II SA/Ol 59/16
PostanowienieWSA w Olsztynie2016-11-09
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie dla adwokata z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinno być ustalone według przepisów dotychczasowych, czy nowych, w sytuacji gdy postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia, a wyrok sądu pierwszej instancji zapadł przed tą datą?Ratio decidendi
Wynagrodzenie dla adwokata z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie, która została wszczęta i nie zakończyła się przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., powinno być ustalone według przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Dotyczy to sytuacji, gdy wyrok sądu pierwszej instancji kończący postępowanie w tej instancji zapadł przed wejściem w życie nowego rozporządzenia.Stan faktyczny
Sąd rozpatrywał wniosek adwokata o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Adwokat został wyznaczony z urzędu po tym, jak sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a następnie adwokat sporządził opinię o braku podstaw do skargi kasacyjnej i wniósł o przyznanie wynagrodzenia. Kluczowe było ustalenie, które przepisy dotyczące wynagrodzenia adwokata z urzędu mają zastosowanie.Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie adwokatowi E. S. kwotę 120 zł (słownie: sto dwadzieścia złotych), powiększoną o należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata E. S. o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie adwokatowi E. S. kwotę 120 zł (słownie: sto dwadzieścia złotych), powiększoną o należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 10 maja 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na skutek sprzeciwu skarżącego – M. B. od postanowienia Starszego referendarza sądowego z dnia 14 kwietnia 2016 r., postanowił zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Na podstawie tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącego jako pełnomocnika z urzędu – adwokata E. S.
Wyrokiem z dnia 6 września 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę skarżącego oraz przyznał na rzecz wyznaczonego adwokata kwotę 480 zł powiększoną o należny podatek VAT tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony wyznaczonemu adwokatowi w dniu 4 października 2016 r.
W piśmie procesowym z dnia 26 października 2016 r. (data wpływu), wyznaczony adwokat, informując o załączeniu do przedmiotowego pisma opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej wyroku wraz z jej odpisem dla skarżącego, wniósł o przyznanie wynagrodzenia za jej sporządzenie, które - jak wskazał - nie zostało opłacone w całości ani w części.
Wskazać należy, iż w świetle art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej ustawą, adwokat wyznaczony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Zauważyć należy, iż z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), zwane dalej rozporządzeniem z dnia 3 października 2016 r. Zgodnie jednak z przepisem przejściowym (§ 22), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Powyższe oznacza, że w warunkach niniejszej sprawy - wszczętej i niezakończonej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. - zastosowanie znaleźć powinny - do czasu zakończenia rozpoczętego postępowania w II instancji - przepisy dotychczasowe, zawarte w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801 ze zm.), zwanym dalej rozporządzeniem z dnia 22 października 2015 r. W warunkach niniejszej sprawy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zakończył bowiem postępowanie w I instancji przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., a tym samym do czasu zakończenia postępowania w II instancji, zastosowanie powinny mieć przepisy dotychczasowe (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2006 r., sygn. akt II PZ 36/06, LEX nr 1087236).
Stosownie do § 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. W świetle § 4 ust. 1-3, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem kryteriów, określonych ust. 2. Opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się ponadto o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W świetle § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, opłata maksymalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. W niniejszej sprawie – z uwagi na jej przedmiot, zastosowanie ma stawka maksymalna, określona w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, w wysokości 480 zł.
Mając na uwadze powyższe, nie stwierdzając zaistnienia podstawy podwyższenia wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy, postanowiono przyznać wyznaczonemu adwokatowi, który prowadził sprawę w pierwszej instancji, wynagrodzenie w kwocie 120 zł [1/2 x (480 zł x 50%)], powiększonej o należny podatek VAT.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło