenia ogrodowego. Z kolei w myśl art. 34 ust. 1 u.r.o.d. o zmianie wysokości opłat ogrodowych stowarzyszenie ogrodowe jest obowiązane zawiadomić działkowców, w sposób określony w statucie, co najmniej 14 dni przed upływem terminu do wnoszenia opłat ogrodowych, nie później jednak niż do końca miesiąca poprzedzającego ten termin. Natomiast w terminie 2 miesięcy od dnia zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, działkowiec może zakwestionować podwyżkę opłat ogrodowych, wytaczając powództwo o ustalenie, że podwyżka jest niezasadna albo jest zasadna, lecz w innej wysokości (art. 34 ust. 2 u.r.o.d.). Należy zatem stwierdzić, że do rozstrzygania spraw związanych z ustaleniem, podwyżką czy wysokością opłaty ogrodowej (energetycznej), kwestionowanej przez stronę skarżącą, właściwy jest sąd powszechny. Z powyższych względu wniesiona skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę odrzucił.